Mijn Reisbrief

Mijn Reisbrief No 70

2012-01-28T15:15:00.000-08:00

Iquique, Zaterdag 28 Januari 2012

Tevens zeventiende reisbrief uit Zuid-Amerika

Beste vriendinnen en vrienden,

Ik heb intussen mijn eerste volle week in Iquique achter de rug. Ik geniet van de permanente zon en de koele zuivere bries van de zee. Ik woon vooralsnog in het huis van Gabriela en Francisco in een wijk dicht bij berghelling naar de hoogvlakte. Op de foto zie je het huis, en vanaf dat punt het uitzicht op de helling die Iquique omarmt als een cirkelboog. Op die manier kun je Iquique zien als een enorm door bergen afgesloten strand. De stranden aan de waterlijn zijn slechts wat is overgebleven nadat de stad was gebouwd.

Natuurlijk maakte ik mijn eerste wandelingen aan de stranden op de waterlijn om van de zuivere zeelucht te genieten. Vanaf hier is het zo'n twintig minuten te voet. Er zijn brede zandstranden, maar ook meer rotsachtige zoals je op de foto's ziet. Tussen de boulevard voor de auto's en het strand op de waterlijn zijn de laatste jaren fiets- en wandelpaden gemaakt. Je begrijpt dat ik daar iedere dag loop om mijn portie zuivere zeelucht op te doen.

Nu ik na twee jaar weer terug ben van 'weggeweest', wandel ik ook met genoegen door de straten. Ik herken allerlei plekken en details die mij aan vorige bezoeken herinneren, en die nu mijn inwendige kaart opfrissen. Het gaat om speciale huizen en om straatnamen die ik dreigde te vergeten of waar ik speciale herinneringen aan heb. Er zijn opvallende plekken, en ook heel pittoreske, zoals dat parkje met de schaakborden. Dat ligt halfweg mijn wandelroute vanaf huis naar het strand. Het is deel van de belangrijke Kroatische gemeenschap.

Tijdens mijn wandelingen verrassen mij ook typische verkeersborden. Een paar jaar geleden, na een forse aardbeving die in het binnenland veel vernielde, dreigde hier een tsunami. De schade viel mee, maar daarna hebben ze aanwijzingsborden geplaatst voor de beste vluchtweg vanaf alle straathoeken in het onveilige gebied.

Het andere opvallende bord dat ik vroeger al eens noteerde bestaat uit een rode cirkel met daarin een onmiskenbaar zwangere vrouw. De bedoeling van de ontwerpers is om daarmee de gereserveerde parkeerplaatsen bij supermarkten dicht hij de hoofdingang te markeren. En daar vind je die borden dan ook. Maar ja, een rode cirkel betekent 'verbodsbord' dus daarbinnen zou een beeld van een niet-zwanger persoon moeten staan. Curieus, nietwaar?

Andere vertrouwde herkenningspunten zijn de krantenkiosken die meestal zijn getooid met de naam van de lokale krant, La Estrella de Iquique of het lokale weekblad El Salitre. 'Salitre' is het kaliumnitraat, waar Iquique zijn opkomst en zijn rijkdom heeft te danken, maar dat nu synthetisch kan worden gefabriceerd. 'Chili salpeter' heette dat vroeger.

Je ziet, die wandelingen frissen mijn geheugen op, en dat doet mij goed.

Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk

Deze brief verschijnt ook op mijn Nederlandse blog: http://mijnreisbrief.blogspot.com/

Alle foto's in formaat 400x400 pixels staan op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157628851683411/

Een collage van 1016x1024 pixels staat op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/6775370713/

Mijn Reisbrief No 69

2012-01-22T13:06:00.000-08:00

Iquique, Zaterdag 21 Januari 2012

Tevens zestiende reisbrief uit Zuid-Amerika

Beste vriendinnen en vrienden,

Ik ben er! In Iquique! Het was een lange reis, maar niet zwaar. Een enkel moment was het kritisch toen onze vlucht uit Tenerife een vertraging kreeg van ruim een half uur, terwijl de overstaptijd in Madrid, Barajas, nogal krap was met anderhalf uur. Het liep goed af.

Het vertrek naar Santiago de Chile was voorzien om 00:10 op de zeer vroege Woensdagmorgen. We waren helemaal op tijd klaar voor vertrek, maar we moesten een uurtje op 'iets' wachten. Zodoende vertrokken we om 01:00. Maar het raakte mij niet, want in Santiago de Chile zou ik sowieso uren en uren moeten wachten op mijn doorverbinding naar Iquique.

Bij het vertrek in Madrid werd een uitgebreide maaltijd aangeboden, maar ik ging liever meteen slapen om mijn dagritme niet nòg meer de bederven. In Tenerife, vóór mijn vertrek om 19:00, had ik op normale tijd nog een goede avondmaaltijd genoten.

De vlucht van Madrid naar Santiago de Chile was 13 uur en 25 minuten over meer dan tien duizend kilometer. Dat is meer dan een kwart van de aardomtrek. Toch staat de klok in La Gomera maar drie uur verder dan in Chili. En ja, met het vasteland is het tijdsverschil vier uur. Je kunt dat begrijpen als je inziet dat die tien duizend kilometer hoofdzakelijk Noord-Zuid gaan, en veel minder Oost-West. Maar als de zomertijd, cq wintertijd, op beide continenten is ingevoerd in Maart, dan wordt het verschil zes uur.

We landden in Santiago de Chile om tien uur, en 's middags kwart voor vijf zou mijn vlucht naar Iquique vertrekken. Omdat ik goed had geslapen heb ik die uren lezend doorgebracht. Ik had een boek bij mij voor 'in geval dat'. Er was WiFi in de vertrekzaal, maar om onbekende reden kreeg ik die niet aan de praat om mijn e-mail te bekijken. Ik besloot om daar verder geen tijd meer mee te verliezen.

Op het vliegveld was een speciaalzaak voor chocolade 'La Fête'. Zie foto's. Ik ben een chocoladegek, en omdat ik juist een paar euros had omgewisseld in pesos, zette ik mij aan een proeverij. Inderdaad, heel bijzonder!

Toen ik in Iquique de aankomsthal binnenstapte, zag ik snel Francisco en met zoontje Rodrigo die mij opwachtten. Ik heb ze meteen gefotografeerd. Later verschenen ook Gabriela en Jeannette. Toen was de familie compleet.

Buiten moesten er eerst een paar foto's worden genomen om in deze brief te steken als bewijs dat ik inderdaad lijfelijk in Chili ben en dat het geen 'virtuele truc' is ;-)

Gisteren, Vrijdag, ben ik begonnen met een bezoek aan de stranden van Iquique. Daar is Iquique beroemd om. Daarom zijn de onderstaande foto's slechts een begin, want de stranden, zowel de zandstranden als de keiïge als de rotsige zijn onverbrekelijk met Iquique verbonden; net zoals de surfscholen.

Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157628851683411/

Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/6744282819/

Mijn Reisbrief No 68

2012-01-13T22:21:00.000-08:00

San Sebastián de La Gomera, Zaterdag 14 Januari 2012

Tevens vijftiende reisbrief [ nog niet] uit Zuid-Amerika

Beste vriendinnen en vrienden,

Dit is de eerste van een serie reisbrieven uit Zuid-Amerika. Mijn laatste reisbrief van overzee was van Zaterdag 15 Mei 2010, en had als ondertitel 'Tevens veertiende en laatste reisbrief [niet] uit Zuid-Amerika', want het was een terugblik op Iquique (Chili), Tucumán en Yerba Buena (Argentinë) toen ik al terug was in Europa.

Op dezelfde manier heeft deze brief als ondertitel 'Tevens vijftiende reisbrief [nog niet] uit Zuid-Amerika'. Dinsdag 17 januari vertrek ik naar Iquique. Dit is dus de opening van de nieuwe reeks. Het is een voortzetting van mijn traditie om wekelijks een reisbrief te schrijven als ik buiten Europa ben.

Door een 'ongeval' kon ik het vorig jaar de Europese winter niet op het Zuidelijk Halfrond doorbrengen, maar tijdens de zomer in Frankrijk verbeterde ik zoveel dat ik na aankomst in La Gomera mijn normale wandelingen weer kon opnemen. Daarom zie je hier foto's van mijn wandeling van Zondag jl met Margarita. Op de achtergrond zie je El Teide op het buureiland Tenerife. Dat is, overigens, de hoogste berg van heel Spanje.

De andere reis die ik maakte was met Ghislaine naar Sevilla. De kerstsfeer begon toen al, maar verder verdiepten we ons in de Andalusische cultuur, met name architectuur en decoraties, zoals de foto's laten zien.

Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk

Als je de foto's in groter formaat wil zien of hebben, moet je me een mailtje schrijven.

Reisbrief uit La Gomera No 2

2011-03-27T07:53:00.000-07:00

San Sebastián de La Gomera, 26 Maart 2011

Beste vrienden en vriendinnen,

In dit seizoen komen mijn reisbrieven normaalgesproken van het Zuidelijk Halfrond, en eens per week. Dit jaar is het anders. Zoals ik in december schreef in mijn eerste reisbrief uit La Gomera, heeft de knieblessure in oktober alles omgegooid. In die decembermaand kon ik zelfs niet in mijn appartement blijven en verhuisde tijdelijk naar het gelijkvloerse huis van buurvrouw-vriendin Margarita. Dat waren de ergste weken. Sindsdien is het geleidelijk verbeterd

Gedurende januari kwam er enige tekening in de diagnose, maar los daarvan nam ik contact op met een fysiotherapeut om de overige spieren van verslapping en verval te redden. Gelukkig trof ik een fysio gekwalificeerd in de osteopathie, en al binnen enkele weken verminderde de pijn zodanig dat ik de pijnstillers kon weglaten. Er waren nog wel pijnlijke uren, maar die waren 'verdragelijk'. Beter zónder medicijn!

In februari begon een langzame, maar onmiskenbare verbetering. Stap voor stap kreeg ik weer controle over de spieren die de wervelkolom overeind houden --en de wervels op hun plaats. Want dát was het geval. Door de val waren enkele wervels verschoven, drukten teken het ruggemerg, en brachten ook andere zenuwen in die regio in de knel. Dat veroorzaakte de diverse pijnen. De röntgenfoto's en de 'resonanties' lieten een 'chaos' zien, zoals de chirurg het noemde. Dat was niet helemaal nieuw voor mij. Meer dan veertig jaar geleden, had ik iets dergelijks. Dat heette toen 'hernia'. Met 'manuele therapie', een 'innovatie' in die tijd, kwam ik weer op de been, en sindsdien ben ik heel gedisciplineerd met 'preventieve gym' in roulatie gebleven. Méér dan dat. Tot vóór de 'knieval' waren urenlange wandelingens 'heel gewoon'. Die pittige wandelingen waren overigens deel van dat 'preventieve onderhoud'. Dat evenwicht is nu verbroken. Ik weet natuurlijk niet óf en hoeveel erger de 'chaos' nu is dan toen. In het medische circuit zoeken de chirurg en de neuro-chirurg nog naar een meer gedetailleerde diagnose.

In deze maand maart begon ik korte afstanden min-of-meer normaal te lopen, mits ik niets draag. Ik ga naar de benedenstad met de taxi, en doe mijn inkopen met een boodschappentas met wieltjes. Mijn vrienden, of de taxichauffeur, helpen mij als ik moet tillen. De grote gevaren zitten in een misstap, of struikelen, of een andere onverhoedse beweging. Het evenwicht is nog heel fragiel. Daarom doe ik vier keer per dag een half uur gym, en een keer in de week masseert de fysio de kritische punten, en leert mij de specifieke oefeningen.

De spieren krijgen weer tonus, en het ziet er veelbelovend uit. Ik krijg ook wat meer creatieve energie, want het ontbreken van mijn 'pittige' uitwaai-wandelingen na de uren aan de schrijfmachine, maakt mij behoorlijk duf. Voor mij is er een direkte relatie tussen fysiek bewegen en creatieve energie. Nu haal ik met de grootste inspanning nèt mijn dagelijkse 'stukje' en wat persoonlijke correspondentie. Maar het begin is er. Getuige deze brief.

Ik heb deze keer geen foto's van mijn wandelingen, of andere curiositeiten van het Zuidelijk Halfrond zoals gewoonlijk. Toch ben ik in januari in de benedenstad geweest om de Romería de bekijken. Dat is een folkloristische optocht waarbij muziek- en dansgroepjes van het hele eiland naar de stad komen. In dit geval om het feest van de schutspatroon van de stad San Sebastián te vieren. De heilige Sebastiaan is de schutspatroon van de soldaten, en deze haven was eeuwenlang de doorgangshaven voor de 'conquista', de kolonisatie van Zuid-Amerika. Er lagen voortdurend soldaten 'op doorreis'. Een garnizoensstad, zogezegd

Bij nóg grotere feesten, zoals bijvoorbeeld het vijf-jaarlijkse bezoek van de Virgen de Guadaloupe aan de stad, komen ook dergelijke folkloristische groepen uit de buureilanden, Tenerife, El Hierro en La Palma, de optocht versterken. Daar bestaan soortgelijke tradities en klederdrachten.

Als mijn verbetering doorzet, zal ik vast nòg een reisbrief uit La Gomera schrijven

Hartelijke groet, Gérard van Eyk

____________________

Deze brief staat ook op mijn blog: http://mijnreisbrief.blogspot.com/

Uitzichten vanaf mijn balcon

2011-01-19T08:15:00.000-08:00

Mijn huisarrest beperkt mij tot dit soort uitzichten: zee, wolken en El Teide, de hoogste berg van Spanje: Niet gek!!

Alle foto's van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Andere foto's van mijn huidige woning

2010-12-20T04:20:00.000-08:00

Mijn leven op La Gomera nu

2010-12-17T01:52:00.000-08:00

San Sebastián de La Gomera, 16 December 2010
Behalve de eerste jaren van mijn reizen -- vóór 1998 -- schreef ik natuurlijk geen reisbrieven vanaf La Gomera, zozeer was dit eiland een van de centra van mijn leven dat ik mijn verblijf hier nooit 'reis' noemde. Maar zaken kunnen veranderen. Mijn laatste reisbrief uit Cessenon sur Orb van 25 oktober [zie blogs] beschreef ik de problemen die ik had om Frankrijk te verlaten. Van een kant wegens de stakingen, en van de andere kant de beschadiging van mijn knie. Beiden losten zich op, en een dikke week later was ik al op La Gomera.
Maar toch nietes!
Ik schreef een paar dagen geleden al op mijn blog dat mijn mobiliteit zodanig afnam dat ik in het huis van mijn buurvrouw-wandelvriendin was getrokken voor en betere verzorging. Het verhaal is een stukje ingewikkelder, en ik schrijf hier de meer complete versie. Het is --bijvoorbeeld-- al duidelijk dat ik mijn gebruikelijke reis naar het Zuidelijk Halfrond niet zal kunnen maken.
Het schijnt allemaal het gevolg te zijn van het onvermijdelijke 'onsymmetrisch lopen', terwijl ik daar juist zo alert op was. De kniebeschadiging vond plaats in Marrakech op een oktober, en de medicus die ik na terugkomst in Frankrijk consulteerde bekeek het met echografie, vond geen beschadiging van spieren, pezen en gewrichtsbanden en adviseerde 'blijven lopen, maar voorzichtig'.
Na een tijd kon ik mijn bagage weer dragen, en met de staking ook voorbij vertrok ik via Barcelona naar La Gomera.
Voorzichtigheidshalve ging ik met een taxi naar de benedenstad --in plaats van de gebruikelijke trappen-- voor boodschappen en kwam ook per taxi weer thuis. Enkele malen daalde ik ook te voet af zonder specialepproblemen.
Toch begon ik rechts in mijn rug pijnen te krijgen. Met wat massage en aandacht verdwenen die. Hoopvol dus!
Maar even later begon pijn in de linkerheupstreek. Veel feller, en met pijnlijke onverwachte alle kanten uit die het hele lijf blokkeren zonder een positie te kunnen vinden waarin 'even rust' ontstaat. Het kostte twee visites aan de 'urgencia' maar het 'staande vooroordeel' dat het om een 'versleten heup' ging kon pas de derde keer worden geëlimineerd. De voorlopige diagnose is dat 'iets niet klopt' bij de aanhechting van twee van de drie linkerbilspieren. [la union de glutéo mediano y menor al pelvis está afectado]. Nader onderzoek met nucleaire scanner in Tenerife met een afspraak pas 7 Maart !!.
Intussen werd ik volgestopt met pijnstillers, ontspanners, anti --inflammatoria en wat al niet meer. Maar de pijn bleef toenemen, tot ik na drie slaaplozepijnnachten met spoed werd opgnemen voor observatie, en met infuus-coctails tot rust kwam. De nieuwe medicatie is veel zwaarder, maar de pijn wordt langzaam minder. Voor de noodzakelijke injecties komt een verpleger aan huis. Als ik met mijn twee krukken door het huis schuifel voel ik mij wankel, dat ik doe dat niet alleen. Mijn aandacht is 'onscherp', behalve de eerste ochtenduurtjes. Maar veel typefouten die mij veel tijd kosten, maar ik blijf de kranten lezen en mail beantwoorden. Ik heb nog haast geen stukje hoeven over te slaan, en streef verder naar 'business-as-usual'. Mijn afgenomem fysieke conditie, gaat samen met een toenemende mentale conditie.
Tot zover, Straks zie ik de traumatólogo weer. Ik ben benieuwd.

Mijn tijdelijk verblijf

2010-12-13T10:16:00.000-08:00

Met mijn snel afnemende mobiliteit heb ik nieuw onderdak gevonden bij mijn buurvrouw-vriendin Margarita, de vuurtorenwachtster van het eiland. Het lijkt allemaal tijdelijk te zijn. Met twee krukken verplaats ik mij met moeite. De geschiedenis schrijf ik wel in een extra reisbrief de komende dagen. Hier in huis zijn geen trappen of andere obstakels, en ik kan mij onder het bewakend oog van Margarita voortbewegen. En vergeet niet de attentie en de liefde die ik geniet. De foto's geven de situatie. Helemaal aan de zeekant zie je de resten van de vuurtoren uit de tijd van
Columbus. Dat het huis dat daarvoor diende vanaf einde 19e eeuw tot 1976. Daar woon ik nu. Meer landinwaarts staat de huidige vuurtoren. Het huis in ongeveer twintig bij twintig meter, met in het midden een patio van vijf bij tien.

Alle foto's van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Passaatwolken

2010-11-23T09:35:00.000-08:00

In Mijn Reisbrief No 65 [blog] van 25 oktober maakte ik melding van 'feitelijk huisarrest' omdat ik wegens de staking niet kon doorreizen naar Barcelona. Mijn knieblessure was op dat moment zover dat ik de reis wel aan zou kunnen. Ik ben intussen al enkele weken in San Sebastián, maar ik heb opnieuw 'feitelijk huisarrest'. Hoogstwaarschijnlijk als gevolg van de knieblessure heb ik nu rug- en heupklachten. Ik loop minimaal en sinds een paar dagen zelfs met een wandelstok. Het onderzoek is op volle gang. Er is nog weinig van te zeggen. Gelukkig heb ik vanaf mijn balcon permanent uitzicht op de prachtige passaatwolken van deze regio.

Alle foto's van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Aangekomen op La Gomera

2010-11-03T11:19:00.000-07:00

Weg uit Frankrijk!

2010-10-28T07:54:00.000-07:00

Met een laatste groet aan de Canigou nabij Perpignan, nam ik afscheid van Frankrijk, en landde in Barcelona en de onvolprezen Bocquería.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn Reisbrief No 65

2010-10-25T04:07:00.000-07:00

Cessenon sur Orb, Maandag 25 oktober 2010

Beste vriendinnen en vrienden,

Ik ben nog steeds in Frankrijk, en ik heb mij deze zomermaanden op mijn blog beperkt tot foto's --veelal van mijn tuin of de omgeving-- met een korte toelichting. Maar dat ik nog steeds in Cessenon sur Orb ben, vergt enige toelichting. Dat is een mooie gelegenheid om er een heuse Reisbrief van te maken. De laatste was nummer 64, dat was de laatste over mijn voorjaarsreis naar Zuid-Amerika.

Zoals ik al in Mijn Dagboek meldde, heb ik een knieblessure opgelopen, maar die is inmiddels zover genezen dat ik de reis naar La Gomera wel aan zou kunnen, al weet ik niet zeker of ik al die hoge trappen iedere dag aankan. Dat zal blijken.

Maar voorlopig kan ik het niet proberen, want de staking houdt mij vast. Stilletjes hoopte ik dat de stakers de buitenlandse treinen enigszins zouden ontzien. Dat is ook zo voor Engeland, België/Nederland, Duitsland, Zwitserland en Italië. Maar op de wettelijk verplichte minimumlijst kwam de Talgo helemaal niet voor. Verbazing! Bij navraag op het station in Béziers bleek dat Spanje geen enkele Talgo naar Frankrijk stuurt tot de staking helemaal is afgelopen. Ze hebben slechte ervaringen met de 'coulance' van de stakers. De Talgo is in het verleden vaak opgehouden, zelfs meer dan vier-en-twintig uur. Er rijden twee Talgo's per dag van Montpellier tot Cartagena, diep in het Zuiden. Er is dus een belangrijke Spaanse clientèle op het Spaanse traject dat op die manier wordt gedupeerd. Met de komst van de TAV, de spaanse hoge-snelheidstrein, hebben ze kennelijk weinig reserve Talgo's die ze in dergelijke gevallen kunnen inzetten. De RENFE liet wel een speciale autobus rijden voor Franse opstappers. Ik heb daar bij de staking van Oktober het vorig jaar mee te maken gehad, maar ik miste die wegens mis- informatie.

Maar een jaar geleden her-ontdekte ik de lange-afstandsbussen die vanaf Barcelona naar Italië en Noord-Europa gaan, en die Béziers aandoen. Ik was die 'vergeten' want die hadden de reputatie van grote vertragingen en onbetrouwbaarheid. Dat bleek totaal te zijn veranderd, en zo kwam ik het vorig jaar perfect in Barcelona. Op mijn terugweg in Mei, [wéér staking!] maakte ik ook dankbaar gebruik van 'Linebús', zoals die heet.

Omdat mijn periodieke reizen kennelijk samenvallen met het franse stakingsseizoen, lijk ik wel een specialist, maar van de totale terugtrekking van de Talgo bij staking wist ik niets. Omdat het einde van de staking niet voor einde volgende week [30 oktober] is voorzien, belde ik met Linebús. Pech!! Het is geen gewone SNCF-staking. Het is een soort Totalkrieg, met blokkade van de autowegen en raffinaderijen en uitverkochte pompstations. Linebús kon geen rit garanderen, en de speciale autobus van RENFE rijdt daarom ook niet.

Zodoende heb ik feitelijk huisarrest. Ik maak kleine wandelingen om mijn knie te oefenen, en volg op TV het verloop van de 'totaalstaking'. Het gaat om de wijziging van de pensioenleeftijd maar de vakbonden hebben ook de jeugd weten te mobiliseren. Behalve het dubieuze inhoudelijke argument dat verhoging van de pensioenleeftijd banen kost voor de jongeren, hoor ik ook dat het Franse publiek wordt gemotiveerd door dieperliggene onvrede, en dat ze zin hebben in een èchte rel. Bij de straat-interviews met jongeren hoor ik over 1789 en 1968, de historische revoluties, als 'voorrbeeld'.

Dat maakt deze rel zo groot dat je er wel aan deel moet nemen. Die jongeren kennen die '68-verhalen van hun (groot-)ouders en willen ook wel zoiets 'historisch' meemaken. Op die manier is er wèl veel 'motivatie' om de staking lang te laten duren.

In afwachting van de afloop wandel ik om mijn knie te oefenen, en heb ik nieuwe foto's van mijn tuin en van Cessenon genomen. Bovenaan mijn afgevallen appelen. Méér kan ik niet eten of inmaken, en mijn buren hebben hetzelfde probleem. Zo laat in het seizoen kan ik mooi een struik zien die pas in November kleurige vruchten draagt. Aardbei-boom wordt die wel genoemd, Arbousier heet die hier. Het interessante is bovendien dat de bloemen voor het volgende seizoen al bijna open zijn, terwijl de vrucht van dit jaar nog moet rijpen. In mijn tuin is de Lagerstroemia opeens erg mooi, en ook het kerkhof heb ik gefotografeerd vóór ze in de komende dagen van ieder graf een soort bloemenstalletje maken. Die kruisen die zo mooi tegen de wolken afsteken heb ik meteen meegenomen.

Tot zover. Ik weet nog niet hoe lang ik moet blijven.

Hartelijke groet, Gérard

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Herfst in Cessenon sur Orb

2010-10-25T01:25:00.000-07:00

Om in de herfststemming te komen maakte ik een wandeling over het kerkhof van Cessenon.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Herfstwolken

2010-10-19T00:32:00.000-07:00

Opeens het is koud. De herfst is definitief begonnen. De weersverandering werd gemarkeerd met prachtige wolken.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Rigoreus snoeien

2010-10-19T00:26:00.000-07:00

Om te voorkomen dat de vallende bladeren van de platane-mûrier er een rotzooi van maken, is het hier de gewoonte deze bomen rigoreus te snoeien op het moment dat de sappen ophouden de stromen en de blaren nog niet zijn gevallen. Zoals ik op 5 juni 2010 schreef, is dit een bekende schaduwboom. Op die manier blijft die als 'parasol' ook in goede vorm. De bovenstaande foto's laten het resultaat zien. De onderstaande laten zien hoe de tuinman Jacques en zijn knecht er een hele ochtend aan hebben gewerkt.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Staking tegen de pensioenveranderingen.

2010-10-17T09:32:00.000-07:00

Vroeg op de morgen van Zaterdag 16 begonnen de voorbereidingen voor de protestmars ['la manif'] tegen de veranderingen van het pensioen bij de Stadsschouwurg van Béziers: Béziers is woedend!

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn herfstige tuin in Cessenon

2010-10-14T23:55:00.000-07:00

Omdat ik met mijn beschadigde knie een tijdje langer dan gewoonlijk in Cessenon moet blijven geniet ik van onbekende aspecten, zoals de vergeelde bladeren van de vijgenboom, en overrijpe en afgevallen appelen.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Wandeling door Essaouira

2010-10-06T23:51:00.000-07:00

Wandelingen in Marrakech 4, de laatste

2010-10-06T23:47:00.000-07:00

Wandelingen in Marrakech 3

2010-10-06T01:10:00.000-07:00

De verwaarloosde palmentuinen buiten de stadsrand worden grondig gerestaureerd

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Wandelingen in Marrakech 2

2010-10-06T00:59:00.000-07:00

We gaan door met stadswandelingen

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Wandelingen in Marrakech 1

2010-10-04T00:54:00.000-07:00

We zijn samen in Marrakech. Ik heb foto's van de nieuwe stad, en van de Kasbah waar ons hotel is.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Een escapade naar Noordwijk aan Zee

2010-09-17T13:29:00.000-07:00

De weersverwachtig van 'veranderlijk weer'. Het was inderdaad 'heel Hollands' aan het strand. Prachtig!

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Geautomatiseerde wijnoogst

2010-09-10T11:32:00.000-07:00

De vendange is heel eenvoudig geworden met de moderne techniek. Je ziet een plukmachine die de druiven in een kiepkar stort. De kiepkar stort de vruchten in de wijnkelder, en de wijnkelder poept de uitgeperste resten naar buiten. Mensen zie je niet. Ook geen wijn.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn bloemen in Cessenon 7

2010-09-08T11:35:00.000-07:00

We zijn al bijna aan het einde van de zomer, en ik heb nog steeds de Chinese Roos [Hibiscus rose-sinensis] niet laten zien. Schande! Ze bloeide al volop vanaf Juli, maar nu begint zij uitgebloeid te raken. Ik neem afscheid van haar en van deze hete droge zomer.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Een escapade naar het Hoge Noorden

2010-09-02T07:19:00.000-07:00

Voor de tachtigste verjaardag van een vriend van vele jaren, bracht ik een flitsbezoek aan Groningen, helemaal in het Noorden van NL. Op dezelfde dag zag ik zon, wolken en regen. Ik maakte een nostalgische stadswandeling door het centrum dat ik leerde kennen in mijn studentenjaren. Nu hebben we, als ieder jaar, vier weken precies dezelfde leeftijd. Een goede reden om samen op de foto te staan.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn bloemen in Cessenon 6

2010-09-02T06:47:00.000-07:00

Hier in Frankrijk wordt deze bloem Ficoïde genoemd. Het is een rijkbloeiende bloem in mijn border en die van vele buren, ondanks de zeer droge en hete zomer. Maar die naam wordt ook gebuikt voor een aantal andere planten. Bovendien zijn de botanici het niet helemaal eens over de naam van mijn 'Ficoïde'. Ze noemen haar Dorotheanthus bellidiformis, van de familie Aizoaceae: anderen noemen haar Dorotheanthus criniflorus, Mesembryanthemum bellidiforme, of Membryanthemum criniflorum. Ze zijn het er wel over eens dat die uit Zuid-Afrika stamt. Maar één familielid ken ik heel goed van mijn wandelingen op La Gomera. Het is de Mesembryanthemum crystallinum, die aldaar 'barrilla' of 'escarcha' wordt genoemd. De oorspronkelijke bewoners gebruikten het voor de bereiding van hun 'gofio'. Een eigenschap van alle leden van deze familie is dat ze alleen maar open gaan in volle zon. Vandaar dat ze in NL ook wel middagbloem wordt genoemd. [Met dank aan Yvonne die mij op het spoor zette van de NLse en wetenschappelijke namen]

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Zonder woorden 1

2010-08-25T02:29:00.000-07:00

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Wandelen rond Cessenon sur Orb 5

2010-08-25T02:27:00.000-07:00

Ik zie niet alleen bloemen als ik wandel. Ik heb mij al een paar keer verbaasd over een ruine waarvan men zegt dat het verlaten boerderij is uit de tijd na de Eerste Wereldoorlog toen in dit dorp de mannen niet waren teruggekomen van het front. Binnenkort ga ik wandelen met een enthousiaste kenner van de lokale geschiedenis. Misschien weet ik daarna meer.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Wandelen rond Cessenon sur Orb 4

2010-08-21T14:58:00.000-07:00

Azurite [Echinops ritro] is een bijzonder mooi plantje dat tegen de kale roodbruine grond van de zeer droge garrigue mooi afsteekt. De franse naam van deze plant kan verwarring geven, want Azurite is niet alleen deze bloem, maar ook een bepaald soort kopererts van dezelfde kleur. Dat kopererts heeft vaak mooie kristallen, maar als sieraad zijn ze nogal kwetsbaar omdat ze zo zacht zijn.. Een NLse naam kon ik niet vinden. Niet vreemd, het is een plant die minstens het mediterrane klimaat nodig heeft. In het Frans is die ook bekend als oursin of oursin bleu. [oursin=egel]

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn bloemen in Cessenon 5

2010-08-20T13:24:00.000-07:00

Vlijtig Liesje is alom bekend als overvloedige zomerbloem voor bloembakken. Ze deelt die reputatie met de Petunia, maar die kon in niet krijgen toen ik hier in Juni aankwam. 'Zomergoed' kopen is mijn eerste taak zodra ik aankom. En nu geniet ik van de overvloedigheid. De Fransen hebben geen speciaal kozend woordje voor Impatiens walleriana. Gewoon Impatience, 'ongeduld', misschien wel 'Liesje Ongeduld'. De Spaanse naam --voor mijn Spaanse blog-- vond ik niet zo gemakkelijk, maar ik kwam toch terecht bij een evenknie van ons Vlijtig Liesje: Alegría de la Casa of Alegría del Hogar, dat je wellicht kunt vertalen met 'Zonnetje van het huis', of 'Zonnetje in huis'. Later vond ik nog het kokette Miramelindo, dat je het best kunt vertalen met "Kijk mij eens mooi wezen". Inderdaad, héél schattig. Geniet maar mee van de overvloed, kokette Liesje.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn bloemen in Cessenon 4

2010-08-12T07:08:00.000-07:00

Om de ingang van mijn voortuin wat vriendelijker te maken heb ik er wat Afrikaantjes geplant. Nu staat er alleen een haag van Vuurdoorn [Pyracantha]. Het is daar erg droog, en er is nog geen regen gevallen in Augustus, dus ik moet ze vaak bewateren.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn bloemen in Cessenon 3

2010-08-08T01:55:00.000-07:00

Mijn hortensia [Hydrangea macrophylla] heeft al jaren maar één bloem, maar kortgeleden kwam ik er achter dat die op een speciale manier moet worden gesnoeid. Misschien gaat hij [zij?] de volgende jaren rijker bloeien. De vijf oleanders [Nerium oleander] in mijn tuin hebben dat probleem niet, ze groeien niet erg hard, maar ze bloeien uitbundig.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Wandelen rond Cessenon sur Orb 3

2010-08-04T08:29:00.000-07:00

Ik zie natuurlijk vaak veldbloemen op mijn wandelingen, en ik fotografeer ze graag van dichtbij. Veel herken ik nog van mijn NLse jeugd, toen ik een enthousiast botanist was [NJN-er, maar nu al lang 'ouwe sok']. Mijn geheugen laat mij nu in de steek wat de namen betreft, maar met het internet kom ik er meestal wel uit. Alleen voor de spaanse namen heb ik geen goede toegang. Misschien dat de lezers van mijn Spaanse blog mij ermee helpen. V.l.n.r. :
Malva silvestris [latijn], Kaasjeskruid [NLs], Mauve sylvestre [frans], ... Spaans?
Sixalix atropurpurea [latijn], Knautia [NLs], Scabieuse maritime [frans], ... Spaans?
Lathyrus latifolius [latijn], Grote lathyrus [NLs], Gesse à larges feuilles [frans], ... Spaans?

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Wandelen rond Cessenon sur Orb 2

2010-08-02T07:35:00.000-07:00

Deze keer laat ik een paar bloemen zien die al enkele weken op hun beurt wachten. Het is de ciste cotonneux (Cistus albidus), de licht paarse, en de ciste de Montpellier (Cistus monspeliensis), de witte. Ik ken geen NLse namen daarvoor. En verder de alombekende klaproos die hier coquelicot heet, en in Spanje amapola, allebei vaak bezongen in die talen. Ik ken geen NLse liederen van datzelfde romantische gehalte over de klaproos. Het zijn heel verschillende bloemen, maar ze hebben één overeenkomst: de bloemblaadjes zittten samengeperst en verkreukeld in de bloemknop en moeten de eerste levensmomenten van hun kreukels herstellen. Dat kreukelige, dat fragiele, en die weerloosheid. Dat ontroert mij. Ik moet nu aan de dichtregel van Lucebert denken die ik vaak las nabij station De Blaak:

ALLES VAN WAARDE IS WEERLOOS.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn fruitbomen in Cessenon 11

2010-07-25T13:42:00.000-07:00

Toen ik de vorige keer foto's liet zien van mijn vijgenboom [Mijn fruitbomen in Cessenon 8, 30 juni] waren de 'brevas' [vroege vijgen] al duidelijk aan het rijpen, maar ze hadden nog geen kleur. Nu zie je de laatste brevas. Ik had er buitengewoon veel de afgelopen weken, en ze waren van een uitstekende kwaliteit. Nu is het wachten op de volgende generatie. Ze zijn nog erg klein, zoals je op de foto kunt zien. Ik hou jullie op de hoogte.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn bloemen in Cessenon 2

2010-07-22T22:20:00.000-07:00

De tweede bloei van de rozen is begonnen. Met één rozenknop. En toen verder . . . .

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn bloemen in Cessenon 1

2010-07-09T04:28:00.000-07:00

Er zijn weinig bloemen in de tuin. Het zijn vooral bomen of struiken. Op dit moment bloeit de fluweelboom, de Rhus typhina. Hij heet ook wel azijnboom wegens zijn zure vruchten. Het typische probleem met deze boom zijn de ondergrondse uitlopers waardoor er overal kleine fluweelboomtjes ontstaan als je niet oplet. Heel vervelend

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn fruitbomen in Cessenon 10

2010-07-08T21:21:00.000-07:00

Voor ik verder ga met het wel en wee met de eerdergenoemde fruitbomen, even aandacht voor het drietal dat dit jaar géén vruchten zal dragen. De meest rechtse foto is de armzalige mirabel. Heel jong, maar toch al enkele smakelijke vruchten het vorig jaar en het jaar daarvóór. Maar dit jaar is hij geveld door een luis die bijna de hele tuin heeft aangetast. De twee foto's links zijn van mijn Reine Claude, ook heel jong en ook fors aangetast door diezelfde luis. De derde foto is mijn nieuwe abrikoos. Die is het vorig jaar geplant, en heeft de luis glansrijk weerstaan. Maar hoe de Reine Claude en de abrikoos smaken weet ik nog niet. Het volgend jaar misschien.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn fruitbomen in Cessenon 9

2010-06-30T05:59:00.000-07:00

We zijn bijna aan het eind van mijn lijst van fruitbomen. Vandaag kan ik jullie van een verrassing vertellen, want ik weet pas sinds vorig jaar dat het een appelboom is. Ruim tien jaar geleden trof ik het aan als een boompje-van-niets, maar omdat het op een plek stond waar ik wel schaduw kon gebruiken, heb ik het goed verzorgd en gesnoeid als een hoogstam. Er was nooit bloesem of vrucht, en pas het vorig jaar zei onze professionele tuinman dat het een 'wilde appel' was, en daarom misschien wel nooit vruchten zou dragen. En dit jaar de grote verrassing: De boom draagt een paar dozijn vruchten, en ze zien er goed uit. De herfst zal ons dus de derde verrassing bezorgen: De smaak, de geur, de beet. Wie zal het zeggen?

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn fruitbomen in Cessenon 8

2010-06-30T04:50:00.000-07:00

Een paar dagen geleden liet ik de foto's van de vijgen zien toen ik vier weken geleden hier aankwam. Nu zien jullie de foto's van de vorige week. Ze krijgen al wat kleur, maar dat het zwarte vijgen moeten worden kun je nog niet zien. Wat je wèl goed ziet --speciaal op de meest rechtse foto-- zijn de zgn 'brevas' die veel verder zijn ontwikkeld omdat ze voortkomen uit de vruchtzetting van het vorig jaar. Dat is een typische eigenschap van de vijgenboom. Het rijpen van de vruchten stopt eenvoudigweg als de herfst kouder wordt. In het voorjaar, als het warmer wordt, gaan ze 'gewoon' verder. Tegelijkertijd begint de vruchtzetting van dit jaar. Dat zijn die 'kleintjes' die je op de foto ziet.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn fruitbomen in Cessenon 7

2010-06-27T06:06:00.000-07:00

Ik heb het nog niet gehad over mijn amandelboom. Hij draagt ieder jaar vruchten; dit jaar zelfs veel, en van groot formaat. Ze zijn heel smakelijk. Omdat ze pas rijp zijn tegen de tijd dat ik moet vertrekken, bewaar ik meestal het grootste deel van de oogst tot het volgend jaar. Dit is daarmee de laatste fruitboom van deze serie, althans van de vruchtdragenden. Er zijn er nog drie 'betreurenswaardigen'. Ik noem ze zo omdat ze wegens 'betreurenswaardige omstandigheden, dit jaar geen vruchten dragen. Dat leg ik een ander keer uit.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn fruitbomen in Cessenon 6

2010-06-27T01:04:00.000-07:00

Toen ik een maand geleden in Cessenon aankwam, fotografeerde ik de laatste roos van de voorjaarsbloeiperiode. Verder waren er alleen uitgebloeide. Maar nu is een nieuw bloeiseizoen begonnen. Ook fotografeerde ik mijn vijgen die eerste dagen. Die zijn sindsdien flink gegroeid. Maar alvorens de foto's te laten zien van de nieuwe toestand, bekijk eerst maar eens de fotos van die eerste dagen. Zodat je het verschil kunt zien.

Alle fotos van deze blog: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Wandelen rond Cessenon sur Orb 1

2010-06-22T01:19:00.000-07:00

Het rivierdal van de Orb is heel vlak. De wijncultuur domineert op dit moment, maar er staan nog verdwaalde bomen van voorgaande culturen: kersen en olijven. De heuvels vormen de horizon. Met deze foto's heb ik geprobeerd een impressie te geven van deze 'beperkte uitgestrektheid'. Het zijn het linkse en rechtse deel van de horizon met dezelfde olijfboom als oriënteringspunt. Aan het einde van het pad zie je ons dorp. Het pad zelf is de spoordijk van een spoorlijn die veertig jaar geleden is opgeheven. Ik zal zeker nog andere delen van deze spoordijk laten zien die midden door het rivierdal loopt, en verderop door de heuvels.

Mijn fruitbomen in Cessenon 5

2010-06-20T13:12:00.000-07:00

Vlugger dan ik dacht moest ik de zwarte bessen oogsten. Met een paar dagen zon was het gebeurd. Verder is hier tamelijk koud. Ik plukte ze omdat een zwerm vogeltjes de struik hadden 'ontdekt'. Niet alleen waren ze eerder rijp dan ik dacht, het waren er ook veel, meer dan ik dacht. Bijna anderhalve kilo! Wat zal ik doen met deze weelde? Jam maken? Gelei? Of ze aan de buren cadeau doen?l

Mijn fruitbomen in Cessenon 4

2010-06-16T23:27:00.000-07:00

De appeltjes zijn nog klein. Maar het gaat snel! Ik zal jullie de komende weken op de hoogte houden. Reken daar maar op! Ik moet die appelbomen natuurlijk uitdunnen. Ik heb drie gecultiveerde appelbomen, maar sinds een aantal jaren is er een wilde boom bijgekomen. Kennelijk uit een verloren appelpitje. In het begin wist ik nieteens dat het een appelboom was. Dit jaar zie ik voor het eerst vruchten. Méér dan een dozijn. Ze zien er goed uit. Ik ben natuurlijk heel nieuwsgierig naar de smaak. Wie weet?

Alle foto's van deze blog staat op http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Mijn fruitbomen in Cessenon 3

2010-06-13T10:37:00.000-07:00

De zwarte bessen zijn nog niet rijp. Ze zijn extra verlaat door de koude winter en het late voorjaar. Maar binnenkort is het tijd om zwarte-bessengelei of zwarte-bessenjam te maken. Maar er zijn er niet zoveel dit jaar. Ik denk daarom dat ik ze maar gewoon als fruit ga genieten, zonder ingewikkelde bewerkingen. Hier in Franrijk heet die bes 'cassis' en zwarte-bessenlikeur geniet grote populariteit met talloze regionale recepten. Speciaal "Crème de Cassis de Dijon" en "Crème de Cassis de Bourgogne" zijn beroemd. Het wordt puur gedronken, maar als cocktail met witte wijn --of met champagne-- is het ook hooggewaardeerd. Dan heet het 'Kir' naar de toenmalige burgemeester van Dijon, Félix Kir (1876 - 1968), die er vooral na 1945 veel propaganda voor maakte. In de detectives van Agatha Christie, komt Hercule Poirot voor. Die laat zich vaak zien als een groot liefhebber van een glaasje cassis.

Alle foto's van deze blog staat op http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624032647511/

Een Architectonisch Experiment

2010-06-09T00:14:00.000-07:00

Ik ben in België. Voor een bliksembezoek. Mijn vrienden hebben iets te vieren: De afsluiting van hun zeven jaar durende verbouwing. Gelukkig is zeven het geluksgetal. Het was dan ook een 'architectonisch experiment'. Ik maakte er al eerder foto's van. Hier zijn de uitzichten vanaf de logeerkamer en de woonkamer. Daarvan geniet ik nu weer. Bovendien komt Ghislaine.
Dat maakt het feest voor mij compleet. Dat begrijp je wel.

Mijn foto's van dat huis staan op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157607490199292/

Mijn fruitbomen in Cessenon 2

2010-06-05T12:59:00.000-07:00

De volgende fruitboom is minder spectaculair dan mijn kersenboom. Je ziet de vruchtjes haast niet, je moet ze zoeken. De vogeltjes kennen de weg. Ik intussen ook. Een paar keer per dag 'inspecteer' ik mijn drie bomen om de vogeltjes voor te zijn. Dat gaat zo bijna de hele zomer door, beetje bij beetje. Mijn varieteit is zwart. De mensen planten die niet voor de vruchten. De "platane-mûrier", zoals de zwarte varieteit hier heet, wordt geplant als schaduwboom. Het dikke bladerdak komt laat in het voorjaar en verdwijnt vroeg in de herfst.
In deze regio vind je ook de witte varieteit. Speciaal een beetje meer naar het Noorden, in de omgeving van Lyon. Daar was in het verleden een belangrijke zijderupsencultuur. De blaren van die witte variant zijn uitnemend voedsel voor zijderupsen en de boom is met de rupsen uit China gekomen. Al in de 14e eeuw verordonneerde Henri IV de aanplant van 400.000 bomen in de omgeving van Lyon, de Cevennes en de Ardèche. De smaak van de witte variant is iets zoeter en wat flauwer. De vruchtjes zijn meestal ietsje groter.

Mijn fruitbomen in Cessenon 1a

2010-06-04T12:33:00.000-07:00

Ik moet mij snel corrigeren. Ik schreef "wellicht niet meer dan twee kilo", maar toen ik ze allemaal had geplukt was het 4,2 kg. Daarvan konden de buren mee genieten.

Mijn fruitbomen in Cessenon 1

2010-05-31T11:26:00.000-07:00

Dank zij het late voorjaar in dit deel van Europa waren de kersen van mijn tuin nog niet afgevallen toen ik hier aankwam. Integendeel. Ik zal er de komende week van genieten. De boom draagt bepaald niet uitbundig, wellicht niet meer dan twee kilo, maar dat is ruim voldoende voor een man alleen.

Aangekomen in Cessenon sur Orb

2010-05-28T18:10:00.000-07:00

Ik ben goed aangekomen. Wegens de staking in Frankrijk ging ik met een bus van Barcelona naar Béziers, en toen met de regionale bus naar Cessenon sur Orb. De onderstaande foto's laten mijn 'weg' zien. In Béziers --op weg naar het busstation op Place Charles de Gaulle-- zette ik mijn bagage even neer in het park Plateau de Poètes, daarna bij het standbeeld van de pionier van het Canal du Midi: Pierre-Paul Riquet. Ik zette de bagage ook even neer bij de kerk van Cessenon, bij de bushalte, en tenslotte nog even bij het hek van mijn paradijsje, 534 Chemin du Moulin.

Een wandeling van Hermigua naar Agulo

2010-05-27T13:04:00.000-07:00

Zondag maakten Margarita en ik een wandeling van de ene ruine naar de anders. Het waren de zgn 'pescantes' van Agulo en Hermigua. Vallehermoso had ook zo'n installatie om bananen te verschepen. De toeristische informatie van de pescante van Agulo zegt het volgende:

"In April 1908 waren de werkzaamheden aan de pescante afgerond, maar de inauguratie vond pas plaats in 1911. Dat jaar kreeg Agulo de eerste telefoonverbinding van het hele eiland. De pescante raakte verwaarloosd toen de haven van San Sebastián in de jaren veertig een autoweg kreeg Agulo. In 1954 werd de installatie vernietigd door de zee".
Een dergelijk verhaal geldt ook voor Hermigua en Vallehermoso, want die liggen aan dezelfde autoweg. De pescantes werden overbodig. De twee rechtse van de oude foto's zijn van Vallehermoso. De linkse zijn van Hermigua. Op de nieuwe foto's zijn de rechtse van Hermigua en de linkse van Agulo. Op het onderstaande Flickr-adres staan alle wandelfoto's; ook oude van Agulo.

Hier is de link naar Flickr waar ze nu --of binnenkort-- zullen staan http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157624000959247/

Mijn Reisbrief No 64

2010-05-21T09:27:00.000-07:00

San Sebastián de La Gomera, Zaterdag 15 Mei 2010

Tevens veertiende en laatste reisbrief [niet] uit Zuid-Amerika

Beste vriendinnen en vrienden,

Deze brief is de laatste in de serie over mijn reis naar Zuid Amerika van 2010. Ik ben terug waar ik in Januari begon, op La Gomera. De terugreis had twee 'foutjes'. Een paar dagen voor mijn vertrek begon een dissidente vulkaan op IJsland as te spuien, en het Noord-Europese luchtruim werd gesloten voor onbepaalde tijd. Hoewel de avond voor mijn vertrek op Dinsdag 20 April al berichten circuleerden dat het einde van de blokkade naderde, was mijn aansluiting in Madrid op Woensdagmorgen niet verzekerd. Gelukkig ging die vlucht door, zij het met één uur vertraging. De Belgische stewardess vertelde dat dit de eerste vlucht was van Madrid naar Brussel na de asregen. Ik zat naast een NLs echtpaar dat vanaf vóór het weekend, na het einde van een congres waren geblokkeerd in een hotel in Madrid; samen met een aantal landgenoten.

Het tweede 'foutje' begon toen ik op Tenerife aankwam vanaf Brussel en Madrid na mijn verblijf in NL en mijn koffer niet op de band verscheen. Dat gebeurt wel vaker. Het was de tweede keer dit jaar. Met vierentwintig uur is dat meestal bekeken, maar toen Iberia de koffer na vier dagen nog niet had getraceerd, begon ik mij echt zorgen te maken en stelde mij al het totale verlies van mijn hele mobiele huishouden voor. Dat werden nachtmerrie-dagen. Margareta belde een kennis bij Iberia die met bagage te maken had. Twee uur later was de koffer 'gevonden'. De andere dag werd het bezorgd. Ze hadden een 'foutje' gemaakt in de zoekprocedure.

In mijn laatste brief besteedde ik aandacht aan mijn afscheid van de Atacama-woestijn, wuivend met mijn hand. In reisbrief No 61 nam ik afscheid van Yerba Buena met twee foto's aan het einde van die brief. Aan een kant zie je zon en wolken, en aan de andere kant zie je regenwolken. Ik maakte die foto's vanaf de dezelfde plek, vlak bij het huis waar ik toen woonde, en in dezelfde minuut. Dat is precies mijn herinneringsbeeld van dat ambivalente klimaat in die regio.

Van Iquique nam ik in de vorige brief afscheid met fotos van prachtige woestijnwolken, en van het zand van de Cerro Emeralda die ik beklom met Francisco.

--"Wat waren nu je belangrijkste indrukken bij je terugkomst in Europa?"

Zoals de hele regio had ook Nederland een strenge winter. De voorjaarsbloemen waren vertraagd, maar als gelukkig gevolg, kwamen ze allemaal tegelijk in het toch al zo kleurrijke Nederlandse voorjaar. Op die manier werden het prachtige dagen om met Ghislaine door te brengen na de maanden van afwezigheid.

De bloemen in de bovenste rij zijn de narcis en kersenbloesen die daar normaal met twee weken tussenruimte verschijnen. De tweede rij is ook uit Cadzand, met de keurig verzorgde tuinen in de beste Zeeuws-Hollandse traditie. De foto's in de derde rij zijn uit Eindhoven, uit de wijk waar Ghislaine woont. Daar worden de straten, parken en privé-tuinen gedurende één week in April gedomineerd door één bepaalde variant van de kersenbloesem die van één stekje schijnt af te stammen. De vierde foto van die rij is een roze variant van de tulpenboom in de tuin van Ghislaine.

Na zulke overvloedige bloemenpracht, wat kon nog indruk maken toen ik eindelijk op La Gomera aankwam? Natuurlijk, er zijn hier het hele jaar bloemen, in de winter zelfs meer dan in de zomer, maar totaal gezien is niets vergeleken van de Nederlandse voorjaarspracht. In feite --op onverwachte momenten-- verveelt die 'constantheid' van het klimaat mij in deze streken waar ik nu vijftien jaar rondreis. Op zulke vervelings-momenten overvalt mij een nostalgie naar de Nederlandse contrasten. De winter met zijn lange donkere regenachtige ochtenden, zijn vroeg invallende avonden. Daartegenover staan de zomers met eindeloze avonden alsof de zon niet wil ondergaan, met ochtengloren om vijf uur of eerder, en met zijn langdurige schemeringen. Dat kennen mijn vrienden in deze streken niet, ook niet op La Gomera. Dat is mijn hoogstpersoonlijke klimaatnostalgie.

Wat mij echter de eerste ochtend na mijn aankomst het meest ontroerde, was de zonsopgang boven de Teide die ik altijd vanaf mijn balcon kan zien. Het was als het ontmoeten van een oude bekende. Ik herinnerde mij dat ik daar precies een jaar geleden foto's van had gemaakt die nog steeds niet waren afgewerkt. Toen, op 5 Mei 2009, had ik iedere 15 sekonden een foto daarvan gemaakt vanaf een statief. Zo maakte ik totaal 28 foto's. Voor deze gelegenheid heb ik een foto-montage gemaakt van de twaalf die ik tussen 06.37:25 en 06.41:37 maakte. Ze zijn wat 'monochroom' uitgevallen, maar in werkelijkheid zijn het subtiele en veranderende kleuren in het spectrum tussen rood en geel tegen een donkere achtergrond die langzaam oplost. Dat waren ontroerend herkenningen.

Deze fotoserie is tevens mijn afscheidsgroet. Het is tevens een nieuw begin, Adios, Gérard van Eyk

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/.

Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief: http://farm5.static.flickr.com/4023/4587125770_be2239c4b1_o.jpg

Mijn Reisbrief No 63

2010-05-21T09:17:00.000-07:00

Iquique (Chili) in het huis van Gabriela en Francisco, Zaterdag 17 April 2010

Tevens dertiende en laatste reisbrief uit Zuid-Amerika

Beste vriendinnen en vrienden,

En zo zijn we dan aangekomen bij de laatste Reisbrief uit Zuid-Amerika. Aan alles komt een einde. Dinsdag vertrek ik. Om te beginnen naar Santiago, en dan door naar Madrid en Brussel. Na een bliksembezoek aan NL, kom ik nèt voor het einde van de maand in La Gomera. Misschien schrijf ik nog een Reisbrief 'niet' uit Zuid-Amerika om de afloop van deze reis te vertellen. Dat weet ik nog niet. Een 'nummertje veertien' dus.

In deze brief beperk ik mij tot 'even verwijlen' bij een paar typische herinneringen van deze reis. Bijvoorbeeld de 'carreta' hierboven, de boerenkar van de 'gaucho' in Argentinië, maar ook in Zuid-Chili van de 'huaso'. Daarmee gaan ze naar de markt, of doen straatverkoop zoals deze. Het contrasteert niet alleen met de moderne auto's, maar deze was mij al eerder in de zijstraten van Yerba Buena opgevallen wegens zijn moderne megafoon. Hij kruist hier de Avenida Aconquija, de hoofdstraat van Yerba Buena. Pas de laatste dagen kon ik er opeens een mooie foto van nemen. Hij verkocht 'choclo', dat zijn jonge verse maiskolven. Dat is de seizoensgroente van het moment. Die halfrijpe mais wordt gemalen en gekookt en o.a. als vulling gebruikt voor de empanadas die ik de vorige week beschreef. Die vulling heet 'humita'. Ook wordt dat maalsel, die 'humita', in blaadjes gerold van dezelfde stronk, en dan als pakketjes gekookt in water.

Een andere typische herinnering zijn de wolken van de woestijn die heel anders zijn dan die van de nevelbossen van Yerba Buena. Ik zag niet de torenhoge stapelwolken die ik van de Kalahari-woestijn uit Zuid-Afrika ken, maar het zijn 'èchte' stapelwolken, èchte cumulus. Ze steken met hun compacte vorm scherp af tegen de diepblauwe lucht. De eerste twee foto's heb ik genomen toen we San Pedro de Atacama al naderden. Dan is de afdaling al begonnen. Dat waren de eerste wolken met zeelucht van de Stille Zuidzee. De derde foto heb ik genomen vanaf het strand van Iquique. Je ziet daar de 'cerro', de 'berg' die de hele stad omsluit als een 700-meter hoge muur. Meestal zie je daar geen wolken, behalve wat ochtend- of avondsluier, maar nu was het cumulus en cirrocumulus die tegen diezelfde diepblauwe lucht afstaken.

Maar zo is het niet altijd. Soms, zoals op de dag dat ik met Francisco de Cerro Emeralda beklom, was het méér dan een lichte ochtendsluier, het was een lichte cirrostratus waar de zon op het nippertje niét doorheen kwam. Pas later op de ochtend, toen we weer aan de voet van de berg waren aangeland, toen Francisco de foto maakte in die woestijnauto uit de tijd van de salpeterwinning, brak de zon een beetje door. Die klim naar de top was voor mij een afscheidswandeling om nog eens van de prachtige vergezichten te genieten. Aan de ene kant, naar het Westen, naar beneden, naar de stad, de haven en de Stille Zuidzee. Naar het Oosten de opkomende zon en de woestijn, de 'altiplano'. De top van deze heuvel is daarvoor een prachtige uitkijkpost. Francisco maakte mijn afscheidsfoto's.

En nu ben ik aan het einde van mijn reis naar Zuid-Amerika van dit jaar. Deze serie reisbrieven loopt ook op z'n eindje, met de mogelijke uitzondering van een 'super-laatste' zoals ik hierboven schreef. De laatste jaren schreef ik deze Spaanse en NLse reisbrieven als ik buiten Europa reisde. Het is mogelijk dat ik dat 'systeem' verander. Ik had namelijk het plan om in Argentinië flink op te schieten met mijn geplande boek over Zuid-Afrika. Maar het schoot niet op. De belangrijkste oorzaak was mijn verlies van 'energie' als gevolg van het 'verkeerde' klimaat in Tucumán. Normaal geeft die buiten-Europese periode mij ruim de tijd voor extra's. Vandaar dat plan voor de Afrika-boek. In La Gomera, noch in Frankrijk, heb ik die ruime kans.

Daarom overweeg ik --en het voelt heel ingrijpend-- om mijn dagelijkse 'stukje' een tijdlang op te schorten om de vrijkomende 'frisse ochtenduurtjes' te gebruiken voor het boek. Maar, om het kontakt met mijn lezers niet te verliezen, overweeg ik óók om deze reisbrief, in een aangepaste vorm, wekelijks voort te zetten. Niet zo 'toeristisch' als deze bijvoorbeeld. Maar ook in het Spaans, zoals deze. Dat zou mijn aloude wens vervullen om het hele jaar kontakt te houden met mijn Spaanse lezers. En natuurlijk moet die dan weer op het Internet beschikbaar komen, als 'blog' of om te downloaden als PDF. Dat heb ik deze ronde verwaarloosd.

Verder weet ik het nog niet: "mesullesien!"

Net zoals op die laatste foto wuif ik naar jullie als afscheid. Bedankt voor je aandacht en de reacties.

¡Adios! Gérard van Eyk

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/.

Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm5.static.flickr.com/4021/4517292267_3f0e56cebd_o.jpg

Mijn Reisbrief No 62

2010-05-21T08:59:00.000-07:00

Iquique (Chili) in het huis van Gabriela en Francisco, Zaterdag 10 April 2010

Tevens twaalfde reisbrief uit Zuid-Amerika

Beste vriendinnen en vrienden,

In mijn laatste reisbrief kon ik uitweiden over de details van de reis, speciaal over het omstreden thema van de hoogte van de Paso de Jama. Wat is de hoogte van een pas? De naamgeving valt hier niet altijd samen met het hoogste punt zoals in Europa. Zodoende kwam ik er achter dat de hoogte 4825 meter was. Dat vond ik op een militaire stafkaart, niet in de toeristische informatie.

Maar de foto's van de reis kon ik nog niet laten zien; dat ga ik nu inhalen. Niet alleen staan er een paar in deze brief, maar die van Salta staan al op Flickr. Toen ik Witte Donderdag in Salta aankwam, was het pas vier uur in de middag, en ik deed wat de meeste toeristen in Salta doen, ik maakte een toeristische wandeling door de stad. De eerste foto laat de krantenkop zien van de krant van de dag, een "recordaantal toeristen werd verwacht". Ik 'nam' twee kerken en het historische gemeentehuis.

De tweede lijn begint met een terugblik van het bijna-hoogste punt van La Cuesta de Lipán, de 'steile haarspeldenbochtenweg' zoals ik die noemde. Het oogverblindende wit van de grote zoutmeren domineert de derde foto, en de laatste is van vlak voor San Pedro de Atacama. Wellicht is het de vulkaan Licancabur (5916m). In elk geval komen de wolken al van de Stille Zuidzee.

In het huis van Gabriela en Francisco ontmoette ik Jeannette, de zus van Gabriela die nèt bezig was met het maken van de beroemde Zuidamerikaanse 'empanadas' die mij ook vaak in Argentinië waren aangeboden, maar ik had nog nooit gezien hoe die thuis werden gemaakt.

Het gaat om brooddeeg, maar ook wel bladerdeeg, gevuld met vlees of groente. Dat is als zodanig over de hele wereld bekend. De Italiaanse 'Calzone', bijvoorbeeld, en de Cornwall pasties. Zo heeft Zuid-Amerika zijn eigen varianten. Het is heel eenvoudig zoals je ziet. Je maakt een rond plakje deeg, je legt het in de samenvouwbare vorm, je vult het met 'iets', en je klapt het dicht. Jeannnette liet mij zien hoe ze in de oven gaan, of, minder gebruikelijk, in de bakpan. Hier zijn ze meestal halfrond; niet groter dan vijftien centimeter en de naad is heeft met een rijk versierde zoom die hier 'repulgo' heet. Aan die 'repulgo' kunnen je disgenoten de inhoud herkennen, want de kok gebruikt niet alleen verschillend versierde zomen, maar knijpt er ook een typisch staartje aan dat hier 'simba' heet. Ook de straatverkopers gebruiken dergelijke 'codes'; ik zag er een met een lijst van wel tien 'codes'. Jeannette, op de foto, vulde ze allemaal met kaas, maar rundvlees, kippenvlees, humita [gemalen verse mais] of ham kan ook.

In de provincie Tucumán zijn empanadas bijzonder populair. In de stad Famaillá wordt jaarlijks het Fiesta Nacional de la Empanada gevierd, en daar zijn kippevlees en ingewanden bijzonder populair.

Een andere typische eigenschap van de empanadas van Tucumán is hun sappigheid. Dat komt wegens de bereiding. Het vlees wordt met een mes in kleine stukjes gesneden en gekruid, maar het wordt niet van tevoren gekookt of gebraden. Het gaat in de ijskast zodat de kruiden er goed intrekken. Daarna wordt het alleen nog gekookt bij het afbakken. Zodoende, zo werd mij omstandig uitgelegd, zijn die van Tucumán bijzonder sappig.

Het meest hartverwarmende deze week was de dag na mijn aankomst en mijn eerste bezoek aan de zee en het strand. Dat licht, en die zuivere lucht zo verschillend van de zuivere boslucht in Yerba Buena. En dan die eindeloze horizon, eenvoudiger kan het niet. En dat terwijl ik bepaald niet aan zee ben opgegroeid.

Er schoot mij een geschiedenis te binnen die mij erg heeft beïnvloed, en die ik veel later nog wel heb herlezen als model van een 'reis zonder einde'. Een autonome reis, een reis met een doel in zichzelf. Ik hield van dat boek, en misschien lees ik het nòg eens.

Ik heb het over Xenophon's (ong 431 – 355 vC) Anábasis en de Tocht van de Tienduizend. Met name de beroemde scène daaruit waar de Grieken de laatste bergrug hebben overmeesterd en uitkijken op de Zwarte Zee. Huilend van geluk roepen ze: "θάλασσα! θάλασσα!", "Thalassa! Thalassa!", "De zee!, De zee!". Vooral dat Thalassa! is mij bijgebleven.

Wat kon ik meer doen dan fotograferen wat ik zag op dat moment? Al die andere gevoelens zijn niet geschikt om op deze manier vast te leggen, ze blijven in mijn grijze cellen. Het was een ontroerend moment.

Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/.

Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm5.static.flickr.com/4072/4623584035_a3f8f34489_o.jpg

De foto's van Salta: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623834032076/

Mijn Reisbrief No 61

2010-05-21T08:35:00.000-07:00

Iquique (Chili) in het huis van Gabriela en Francisco, Zaterdag 10 April 2010

Tevens elfde reisbrief uit Zuid-Amerika

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Het belangrijkste deze afgelopen week was mijn verhuizing naar Chili. Dat markeerde tevens het begin-van-het-einde van mijn reis in Zuid-Amerika. Ik dacht niet dat het ook het einde van mijn reis is. Door deze wereld, bedoel ik ;-)

Ik verliet tevens het gebied dat mij veel zorgen had gegeven. Het werd opnieuw duidelijk dat reizen met minimale bagage gebieden uitsluit waar je een assortiment warme kleding en regenkleding nodig hebt. Dat zijn ook de gebieden waar je veel ondergoed moet meenemen om de weken dat er 'niets droogt' te overleven. Ik hou ervan om mijn shirtje en onderbroekje-van-de-dag voor het slapen gaan te wassen, en dat de andere morgen droog aan te treffen. Als een brave padvinder. Dat miste ik. En dan praat ik nog niet over de aanslag op mijn gezondheid, mijn energie en mijn concentratie op het werk. Eén vraag tenslotte: Is het niet van het gekke om naar de andere kant van de wereld te reizen voor zon en zuivere lucht, en je dan in een kamer te moeten opsluiten met een straalkacheltje? Toch was het zo.

In Salta kocht ik de krant van de dag. Twee April. De 28ste gedenkdag van de Falklandoorlog; hier Las Malvinas geheten. Er werden 649 levens geofferd voor Het Vaderland. De oorlog was een wanhoopsdaad van de militaire regering die met de coupe van 1976 de macht hadden genomen. De [militaire] regering werd inmiddels geteisterd door interne conflicten van de strijdkrachten, algemene corruptie, en een economische janboel. Ze wilden het volk bijeenbrengen --en vooral afleiden-- van die realiteit met een nationalistisch argument, ook al was het voorspelbaar een zelfmoordplan. [De 'pun' 'nazi-onalistisch' wordt hier wel gebruikt]. Met dát als achtergrond, zou je denken dat de huidige regering het ideaal van de toenmalige dictatuur niet aktiveert. Maar zo is het niet. Integendeel! "De Malvinas zijn Argentinië", wordt voortdurend herhaald in bij de herdenkingsceremonies. Zelfs kardinaal Jorge Beroglio, voorzitter van de Episcopale Raad zei in de officiële paaspreek: "De Malvinas zijn van ons, veel Argentijnen hebben er hun bloed vergoten". Politieker, populistischer en sentimenteler kan het niet.

De inwoners van Las Malvinas zijn van Engelse komaf en spreken Engels. Het zijn kolonisten, dat wel, maar Argentinië toonde tot vóór die oorlog geen enkele interesse. Ik begrijp weinig van de huidige populistische motivering. Of het zou moeten zijn dat De Kerk, net als toen La Dictatura, het volk wil afleiden van een voorspelbare afgang. Zo liggen de kaarten toch [nog] niet met die pedofiele onthullingen?

Mijn tocht over de bergpas over de Andes, de Paso de Jama, was het andere grote evenment van deze week. In Reisbrief No 53 beschreef ik de route al, maar ik schreef ook dat de bronnen elkaar tegenspreken over de hoogte. Ik wist niet anders dan dat de Spaanse Wikipédia 4200m noemde. De Engelse zei "about 4400m". En ook circuleerden de getallen 4170m en 4320 in de toeristen-info. Wat was het juiste getal?

Dat getal van 4170m was het gemakkelijkste. Dat is het hoogste punt van de steile haarspeldenbochtenweg op zo'n 100km vóór de grens met Chili genaamd La Cuesta de Lipán. Die gaat in 17km vanaf 2192 tot 4170meter. De pas aldaar heet Abra de Potrerillos. Daarna daalt de weg tot 3450m naar de zoutmeren aan de Argentijnse kant. De grenspost is in het gehucht Jama, de naamgever. Daar staat een bord met '4320m'.

Dat 'about 4400' stamt uit het South American Handbook 2009, pagina 761, maar de Engelse Wikipédia voegt er een vootnootje bij: 'A map in a paper for the National Radio Astronomy Observatory puts the altitude at 4,825m'. Dat gaf mij de sleutel.

Na die Argentijnse grenspost is het nog 160km tot de Chileense grenspost. De weg daalt weer naar de zoutmeren, aan de Chileense kant. Bij het naderen van de grenspost begon de laatste klim. Tot 4800 meter. Daar staat geen bord of 'altaartje', maar ik wist het van dat kaartfragment uit dat wetenschappelijke artikel. Ik kon het precies volgen. De weg valt daar nagenoeg samen met de hoogtelijn van 4800m op deze militaire stafkaart.

Dat artikel gaf nog een andere bijzonderheid van dat punt. Op de Altiplano daar vlakbij ligt het ALMA-project, Atacama Large Millimeter Array. Dat is het hoogstgelegen radioastronomisch laboratorium, en tevens het meest moderne. In 2011 komen de eerste metingen, in 2012 is het klaar.

En als finale, vlak voor de Chileense grenscontrole van San Pedro de Atacama, lag daar nog aan de rechterkant de Vulcan Licancabur (5916m) mooi te wezen in de ondergaande zon. Had ik meer avonturen kunnen verdragen in deze ene week?

Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/.

Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm3.static.flickr.com/2729/4475214802_71504106b2_o.jpg

Het stafkaartfragment staat op Flickr[met aantekeningen]: http://farm5.static.flickr.com/4043/4490052418_907cbf4f34_o.jpg

Meer gedetailleerd heb ik over deze route geschreven in Mijn Dagboek: Vrijdag 2 April 2010 en Woensdag 3 februari 2010 De laatste twee foto's zijn van hetzelfde punt vlak na elkaar genomen. Rechts berghelling met de nevelbossen. Links de laagvlakte.

Mijn Reisbrief No 60

2010-05-21T01:18:00.000-07:00

Yerba Buena (Argentinië), Zaterdag 27 Maart 2010

Tevens tiende reisbrief uit Zuid-Amerika

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Deze week, de 25ste, hadden we de herdenkingsdag van de staatsgreep van 1976 onder de naam Día Nacional de la Memoria por la Verdad y Justicia. Op die dag namen de militairen de presidente Isabel Perón gevangen, en begonnen een nieuw regime onder de naam "Proceso de Reorganización Nacional". Zij regeerden van 1976 tot 1983.

Economisch begon "El Proceso" met een 'bijstelling' en met een illegaal plan voor het laten verdwijnen van 30 duizend personen. Tegenstanders en vermoedelijke tegenstanders. Zij kwamen [tijdelijk] in geheime gevangenissen en tenslotte in massagraven of werden [levend] boven zee gedropt van grote hoogte.

Het resultaat van de 'economische bijstelling' was ongeremde import, en vernietiging van de lokale industrie. Met het doel om de vraag naar deviezen de reguleren begonnen ze met 'geprogrammeerde' devaluatie. Maar dat leidde tot ongebreidelde speculatie. Om de financiële instituten te beschermen, stelde de Staat zich aansprakelijk voor het betalen van de spaartegoeden. Deze interne economische politiek, samen met de internationale situatie, stootte de Nationale Schuld omhoog van 7.875 miljoen US$ tot 45.087. Tot op heden weegt deze schuld zwaar op de Argentijnse economie.

Kortgezegd, de dictatuur liet een economische en humanitaire janboel achter.

Niettemin ontstonden gedurende 'la dictatura' twee geweldloze bewegingen die wereldwijd invloed hadden. Beide bewegingen werden uitsluitend door vrouwen in gang gezet en bestuurd. Het contrast met "El Proceso", dat door mannen werd geleid, had een uitgangspunt kunnen zijn voor een prachtige Musical zoals die andere van Argentijnse herkomst: "Evita!". In plaats van 'Don't cry for me, Argentina' [of 'Huil niet om mij, Argentina'], zou "Laten we huilen om Argentinië" de moderne tear-jerker of smartlap kunnen worden die de tragiek van dit land zou sublimeren. Maar ik denk dat het nog wel een paar jaar zal duren voor we aan zo'n operette toe zijn.

De eerste van deze bewegingen ontstond door een creatieve interpretatie van het gebruikelijke commando 'dóórlopen!' van de politie bij opstootjes. In het Spaans heet dat 'Circular!', wat ook letterlijk kan worden opgevat als 'in een kringetje lopen'. En dat was wat die eerste dertien vrouwen die eerste avond deden. Zij volgden de creatieve vonk van die letterlijke interpretatie, en zo ontstond de beweging van Las Madres de la Plaza de Mayo die uitgroeide tot de wereldwijde beweging die er in slaagde om 'gedwongen verdwijning' in de strafwet te krijgen. Meerdere landen volgden dat voorbeeld, en de UNO verklaarde het tot een van de Misdrijven Tegen De Mensheid. Dat was uniek. De 'Moeders', slaagden er in om wereldwijd de aandacht te vestigen op het onrecht.

De andere beweging ontstond in argeloze onschuld. Moeders van in verwachting zijnde dochters die gevangen waren genomen, of verkracht in de gevangenis, boden aan om voor die baby's te zorgen zodat die tenminste buiten de gevangenis bleven. Maar ze stuitten op een geheim en perfide plan, dat zelfs op schrift was gesteld, om die baby's als 'oorlogsbuit' te beschouwen, en ze met valse adopties te 'vervreemden'. Op die manier zijn zo'n vijfhonderd baby's 'verdwenen'. Deze Abuelas de la Plazo de Mayo, deze 'grootmoeders', hebben intussen de honderdste 'baby' geïdentificeerd. Het gaat intussen om volwassenen van dertig jaar die hun identiteit terugkrijgen. Zij hebben ook wetenschappers geactiveerd om met de moderne genetische technieken een voor de rechtbank betrouwbare 'oma-index' te ontwikkelen. Ook internationaal hebben zij bijgedragen aan De Rechten Van Het Kind door er het 'recht op identiteit' aan toe te voegen in de zogenaamde 'Argentijnse paragrafen'. Hun dóórgaande activiteit leidde er toe dat zij in 2008 werden voorgedragen voor de Nobelprijs voor de Vrede.

Na het einde van de dictatuur, begon de regering van Raúl Alfonsín (1983-1989) met een grondig onderzoek naar de schending van de mensenrechten, en het berechten van de verantwoordelijken. Niettemin decreteerde de regering van Carlos Menem een groot aantal kwijtscheldingen voor topfunctionarissen waardaar de veroordelingen tot stilstand kwamen. Pas toen in 2004 het Tribunaal van Neurenberg de gevangeneming en uitlevering vorderde van de twee overlevenden van het driemanschap van de coupe van 1976, Jorge Videla en Emilio Massera, kwamen de processen weer op gang. Juist deze laatste weken --ik schreef er over in Mijn Dagboek-- zijn de meer serieuze processen begonnen tegen de kopstukken van de illegale verdwijningen en de martelingen. Ook hier in Tucumán.

De twee vrouwenbewegingen waren essentieel om deze etappe op de weg naar 'Verdad y Justicia', naar Waarheid en Recht, te bereiken.

Tot de volgende keer,

Hartelijke groet, Gérard van Eyk

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/.

Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm5.static.flickr.com/4049/4461644041_ba8211d73c_o.jpg

Mijn foto's van de nevelbossen: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623539020589/

Mijn foto's van het huis waar ik woon, 'De Solo Estar': http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623657750976/

Mijn Reisbrief No 59

2010-05-21T01:02:00.000-07:00

Yerba Buena (Argentinië), Zaterdag 20 Maart 2010

Tevens negende reisbrief uit Zuid-Amerika

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Reizend door Zuid-Amerika had ik al vaak van die kleine votiefkapelletjes langs de weg gezien. Speciaal bij busstations. Daar steken reizigers hun kaarsje op, of laten een kattebelletje achter. Of misschien is het een reisverzekering. Wie weet?

Hier in Yerba Buena begon mij een ander type op te vallen. Soms vrij groot, en altijd overvloedig versierd met rode vlaggen. Meestal gaat het om de Maagd van Zus-of-Zo, of het is voor iemand die op die plek is omgekomen. Maar nee, altijd vond ik in die kapelletjes een 'bidprentje' van Gauchito Gil, zoals op de foto.

--"Wie is Gauchito Gil?", vroeg ik mij af. Het voorzetsel 'Heilige' ontbrak, en ook was het niet iemand die op die plek was verongelukt.

En zo ontdekte ik een typisch Argentijnse cultus voor een 'niet-heilige', maar wel iemand die 'goddelijke bijstand' levert, en 'wonderen verricht'. De tekst van de rode vlag op de foto zegt: "Nederig vraag ik jouw bemiddeling bij God voor het wonder dat ik zo nodig heb. Amen".

El Gauchito hoort bij de 'profane heiligen', want hij is niet erkend door De Kerk. Wèl door het volk. Ieder jaar op 8 februari reizen meer dan honderd duizend mensen naar zijn graf in Mercedes in de provincie Corrientes, tegen de grens met Uruguay.

Toen Antonio Jesús Gil stierf, beschouwden de autoriteiten hem als een gevaarlijke dief. Anderen zagen deze gaucho als een weldoener voor de armen, omdat hij uitdeelde wat hij van de grootgrondbezitters stal. Een Argentijnse 'Robin Hood' dus.

Mijn kennissen hier hebben mij de spelregels uitgelegd voor de wonderen van El Gauchito. Op de twintigste van iedere maand moet je een rode kaars opsteken, en vragen wat je wil hebben. Als geschenk, zodra je wens is vervuld, leg je een rode roos in een kapelletje. Maar er zijn ook andere 'regels': Als je langs zo'n kapelletje rijdt, moet je toeteren, zo niet, dan kom je niet op je bestemming, of je krijgt ernstig oponthoud.

Er bestaat geen eenduidig verhaal over hoe hij heeft geleefd. Maar hij is zeker in Mercedes geboren. Hij was een goed mens, en was altijd bereid om iemand te helpen. Hij was een erkende held in de oorlog tegen Paraguay. Maar hij wordt ook beschouwd als deserteur omdat hij in een andere fase van die ingewikkelde oorlog weigerde om te vechten tegen familieleden en vrienden. Dat was de Guerra Grande [1839-1851] waaruit Argentinië is ontstaan. Voor die 'desertie' werd hij onthoofd of gefusilleerd.

Het ziet er niet naar uit dat De Kerk, die hier het hele spirituele leven beheerst, El Gauchito alsnog heilig zal verklaren. Maar in feite is hij al 'ingepalmd'. El Gauchito treedt namelijk op als tussenpersoon voor de hoogsteigen almachtige God van Diezelfde Kerk. Daarom kan De Kerk 'tolerant' zijn. Op een wandeling zag ik vlak bij elkaar de kapelletjes van de Maagd van Lourdes en van El Gauchito, zoals ze op de foto staan.

In Mijn Reisbrief No 56 betwijfelde ik of ik wel in Yerba Buena zou blijven.

--"Ik zit 'eigenlijk' helemaal verkeerd", had ik in Mijn Dagboek geschreven, "die regens en dat gebrek aan zon putten mij uit, ondanks de zeer zuivere lucht".

Ik dacht aan vluchten en schreef dat het aftellen al was begonnen.

--"Hoe is de situatie nu?"

Er is niet veel veranderd. Ik benut 'ieder momentje zon' ... ... ... àls die er is.

--"Ik overleef", is alles wat ik kan zeggen, en de vriendschap alhier steunt mij daarbij. Ik mis mijn normale energie, en ik geniet diepgaand als de zon mij wat energie en creativiteit geeft. Twee weken geleden maakte ik grappen over mijn vier onderbroeken, maar met mijn twee paar sokken is het precies zo. Ik kan pas schone sokken aantrekken als het andere paar droog is ... ... ... en dat duurt dááágen.

Veel serieuzer is mijn ontdekking deze week dat het vocht in mijn koffer was gedrongen, en dat mijn reiskleren stijf stonden van de schimmel. Buiten ophangen om de luchten hielp niet. Integendeel! Met die honderd procent vochtigheid, en die windstilte, werd het alleen maar erger. Gelukkig kon Graciela mijn broek en overhemd in de wasmachine schoonmaken, maar voor het jasje is nog geen oplossing. De stomerij zag het niet zitten. Ze zouden erover nadenken.

Maar ... ... ik ben gisteren bij een reisbureau geweest voor de busverbindingen naar Iquique. Het aftellen is dus tòch weer begonnen.

Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/.

Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm5.static.flickr.com/4025/4449885891_688b0c642e_o.jpg

Een Belgisch echtpaar heeft over Gauchito Gil geschreven: http://luc-marleen-in-bsas.blogspot.com/2009/03/gauchito-gil.html

Wikipedia [engels] geeft ook veel details over Gauchito Gil. Ook over La Guerra Grande 1839 - 1851 [engels]

Mijn Reisbrief No 58

2010-05-21T00:52:00.000-07:00

Yerba Buena (Argentinië), Zaterdag 13 Maart 2010

Tevens achtste reisbrief uit Zuid-Amerika

Beste Vrienden en Vriendinnen,

In de vorige reisbrief stonden fotos van guave-bomen. Die bomen zijn deel van mijn omgeving. Ze staan langs ongeveer alle routes die ik iedere dag loop. Met hun penetrante geur kun je niet omheen. In feite komt die geur niet van de vruchten aan de boom, maar van het rottend afgevallen fruit. Dat rotten gaat lekker snel hier, met die windstilte, die hoge temperatuur en vochtighed. Daarom hierboven een paar foto's van dat rottingsproces. Gelukkig zonder de penetrante lucht. ;-)

Ik verbaasde mij over de 'superaanwezigheid' van die guave-bomen. Ze leken wel doelbewust aangeplant. Dat zie je wel vaker in streken met een dominante monocultuur, zoals hier suikerriet en citroen, waardoor bijvoorbeeld essentiële insecten of vogels worden aangetrokken. Ik heb dat nagevraagd, maar zo is het niet. Het is gewoon een 'lastige' vreemdeling die zich snel verspreidde via de zaadjes en de vogels.

Mijn relatie met guaves is nogal ambivalent. Ik heb niets tegen guave-marmelade, al smaakt die nogal flauw. Nee, ik ben gek op de verse vrucht, maar alleen op een heel precies moment tussen 'groen' en 'rijp'. En dan heb ik meteen 'genoeg'. Het komt er op neer dat ik telkens een kleine portie 'groene' vruchten koop, of afpluk, en ze dan thuis het juiste moment laat afwachten. Daarna gaat de rest in de afvalbak want ik walg van de penetrante geur die dan verschijnt.

Deze week heeft Graciela mij ingewijd in de paden van het ons bos. Eerder hield ik mij voorzichtig aan duidelijk bebakende paden. Die zijn er weinig, en kaarten zijn er ook niet. Een algemeen overzicht had ik de luchtfoto's van Google.

Dit bos heet Parque Sierra San Javier [Park van de Xaveriusberg]. Wij wonen aan de rand daarvan. Voor de mensen uit Tucumán is het een prachtig ontspanningsgebied. Heel toegankelijk en heel dichtbij. Er zijn picknick-plekken te over, en er zijn voetpaden. Het bos is een natuurreservaat, en eigendom van de Universiteit van Tucumán. Het werd gesticht om de ecosystemen 'Selva de montañas' en 'Yungas' te beschermen. Die horen allebei bij het subtropisch regenwoud dat zich over de hele oostelijke flank van Los Andes uitstrekt tussen 500 en 3000 meter hoogte. Het is een betrekkelijk smalle strook van Tucumán hier in het Zuiden tot Mérida in Venezuela. 'Nevelbossen' heten ze ook wel.

Het oppervlak van dit reservaat is 140 km2 [ruwweg 8 bij 18 kilometer]. De hoogte gaat van 550 meter, waar wij wonen, tot de hoogste top 'La Cumbre de Taficillo' van 1876 meter. Dichterbij ligt de 'Cumbre de San Javier' van 1200 meter. Daar staat een reusachtig Christusbeeld van 26 meter hoogte dat vanaf de verre omtrek zichtbaar is.

Toen Graciela mij Dinsdag met een wandeling van drie uur had ingewijd, heb ik Donderdag de Xaveriusberg beklommen tot bij het Christusbeeld. Daarvan was op die dag alleen het voetstuk te zien want hogerop zat het in de mist. Het was een wandeling van ruim vijf uur. Eerst met een oud ezelpad omhoog. Dat pad werd door de eerste bewoners gebruikt om hun landbouwprodukten naar de stad te brengen.

Het oerbos wordt op die hoogte gedomineerd door de 'gigantes de la selva', de 'woudreuzen' waarvan ik de NLse namen nog niet heb kunnen achterhalen. Hier heten ze

Horco Molle [Blepharocalyx gigantea], Laurel [Phoebe porphyria], Tipa [Tipuana tipu] en Cedro [Cedrela]. Op de takken groeien zgn 'epifyten', luchtplanten, zoals de 'Luchtanemoon' [Claveles del aire, Tillandsia maxima], cactussen y orchideeën. Het hogere gedeelte van dat pad tussen 800 en 1200 heet ook wel Selva de Mietáceas [Eugenia buxifolia], 'Mispelhoutbos', is de meest nabije vertaling die ik vond.

Maar het is heel moeilijk vanaf het voetpad die 'woudreuzen' overzichtelijk te fotograferen. De foto's aan het einde van deze brief maakte ik op de terugweg over een geasfalteerde weg van 12 kilometer die met veel haarspeldbochten langs dezelfde helling afdaalt als ik eerder per voetpad had beklommen. Ik liep omdat de bus niet verscheen. En dat was een geluk-bij-een-ongeluk, want zodoende kon ik op deze zéér rustige weg alles goed en rustig, op een afstand, bekijken.

Maar ook van dichtbij maakte ik foto's. Allereerst de spin voor mijn raam, en drie vlinders die ik onderweg aantrof. Verder nam ik van dichtbij foto's van de details van het huis die mij al direct waren opgevallen, namelijk het gebruik van baksteen samen met onbewerkte natuursteen, zoals ik in Mijn Reisbrief No 5 schreef.

Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/.

Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm5.static.flickr.com/4035/4429372264_6c33cec01c_o.jpg

Mijn Reisbrief No 57

2010-05-20T13:31:00.000-07:00

Yerba Buena (Argentinië), Zaterdag 6 Maart 2010
Tevens zevende reisbrief uit Zuid-Amerika

Beste Vrienden en Vriendinnen,
Het afgelopen weekend was ik in Tucumán bij Marisa en haar dochtertjes Valentina en Juliana. We gingen wandelen en thee drinken in 'Parque 9 de Julio'. Dat is een rechthoekig reuze-park van honderd hectare vlak bij het centrum. Na al die regendagen genoten we voor het eerst weer van de zon. Kijk maar op de foto's hierboven naar de blauwe lucht met wolken, en naar de spiegeling in de vijver.
'9 de Julio', is hier in Argentinië een nationale feestdag, de Día de Independencia. Het gaat om de onafhankelijkheid van Spanje van "De Verenigde Provincies van Zuid Amerika", zoals ze zich voor die gelegenheid noemden. Dat gebeurde op 9 juli 1816 in Tucumán door het congres van vertegenwoordigers van de Noordelijke provincies en die van Buenos Aires. Buenos Aires had in dit tijd niet de politieke positie die het nu heeft.
Een paar jaar eerder, 25 Mei 1810, was in Buenos Aires de Mei-revolutie uitgebroken. Die dag is nu bekend als Nacimiento de la Nación, de Geboorte van de Natie. Dat was het begin van de onafhankelijkheidsoorlog tegen Spanje [1810-1824]. Toen noemden ze zich toen "De Verenigde Provincies van Río de la Plata", de 'Zilverrivier'. De naam 'Argentinië' verschijnt pas in 1826 toen de Grondwet werd aangenomen, en ze zich 'República Argentina' noemden. Toen ik die historische feiten nog eens op het Internet bekeek, troffen mij de volgende regels op een website voor kinderen:
--"Argentinië werd geboren op 25 Mei 1810, op een koude en regenachtige dag. Dinsdag 9 Juli 1816 regende het niet zoals die 25ste Mei. Het was een heel zonnige dag".
Zo staat het in de schoolboekjes.

Toen schoten mij twee vragen te binnen:
--"Staat in de Spaanse schoolboekjes welk weer het was op 12 Maart 1812, toen de eerste Spaanse Grondwet werd afgekondigd door het Parlement van Cadíz?"
--"Staat in de Nederlandse schoolboekjes welk weer het was op 20 November 1813, de dag van de staatsgreep door Van Hogendorp, Van der Duyn van Maasdam, en Van Limburg Stirum, die de Hollanders bevrijdde uit het Eerste Franse Keizerrijk ?"
Vast wel 'nee', maar die teksten zetten mijn voetjes wel op de grond.
Ik moet in dit nevelbos heel alert zijn op het weer, op zon en op regen. Zo zit dat.
De regens, de windstilte, en de luchtvochtigheid hebben mij ongelukkigerwijs een probleem met mijn persoonlijke hygiëne bezorgd. Ik heb de gewoonte om iedere avond mijn onderbroekje-van-de-dag op de hand te wassen. In het ergste geval is dat een dag later droog, in de klimaten waar ik normaalgesproken verblijf, zelfs in twee of vier uur. Maar hier, met die vochtigheid en die windstilte, duurt het meer dan vier dagen! Nu heb ik best geduld om vier dagen te wachten, maar dat lost het probleem niet op, want ik heb maar vier onderbroekjes in mijn koffer. Vandaar het probleem met mijn persoonlijke hygiëne, want nu zit er niets anders op dan dat ik mijn onderbroekje twee of drie dagen achter elkaar draag. Héél vervelend.

In de zesde reisbrief heb ik enkele details laten zien van bouwmateriaal voor dit huis dat afkomstig was van afgebroken oude boerderijen en huizen. Hier nog een paar. Ze zijn gemaakt in de woonkeuken. Zoals in de rest van dit huis, zijn vrijwel alleen de ramen en de deuren rechthoekig. De plattegronden geven de voorkeur aan ongelmatige veelhoeken. Dat leidt tot verrassingen en interessante doorkijkjes. In reisbrief 55 heb ik daar al een paar foto's van laten zien, en ik heb zin er nog meer te maken. Hopelijk voor de volgende reisbrief.
Maar dat moet er wel zon zijn. Voor de foto's, voor mijn welbevinden, en voor mijn levenslust. Dáár gaat het om.
Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/.
Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm3.static.flickr.com/2720/4407665276_2cc08a0689_o.jpg
Om foto;s te zien van mijn slaapkamer en douche moet je kijken naar de advertentie van Graciela. Daar staan zes foto's.
http://yerbabuena.olx.com.ar/habitacion-en-alquiler-yerba-buena-tucuman-por-dia-semana-iid-34973630

Mijn Reisbrief No 56

2010-05-20T13:17:00.000-07:00

Yerba Buena (Argentinië), Zaterdag 27 Februari 2010

Tevens zesde reisbrief uit Zuid-Amerika

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Zoals ik in de vorige brief beloofde, heb ik details van het houtwerk gefotografeerd van het huis dat ik toen beschreef als "een perfect decor voor een opera van Wagner, of een ander werk uit de Duitse romantiek van de 19e eeuw". Ik ga dat aspect nu niet verder uitdiepen, mogelijk later als ik wat meer foto's heb van de buitenkant van het huis en van dit nevelachtige bos. Nu zal ik mij concentreren op bouwkundige details. Om te beginnen de 'gevorkte stutten' die in het Amerikaanse Spaans 'horcón' worden genoemd, een woord wat in het Spaans van het schiereiland alleen gebruikt wordt voor 'hooivork'.

Zoals veel onderdelen van dit huis, komen die gevorkte stutten uit oude gesloopte huizen. Al bij het kappen van een boom dachten de toenmalige architecten aan deze toepassing. De moderne architekten denken niet meer in deze natuurlijke vormen. Hun denken begint bij rechthoekige produkten van de moderne houtzagerij. Ik werd geconfronteerd met de vervreemding die daarvan het gevolg was, toen ik deze gevorkte stutten eens goed bekeek.

De oude ploegschaar die het afdak naast de patio opsiert, had dat effect niet, want die ploeg heeft hier niet meer zijn oude functie. Zijn functie is al teruggedraaid tot 'decoratie'. Meer niet. Daarom was het niet confronterend. De antieke scharnieren daarentegen komen uit verschillende periodes, maar ze hebben nog steeds hun originele functie. Niettemin, in de moderne ijzerhandel, verkopen ze scharnieren uit de huidige periode van de moderne, geautomatiseerde, massaproduktie. Mogelijk stamt het scharnier op de rechtse foto uit de half-geautomatiseerde produktie van de jaren twintig of dertig. Op die manier gaven de details mij te denken.

Wat mij ook te denken gaf waren de niet aflatende regens, en het gebrek aan zon en warmte. Ik wilde wég, en ik aanvaardde dat mijn 'Argentijnse avontuur' op een mislukking zou uitdraaien. Ik ging nog eens goed te rade bij de uiteindelijke 'waaroms' van deze reis, en van mijn reizen in het algemeen. Dit avontuur heeft geen waarde voor zichzelf. Het is het gevolg van een noodzaak, en daarom heeft het geen zin hogere risico's aan te gaan dan die bijdragen aan de uiteindelijke 'waaroms'. Ik heb voldoende reserve om enkele dagen door te brengen in het 'verkeerde klimaat' als dat onvermijdelijk is. Als ik stinkende stadlucht moet opsnuiven omdat ik op zoek ben naar een betere plek, of als ik een vervuild vliegveld moet passeren, of enkele zonloze of koude dagen moet zien door te komen. Maar toen het begin deze week duidelijk werd dat hier vanaf November tot April negentig procent van de jaarlijkse regen valt, bekropen mij twijfels. Dat klopte niet met de voorstelling dat het om "een Zuidfrans klimaat ging, maar wel 'ietsje' vaker regen".

Mijn twijfels spitsten zich toe met de niet-aflatende regens van deze week. "Ik zit 'eigenlijk' helemaal verkeerd", schreef ik Zondag al in Mijn Dagboek. Later kreeg ik verzachtende informatie van mensen die hier wonen dat de hittegolf van mijn eerste week in Tucumán evenmin als de niet-aflatende regens van deze week als 'normaal' moesten worden beschouwd. Zij dachten dat het deel was van de 'global warming'. Ik antwoordde spottend met wat Thomas Friedman kortgeleden in New York Times schreef: Dat het niet zozeer om global warming dan wel om global weirding ging. Want de ene plek stijgen de gemiddelden en elders dalen de ze.

Ondertussen bekeek ik de regen vanuit het afdakje naast de patio. Ook onze hond bekeek het met treurige blik. Maar de bloemen behielden fier hun kleur. Méér nog, hun kleuren werden er intenser van. Is dat niet iets om als voorbeeld te nemen?

Hoe dan ook, de bloemen, en het bleke zonnetje rond de middag dat ik onmiddellijk benutte voor een wandeling, gaven mij de energie om deze brief af te maken voor ik alle inspiratie en concentratie verlies. Bij deze dus.

De vraag of ik deze situatie ga ontvluchten is nog open, maar de countdown is begonnen

Tien, negen, acht ...

Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk

THOMAS L. FRIEDMAN, Global Weirding Is Here, NYT, February 17, 2010 , http://www.nytimes.com/2010/02/17/opinion/17friedman.html

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/.

Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm3.static.flickr.com/2760/4387964353_282509ca1e_o.jpg

Mijn Reisbrief No 55

2010-05-20T13:08:00.000-07:00

Yerba Buena (Argentinië), Zaterdag 20 Februari 2010
Tevens vijfde reisbrief uit Zuid-Amerika
Beste Vrienden en Vriendinnen,
Dit was de week van de verhuizing. Donderdag. Diezelfde avond vertrokken de gasten uit Iquique die Marisa had uitgenodigd voor een vakantie: Gabriela, Jeannette en Guillermo. We maakten samen verschillende uitstapjes, zoals bijvoorbeeld ons bezoek aan Horco Molle, dat beschermd gebied van de Nationale Universiteit van Tucumán van de vorige reisbrief. Daarin stond ook een foto van 'de hele familie'.
Woensdag hadden we een afscheidsdineetje in een ècht Argentijns restaurant, dus met véél vlees. Dat zie je op de foto's. Middenin de maaltijd ontpopte de kelner zich als gitarist en zanger. Liefdesliedjes, en liedjes vol heimwee en nostalgie.
Zoals bijvoorbeeld dit over de Tucumán'se maan:
Yo no canto a la luna /por que alumbra y nada más /
le canto porque ella sabe / de mi largo caminar.
Ik zing niet voor de maan, want die schijnt, en verder niets.
Ik zing omdat zij moet weten, van mijn lange, lange, weg
Of deze regels:
Perdido en la cerrazones / quien sabe vidita por donde anderé /
mas cuando salga la luna / cantaré, cantaré /
a mi Tucumán querido / cantaré, cantaré, cantaré.
Verloren in de dichte mist, wie weet, mijn liefje, waarheen ik zal gaan,
Maar als de maan opkomt, zal ik zingen, zingen
Voor mijn geliefde Tucumán, zal ik zingen, zingen, zingen.
Aan het einde van de maaltijd kochten we zijn CD. Het was zijn enige en eerste, en had de veelzeggende titel "Mi sueño cumplido" [mijn vervulde droom, of mijn droom vervuld]. In een persbericht uit 2006, dat ik later op het internet vond, noemt hij, Carlos Loiza, zich 'trabajador gastronómico' [gastronomiewerker]. Met zijn vervulde droom, was hij een gelukkig mens. Hij zong met zichtbaar genoegen. Voor mij is het daarom een kostbare herinnering aan Tucumán.

Alvorens definitief te vertrekken uit Tucumán maakte ik nog een paar afscheidswandelingen. Ik bezocht nog eens het beeld van Mercedes Sosa, geboortig uit Tucumán, die het allermeest bekend is voor het lied van de Chileense Violeta Parra dat ze wereldwijd beroemd heeft gemaakt: "Gracias a la vida, que me he dado tanto" [Dank aan het leven dat mij zoveel heeft geschonken]
Ik zag ook nog een demonstratie tegen het betalen van de buitenlandse schuld [als gevolg van de financiële crisis] met een bord en de leus "La deuda se paga con el hambre del pueblo". [De schuld wordt betaald met de honger van het volk]. Pregnantere beschrijving van het structurele onrecht zag ik niet eerder.

Ik zag ik de straatverkoop van paraplu's die hier onmiddellijk begint als regen dreigt. En ik zag de majestueuze boom tegenover het atelier van Marisa dat we samen nog op die Donderdag bezochten, die vertrekdag.
En toen kwam ik aan in Yerba Buena, in het huis van Graciela en Alejandro, zoals ik de vorige week schreef. Om de beginnen lag ik plat van het ontwerp. Mijn eerste indruk was van een diepgaande romantiek: Een huis met onconventionele vormgeving, op een helling in een bos. Het zou een perfect decor kunnen zijn voor een opera van Wagner, of een ander werk uit de Duitse romantiek van de 19e eeuw. De plattegrond was een onregelmatige veelhoek, en het gebruik van baksteen, samen met onbewerkte natuursteen, droegen nog bij aan die eerste indruk.
Maar in de details zat nog meer. De patio leek op het eerste gezicht een driehoek, maar was het niet, evenmin als de vierhoek die op het tweede gezicht tevoorschijn kwam.
Het houtwerk had talloze details die smeekten om gefotografeerd te worden. Die dwarsbalken, die steunbalken, die stutten en die architraven kwamen duidelijk niet van een moderne houtwerf of zagerij, maar het zijn overblijfsels van oude huizen, boerderijen en schuren van het platteland. Het zijn overduidelijke voorbeelden uit een periode dat zulke organische vormen deel waren van de plattelandsarchitectuur. Ik vroeg aan Graciela hoeveel jaar het hun had gekost om dit huis te bouwen:
--"Het duurt al tien jaar", zei ze vertrouwelijk "en voorlopig gaat het dóór".
En dan heb ik nog nieteens geschreven over de bijzondere planten en bomen van de patio, en ook nog geen foto's gemaakt van de details van het houtwerk. Dat bewaar ik voor de volgende reisbrieven.
Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk

Alle foto's op formaat 400x400px staan op http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/
Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm5.static.flickr.com/4061/4373611231_4cc35a7012_o.jpg
Ik vond op het internet een persbericht van 15 Juli 2006 over Carlos Loisa en zijn eerste CD: Cumpliendo mi Sueño http://www.contexto.com.ar/vernota.php?id=7509

Mijn Reisbrief No 54

2010-05-20T12:59:00.000-07:00

Tucumán (Argentinië), Zaterdag 6 Februari 2010
Tevens vierde reisbrief uit Zuid-Amerika
Beste Vrienden en Vriendinnen,
Om de kosten van 'roaming' te besparen, gebruik ik in mijn mobieltje niet mijn Europese SIM met mijn spaanse nummer, maar ik koop een lokale 'prepaid'. Bovendien is het praktisch voor mijn lokale kennissen, die zodoende niet naar het buitenland hoeven te bellen om mij te bereiken. Daarom kocht ik een Argentijnse SIM, die hier 'chip' wordt genoemd. Ik kocht van de provider Claro. Het was niet eenvoudig, want normaal gesproken moet je óf een vaste telefoon hebben, óf een Argentijnse DNI, een soort SOFI-nummer. Maar met wat 'shoppen' vond ik tenslotte iemand die niet zo precies was.
Maar, het werkt niet. Als ik NL bel, zegt de machine dat ik niet voldoende saldo heb, en mijn SMSen blijven liggen in de uitgaande post met de mededeling dat mijn instellingen niet juist zijn. Ook de SMSen uit NL komen [meestal!] niet aan. De winkeltjes die zich tooien met 'agente oficial de Claro' konden mij niet helpen, en zo kwam ik bij het grote servicecentrum van Claro. Daar was een enorme rij, met nummertjes en zo, en na ruim een uur was ik aan beurt. Ze foezelden wat aan mijn instellingen zonder mij te kunnen uitleggen wat mijn fout of mijn onwetendheid was. Wèl bevestigden ze dat mijn saldo voldoende was. Ze beloofden dat ik gerust kon terugkomen, als het nu nog niet werkte.
--"Maar ik heb geen zin om iedere keer meer dan een uur in de rij te staan. Hebben jullie geen website waar ik mijn saldo kan zien?
--"Jazeker", zei de man opgewekt, "je hoeft alleen maar je nummer in te voeren".
Dat heb ik gedaan, maar nadat ik mijn nummer had ingevoerd zei het scherm: 'we hebben technische problemen van voorbijgaande aard, probeer het later opnieuw'. En dat doe ik nu al drie dagen achtereen, zonder succes. Ik geloof dat ik mijn investering in Claro [dertig pesos, zes euro] maar afschrijf als 'leergeld' en een 'chip' van een ander merk koop.

Woensdag zijn we allemaal samen uitgegaan naar Horco Molle, dat is een beschermd gebied van de faculteit van natuurwetenschappen van de Nationale Universiteit van Tucumán. Zij zijn er voor inheemse diersoorten die in dat beschermde gebied zoveel mogelijk in het wild leven. Toch is de eerste indruk dat het om een gewone dierentuin gaat, maar dat vergeet je snel als je deelneemt aan de excursie [een keer per dag] van de wetenschappers. De vrouw die ons begeleidde was goed op de hoogte van details van het verspreidingsgebied, de fouragegewoonten, en de actuele bedreigingen.
Het gebied waar Horco Molle is gelegen, was voor mij extra interessant, want ik zou er vaste huisvesting kunnen vinden voor de rest van mijn tijd alhier. Het is op 16 kilometer van het stadscentrum in westerlijke richting. Wij gingen met ons zevenen met twee taxi's die ieder dertig pesos [zes euro] kostten. We gingen terug met de bus, waar we twee pesos en veertig centavos per persoon voor betaalden. Dat zijn heel overkomelijke prijzen. De frequentie van de bussen is nog niet duidelijk. Horco Molle is het verstgelegen punt van een langwerpige woonwijk, Yerba Buena, daar waar de [beboste] heuvels beginnen. Die plek heet daarom ook wel 'pie del cerro', voet van de heuvel. Tot zover gaat tenminste één bus, namelijk die waarmee we zijn teruggereisd. Die gaat een keer per uur. De rest moet nog worden onderzocht!

En, tenslotte, Vrijdag heb ik Graciela ontmoet, de vriendin van Marisa die een huis heeft 'al pie del cerro', midden in het groen. Zij heeft voor de verhuur een inpandig appartementje. Daar werden we het snel over eens. Ik huur het tot midden April als ik naar Iquique en Madrid terugreis.
Er is WiFi in het hele huis. Voor inkoopjes hoef ik niet altijd terug naar het stadscentrum, of naar het centrum van Yerba Buena, wat ook een heel eind lopen is. Er is volgens Graciela een supermarkt dichtbij. Dat betekent dat mijn dagen in binnenstad zijn geteld. Woensdag of Donderdag vertrek ik. Dat doet mij goed, want de stadse luchtvervuiling begon mij aan te tasten met slapeloosheid, buitengewone vermoeidheidsaanvallen, en andere ongein. Jammer van een kant ook, want ik was nog lang niet uitgekeken op die interessante stad. Van de andere kant kan ik nu mijn wandelingen in het groen weer oppakken. Daar ben ik op lange termijn beter mee af.
Tot de volgende keer,
Hartelijke groet, Gérard van Eyk

Iemand anders heeft niet lang geleden bijzonder mooie foto's van diezelfde excursie gemaakt en op Flickr gezet. Het is de moeite waard. Hij/zij heeft alleen de spelling van Horco Molle verhaspeld. Horco, is hooivork, Horca is galg. http://www.flickr.com/photos/otogno/sets/72157594514875904/with/377930115/
Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/
Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm4.static.flickr.com/3391/4624189598_02e1f8ce09_o.jpg

Mijn Reisbrief No 53

2010-05-20T12:53:00.000-07:00

Tucumán (Argentinië), Zaterdag 6 Februari 2010
Tevens derde reisbrief uit Zuid-Amerika
Beste Vrienden en Vriendinnen,
Dit was de week van de grote klimaatwisseling. Vanaf de droge woestijn, met de vertikale zon van Iquique, naar het warm-vochtige klimaat van Noord Argentinië, met zijn groen en zijn bewolking. Vergelijk maar eens de eerste en de laatste foto van deze reisbrief. De eerste maakte ik Dinsdag om tien voor twee in de buurt van het huis van Francisco en Gabriela. Dat is in Iquique exact het middaguur van de zonnetijd. De laatste foto, met het groen en de bewolking, maakte ik Donderdag toen we Tucumán naderden.
Tussen beide foto's maakte ik de andere om jullie iets te laten zien van het landschap waar we doorheen zijn gegaan. De foto's zijn in chronologische volgorde. We vertrokken Woensdag om 0100. Ik reisde samen met Alejandro de man van Marisa. We begonnen met slapen in onze comfortabele leunstoelen die je lekker achteruit kon klappen. De tocht ging door de Atacama woestijn en we waren om 0800 het mijnstadje Calama voor een sanitaire stop. We reden verder naar San Pedro de Atacama over de Altiplano, de hoogvlakte, waar ik onderweg de tweede foto maakte. San Pedro is erg toeristisch, maar voor ons was alleen de Chileense paspoortcontrole en douane van belang. Toch zijn het nog 160 kilometer naar de Argentijnse grens, maar het gebied ertussen in onbewoond. De foto bij het verlaten van San Pedro, met de verkeersborden, maakte ik om half twaalf. Zoals je ziet, gaat de weg naar Paso Jama naar links.

We waren toen al veel gestegen --tot 1200 meter-- maar het echte klimmen begon nu pas. Na zo'n vijftig kilometer bereikten we het hoogste punt van 4200 of 4400 meter. De bronnen spreken elkaar tegen. Ik heb geen enkele aanduiding bij het passeren van het hoogste punt gezien. Daarna bleven we lange tijd op die hoogte, en daalden langzaam. Eerst door droge woestijn-achtige gebieden, later door de beroemde zoutmeren.
De pracht van die vergezichten is inderdaad imponerend. Aan de horizon zie je de toppen van de Andes, hier en daar bedekt met sneeuw. Maar het wit dat je bij de zoutmeren ziet is gekristalliseerd zout. Het water, hoewel heel zout, is hier en daar bevroren. Langs de boorden zag ik lama's --eentje kreeg ik toevallig in de lens-- en vogels die in het water stappen met hun lange poten.
Langzaam dalend op deze manier, zag ik plekken groen verschijnen. Ik weet niet welke planten dat zijn, maar de vogels en de lama's houden zich ermee in leven.
Om drie uur bereiken we Jama, het Argentijnse grensplaatsje voor de paspoort- en douanecontrole. De paspoortcontrole duurde heel lang, want er waren twee andere bussen, en kennelijk ook wat moeilijkheden. Eindelijk, om vijf uur, konden we doorrijden. Als compensatie werd ons de douanecontrole kwijtgescholden.

Aan de andere kant van de grens gaat de pracht van de zoutmeren nog een tijdje door. De middelste foto, met het reusachtige zoutmeer, maakte ik om half acht. Toen schermerde het, en er waren al lange slagschaduwen. Vanaf de bus gezien lijkt het sneeuw, maar het moet zout zijn, maar echte bevestiging heb ik niet. De witte toppen van Andes op de achtergrond zijn natuurlijk besneeuwd.
Door de vertraging bij de grens, kwamen we niet op tijd in Salta. Daar hadden we tussen tien en half elf moeten aankomen, maar het werd precies middernacht. Ik weet niet hoe het landschap veranderde na het donker worden. Wèl begonnen we precies bij het invallen van de duisternis aan een zeer steile en zeer bochtige afdaling, waarmee we het niveau van de zoutmeren definitief achter ons lieten.
De nacht brachten we door bij Roli en Mariela, vrienden van Alejandro en Marisa, in het plaatsje San Lorenzo op een paar kilometer afstand van Salta. De andere dag namen we de bus van kwart voor een, en arriveerden kwart voor zes in Tucumán. Tijdens dat laatste traject, om twintig voor vier, nam ik de laatste foto. Die met de bewolking en dat groen. Wat een verandering!
Inderdaad, dit was de week van de grote klimaatwisseling.
Nu woon ik voorlopig in het huis van de moeder van Marisa die nog enkele weken op reis zal zijn. Het is in het centrum van de stad. Ik oriënteer mij, doe inkoopjes, zoek een internetcafé, en doe al die andere vertrouwde dingen in mijn nomadenleven.
Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk.

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/
Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm5.static.flickr.com/4050/4370834859_e39c93f000_o.jpg

Mijn Reisbrief No 52

2010-05-20T12:43:00.000-07:00

Iquique (Chili), Zaterdag 30 Januari 2010,
Tevens tweede reisbrief uit Zuid-Amerika
Beste Vrienden en Vriendinnen,
De grote gebeurtenis van deze week was de picnic op het strand. Maar met twee nachten overblijven, leek het meer op kamperen. We hadden een groot afdak, drie tenten om te slapen, en één voor het chemisch toilet. Die laatste zie je als meest linkse op de middelste foto hierboven. Het was een echt kampement. Gabriela noemde het 'un circo', een circus.
We kwamen Zondagmiddag aan en we hadden nog nèt tijd om voor het donker alles klaar te hebben. Je kunt aan de rode kleur van de foto van Gabriela met Rodrigo wel zien dat er al veel avondrood in de lucht was. De zonsondergangsfoto er naast heb ik kort daarna genomen.
De laatste foto van de tweede regel is van de volgende ochtend. Met de bergen zo dicht bij, en zo hoog, werd de zon pas laat zichtbaar. Het is dan al behoorlijk licht omdat het licht wordt weerkaatst door de vederwolken die je op de foto ziet.
Als de zon eenmaal boven de bergen is gekomen, zie je flinke slagschaduwen. Ik fotografeerde mijn eigen schaduw met die lange reuzenbenen. Daarnaast zie je de slagschaduwen van het afdak en van een van de slaaptenten. Het was toen heerlijk buiten, maar de hele familie sliep nog. Alleen Francisco en ik genoten ervan bij een kroes warme thee om de nieuwe dag te vieren.

Op deze breedte, zo dicht bij de evenaar, is de zon speciaal interessant voor mensen van gematigde klimaten. Daar zijn we gewend aan een zon die altijd 'ergens' boven de horizon staat, en zich gedurende de dag over een flinke afstand daarlangs verplaatst. Hier gaat die recht omhoog, staat tenslotte recht boven je hoofd, en je krijgt een gevoel van desoriëntatie. Het houvast ontbreekt, zogezegd.
Juist nu, einde Januari, staat de zon ook in Noord-Zuidrichting vertikaal. Met Kerstmis staat die boven de Kreeftskeerkring op 23º 30', en dat is ongeveer 400 km hiervandaan naar het Zuiden, want wij zitten op 20º 15'. Ik heb een benaderende berekening gemaakt waaruit blijkt dat de zon precies dezer dagen onze breedtegraad passeert.
Dat moment van vertikale zon, om 13.52 lokale tijd, fascineert mij, en ik probeer het altijd te fotograferen. Het is niet eenvoudig om dat op één sprekende foto duidelijk te maken. Nu had ik het geluk een lege vuilniszakkenkorf te treffen. Die zie je hier veel in de woonwijken. De vuilniszakken worden zo beschermd tegen honden, katten en ratten tot ze door de vuilniswagen worden opgehaald. Als die korf vol is, is een foto niet zo sprekend, maar nu trof ik een lege die bovendien goed rechtop stond. Vlak daarbij zag ik een boomtje. Dat is minder sprekend als die roostervormige schaduw aan de voet van die korf. Maar even curieus.

Op mijn wandelingen langs mijn bekende plekjes, kwam ik ook langs het schaakparkje waarvan ik in eerdere jaren ook foto's heb gemaakt. Maar nu was er meer zon. Het ligt in de wijk waar nogal wat Kroaten wonen. Dat is een groep emigranten die geleidelijk-aan een groot respect hebben verworven, zowel in bestuurlijke functies als zakelijke.
Kennelijk zijn het grote schaakliefhebbers, want ze hebben dit parkje aangelegd. De mensen die ik daar trof zeiden mij dat er 's Zondags kampioenschappen worden gespeeld. Voor de finales wordt gebruik gemaakt van het grote bestrate schaakbord zodat iedereen het goed kan volgen. Ik verbaasde mij over de 'Boeddha'-figuur, maar het blijkt geen 'Boeddha' te zijn. Het is een vrouw uit de Kroatische mythologie. Het onderschift bij het beeld zegt: La Madre Patria, de moeder van het vaderland.
De volgende reisbrief zal uit Tucumán komen. De bus vertrekt Woendagmorgen om een uur. Kort na middernacht dus. Laat in de middag zijn we in Salta, maar we komen diezelfde avond of nacht nog in Tucumán.
Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk.

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/
Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm3.static.flickr.com/2791/4370816905_0e35d32ec6_o.jpg

Mijn Reisbrief No 51

2010-05-20T12:32:00.000-07:00

Iquique (Chili), Zondag 24 Januari 2010
Tevens eerste reisbrief uit Zuid-Amerika
Beste Vrienden en Vriendinnen,
Ik ben weer op het Zuidelijk halfrond --de zon achterna, zogezegd-- en óók begin ik weer met een reeks reisbrieven om jullie daarover te vertellen. Misschien verbaast het jullie dat ik nu in Chili zit, omdat ik de laatste tijd rondbazuinde dat ik naar Argentinië zou gaan. Maar maak je geen zorgen. Ik ben hier 'op doorreis'. Ik logeer bij de vrienden van voorgaande reizen, Gabriela, Francisco en hun koter Rodrigo.
Toen ik de laatste keer uit Iquique vertrok, April 2008, nam ik een foto van Rodrigo, toen nog een baby van acht maanden. Nu nam ik weer een foto. Je ziet het verschil. Hij is nu een allesonderzoekende kleuter van twee jaar en vijf maanden. Van die datum is ook de foto van Gabriela en mij. Voor de aardigheid maakten we nu ongeveer dezelfde foto. Je ziet het verschil ternauwernood. Ouderdom lijkt aan ons voorbij te gaan.
Maar ik kan beter bij het begin beginnen, met de transatlantische reis. Eigenlijk was die zonder verrassingen, zodat en niets valt te melden, behalve dat mijn koffer pas 24 later werd afgeleverd. Nogal vervelend, maar daartegenover herstelde ik snel van de reisvermoeienissen. Francisco, Gabriela en Rodrigo haalden mij af op het vliegveld om twee uur 's middags. Dezelfde avond had Gabriela haar verjaardagspartijtje. Dat was heel gezellig, want ik ontmoette op die manier metéén een groot deel van mijn andere kennissen in Iquique. Bovendien trof ik daar Marisa en Alejandro, vrienden van Gabriela uit Tucumán, Argentinië, die hier op dit moment 'op doorreis' zijn. Ik zal daar zeker op terugkomen, want zij zullen mij introduceren in Tucumán.

Ik heb nog geen tijd gehad om de stad weer eens lekker te verkennen, en mijn vertrouwde plekjes terug te zien. Daarvoor ben ik ook niet hier; ik ben op doorreis. Maar toch heb ik een heel bekende plek bezocht, en reusachtige markt die in de verte wat lijkt op de Les Halles in Parijs van vroeger. Officieel heet die Terminal Agropecuario.
Zowel voor de particulier als voor de winkeliers is hier groente, fruit en verder 'alles' te koop. Deze markt is heel typisch voor Iquique, en ik heb er vaak mijn inkopen gedaan in 2005 en 2008 toen ik hier een paar maanden woonde.
Nu vergezelde ik Francisco bij zijn wekelijkse inkopen. Rodrigo mocht nu ook mee, want ik kon op hem letten als de inkopen alle aandacht eisten. Ik heb van de gelegenheid gebruik gemaakt om er wat sfeerfoto's van El Terminal te nemen zoals je ziet.

En wat zijn de plannen voor de toekomst? Er was al direct sprake van een picnic op het strand dit weekend, maar nu ik de details hoor, blijkt dat we met twee families, en kinderen, vanaf vanmiddag [zondag] tot dinsdag op het strand zullen kamperen. De zomervakanties zijn dit weekend begonnen, en 'het is zo leuk voor de kinderen'. Ik ben benieuwd, speciaal naar de zonsopgang --vanaf de landzijde-- en de zonsondergang. Misschien komen daar wel mooie foto's uit voort.
Dan is er mijn reis naar Argentinië. Alejandro reist eerst terug, en we hebben al kaartjes gekocht voor ons tweeën voor de busreis op 3 en 4 februari. Marisa en de kinderen komen een paar dagen later. Gabriela, haar zus Jeannette, en nog een paar vrienden van hier, zullen ook naar Tucumán gaan om er de zomervakantie genieten. Het wordt dus een complete Chileense invasie daar in Tucumán. Ik zie wel.
En verder moet ik mijn plan om een boek over Zuid Afrika goed voor ogen blijven houden. Ik zal daarom wèl deze reisbrief blijven schrijven, maar ik zal wat uurtjes moeten afhalen van mijn gebruikelijke arbeids-intensieve politiek-culturele 'observaties'. Ik weet nog niet hoe het uitpakt. Ook dát zal blijken.
Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/
Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm5.static.flickr.com/4023/4371536756_2bf6db30ab_o.jpg

Mijn Reisbrief No 49 [de laatste over de Zuid-Afrika reis]

2010-05-19T02:29:00.000-07:00

San Sebastián de La Gomera, Vrijdag 15 Mei 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Ik ben al 20 dagen op La Gomera en ik geloof dat ik nu eindelijk kan zeggen: "Ik ben er!"
Het was moeilijk. Het is altijd moeilijk. Ik moet iedere keer 'gericht wennen', mijn orientatie veranderen, en nieuwe antennes ontwikkelen, ook al kom ik terug in mijn eigen land. Aankomen in een vreemd land heeft dezelfde moeilijkheid, maar daar merk je dat niet zo. Mogelijk omdat het ontwikkelen van een nieuwe orientatie en nieuwe antennes dan vanzelfsprekend is. Terugkomend in je eigen land denk je dat je de teugels meteen weer in handen hebt, of na hoogstens 24 uur. En dat is niet zo.
Als 'afkick-truc' begon ik hooghartig alle nieuws over Zuid-Afrika te negeren, maar ik werd toch meegesleurd werd door een bijlage van The Guardian die ik op Heathrow had gekocht met vergelijkende statistieken. Daar las ik dat de levensverwachting voor man/vrouw in Zuid-Afrika 50/53 jaar is, en in Spanje 78/84. Dat komt, volgens The Guardian, van het Zuidafrikaanse AIDS-gehalte van 18,8%. Spanje heeft 0,6%. Zuid-Afrika is twee keer zo groot als Spanje, met hetzelfde aantal [50 miljoen] inwoners. In Spanje zijn er 88% 'originele spanjaarden'. 12% is 'import'. Dat lijkt wat op Zuid-Afrika waar 79% 'origineel en zwart' is, 9% 'wit', en 12% 'kleurling'. De verdeling van de godsdiensten lijkt daar op. In Spanje 79% katholiek; in ZA 80% 'christen'. Maar dat is bedriegelijk. Het Spaanse katholicisme is rigoreus 'homogeen', terwijl 'christenen' in Zuid-Afrika de allerprachtigste varianten vertonen.

Toen begon ik verwoed kranten te lezen. Alle soorten nieuws, misschien hielp dat. Zo las ik van Berlusconi, die ik al eerder 'hofnar-koning' had genoemd, dat hij Reality TV en politiek verwart. Hij zei:
--"Ik wil nieuw gezichten in de PPl in Italië en in Europa. Ik zoek jonge populaire meiden om naar het Europarlement te sturen".
Hij was alvast begonnen met een 'spoedcursus europolitiek' voor ambitieuze modellen, actrices en andere potentiële TV-celebrities. Het fantasie-koninkrijk van onze 'koning-hofnar' begint op een 19de eeuwse operette te lijken. Berlusconi verwart zijn multi-media imperium, met zijn fantasie. Dat is virtuele realiteit in het kwadraat!

Over Spanje las ik dat daar opeens een historisch-culturele interesse in ontstaan voor --nota bene-- de Eerste Wereldoorlog. Er is een uitgebreide tentoonstelling, en er is een golf van vertalingen van klassieke studies die nog nooit eerder in het Spaans waren vertaald. Interessant! Spanje heeft de grootste moeite om zijn eigen verleden te erkennen. Met hulp --en druk-- van buitenlandse historici, die niet zijn besmet met franquismo-taboe's, kwam er wat beweging in. En ditzelfde Spanje interesseert zich opeens voor de Europese geschiedenis als deel van hun eigen geschiedenis! Proficiat! Spanje heeft zich te lang afzijdig gehouden van de rest van Europa, en ik heb in de jaren dat ik hier ben regelmatig acties gezien van moderne vertalingen uit de wereldliteratuur die het Franco-Spanje vroeger niet --ongecensureerd-- bereikten.
Toch vraag ik mij af of het toeval is, of een 'doordacht plan', dat de koning Juan Carlos dezer dagen, bij gelegenheid van 200-jarige Latijnsamerikaanse bevrijding [Simon Bolivar, en zo], aankondigde dat Spanje nieuwe verbonden wil gaan sluiten met Latijns Amerika. Het beste van de ervaringen met de vorming van de Europese Unie staat hem daarbij voor de geest. Wat gebeurt hier? Is dat dóórverkoop van Euro-ervaring? Of wil Spanje zich weer opnieuw isoleren? Dromend over het wereldrijk van Philips II?
Maar ook uit Noord Europa was verrassend nieuws omdat een zelfmoordchauffeur Koningin Beatrix in levensgevaar bracht. Wat droomde die chauffeur? Dat hij een 19de eeuwse anarchist was die meende dat koningsmoord de oplossing zou brengen?
Zo begon ik mijn 'gekke Europa' zoals ik mij dat herinnerde, terug te vinden.
Geleidelijk-aan begon ik mij thuis te voelen.
Midden in die verwoede krantenleesperiode had ik echter raadselachtige dromen. In de eerste reed ik met een auto vanuit het binnenland van Afrika naar de kust. Precies als een paar weken geleden. Maar het was een reis zonder einde, en ik werd verward wakker. Ik sliep weer in, en toen droomde ik dat ik bij de Afrikaanse kust stond. Ik wachtte op mijn bagage die uit datzelfde binnenland moest komen. Dat duurde óók al dagen. En wéér werd ik verward wakker. Waar is mijn lijf? Waar zijn mijn gedachten?
Hoe dan ook: "Ik ben er!" De Afrikareis is afgelopen.

Ik weet niet of het tevens het einde van De Reis is. Zo te zien nog niet.
Hartelijke groet, Gérard

Alle foto's van Zuid Afrika op schermformaat: http://white-livered/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/
Speciaal van Kuruman: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157615033855515/
Een collage van bovenstaande 16 1000x1000 px: http://farm4.static.flickr.com/3663/3444099717_3d9dc37e64_o.jpg De oudere reisbrieven staan op http://mijnreisbrief.blogspot.com/

Mijn Reisbrief No 48

2010-05-19T02:04:00.000-07:00

Kuruman, Zuid-Afrika, Orivoor Gastehuis, Vrijdag 17 April 2009

Waar staan de blanke Zuid-Afrikanen politiek gesproken? Waar hebben ze hun politiek tehuis? Hebben ze een eigen politieke partij? Om te beginnen met de laatste vraag, Inderdaad is er een kleine Afrikaander partij met een parlementszetel, de VF+. De andere blanken in het parlement behoren tot diverse partijen: het ANC, de oppositie, en andere partijen van links en rechts. Totaal gesproken zijn de in de minderheid, en dat klopt met de bevolking van 4 miljoen blanken tegenover 40 miljoen niet-blanken. Maar er zijn partijen met [veel] meer of minder blanken dan het gemiddelde. Historisch en cultureel vallen de blanken uiteen in Afrikaanders, die Afrikaans spreken, die taal met wortels in het hollands van de 16e eeuw, welke taal tevens de moedertaal is van grote groepen zwarten en kleurlingen. Speciaal aan de westkust. Aan de andere kant zijn er de Engelssprekende blanken. Heel weinig niet blanken hebben --vooralsnog-- Engels als moedertaal. De Afrikaanders zijn geen kolonisten. Zij zijn ontstaan uit Hollanders en Fransen [Hugenoten] die voor de geloofsvervolging vluchtten in het Europa van die tijd.

De Engelsen kwamen veel later; aan het eind van de 18e eeuw, ten tijde van Napoleon en zo, vlak voor 1800. Zij waren 'èchte' kolonisten, al was hun verovering niet zo bloedig als die van Zuid-Amerika door de Spanjaarden. Zij namen 'eenvoudigweg' de grond in bezit in naam van De Kroon: "Goddelijk Recht" dachten ze waarschijnlijk. De Boeren vluchtten gedeeltelijk naar het Noorden en het Oosten om er nieuwe boerderijen en staten te stichten, maar aan het eind van de 19e eeuw, toen daar goud en diamanten werden ontdekt werden de Boeren door de Engelsen verslagen in enkele bloedige [guerilla-]oorlogen en veldslagen. Het culturele verschil is heden en dage nog merkbaar. De Afrikaanse sprekende blanken hebben alleen een Zuidafrikaans paspoort. Van de Engelssprekenden heeft meer dan 60% ook een Engels paspoort. De Engelssprekenden hebben zowel commercieel als familiaal een achterland. De Afrikaanssprekenden hebben dat al lang niet meer. Zij zijn als de oorspronkelijke stammen die Zuid-Afrika bewonen. Zuma ... Ik moet die term 'niet-blanke' beter definiëren. Het gaat niet alleen om 'zwarten' zoals de Zulu, de Xhosa of de Tswana en die andere originele stammen. Onder de term niet-blankes werden ook de kleurlingen verstaan die afstamden van de seksuele vruchtbaarheid van de eerste hollandse .... settlers. Die hebben ook nu nog vaak Afrikaans als moedertaal. Maar het Apartheidsregime rekende daarbij ook de Indiërs en Chinezen die toentertijd werden 'geimporteerd' als contractarbeiders, een net woord voor slaven. De Engelsen noemden alle niet-blanken 'kaffer', een woord dat afstamt van het Arabisch en dat 'ongelovige' betekent. Het officiële woord werd later Bantoe, een woord dat afstamt van het Nguni en waarmee de 'niet-blanken' zichzelf benoemden. Maar dat hele op een hoop vegen van alle niet-blanken was deel van de politieke ideologie 'Apartheid', een gescheiden ontwikkeling van diverse velkleuren. Gescheiden van de blanke, niet onder elkaar. De niet-blanken werd de toegang tot allerlei openbare plaatsen ontzegd. Een treinstation had bijvoorbeeld twee ingangen, twee perronsystemen en gescheiden wagons. En nog veel meer van deze nonsense en onrechtvaardigheden. Maar in de boezem van de blanke gemeenschap heerste daarover geen eenstemmigheid. Het was een conservatieve en fundamentalistische groep die dat doordreef. Toch was er nog een scheidingslijn de meer algemeen erkend werd, namelijk die tussen 'rijk' en 'arm', of die tussen 'gecultiveerd' en 'ongegcultiveerd'.

Kortom een geformaliseerde scheiding van sociale klassen. Vanuit de middel- en hogere sociale klassen was dat rolbevestigend. Maar de sociale ontwikkeling stond niet stil. Met name de Indische en Chinese 'import' ontwikkelde snel een gecultiveerde en intellectuele middenklasse die niet deze onderdrukking niet duldden. Na het einde van de Apartheid in 1994, en speciaal na het einde van de regering van Nelson Mandela die een groot 'verbinder' was, werd meer en meer de beschuldigende vinger naar 'de blanken' gewezen. Gedeeltelijk kwam dat voort uit de slachtofferhouding en het werd de 'verklaring' voor het falen van de ANC-regering. Het is allemaal de schuld van de Apartheid. Ik lees het nu nog regelmatig van bestuurders, terwijl het ANC toch vijftien jaar een tweederde meerderheid had in het parlement. En de daders zijn de blanken!! Deze rancune treft de Afrikaanders nog eens extra want men wil ook de plaats die het Afrikaans in de maatschappij heeft aantasten in deze haatcampagnes. Dat geldt niet voor het Engels waarvan men wel inziet dat het internationaal nodig is. Begrijp je nu waarom de Afrikaanders verward zijn? Waarom zij geen vast politiek tehuis hebben? Zij vechten op verschillende fronten voor hun land en, ook, is er een politieke partij die 'alleen maar' voor zichzelf opkomt. Dat is geen conservatisme. Dat is 'overleving'. Zij hebben geen 'achterland'.
Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

Mijn Reisbrief No 47

2009-04-15T07:53:00.000-07:00

Kuruman, Zuid-Afrika, Orivoor Gastehuis, Vrijdag 10 April 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Ik heb al een paar keer over 'de politiek' geschreven, jullie weten dus dat er de 22ste van deze maand verkiezingen zijn, en dat de twee-derde meerderheid van de ANC wellicht zal worden gereduceerd tot een gewone meerderheid. De ANC moet hoog worden gewaardeerd voor zijn strijd tegen de Apartheid, en voor de nieuwe Grondwet van 1994, maar voor de vijftien regeringsjaren sindsdien geldt het tegendeel. De kwaliteit van de overheidsdiensten, vanaf het onderhoud van de wegen tot het onderwijs, is steeds achteruitgegaan. De ANC kan kennelijk zijn mentaliteit van 'illegaliteit' --die bij de ondergrondse 'struggle' hoorde-- niet inruilen tegen de mentaliteit die nodig is voor een transparante rechtsstaat.
Ook heb ik geschreven dat er veel corruptie is, en dat er een vreemde 'solidariteit' heerst tussen deze 'comrades of the struggle' die zover gaat dat 'kamaraden' die in corruptie- of smeergeld-zaken betrokken zijn tot in hoogste instantie de hand boven het hoofd wordt gehouden. Dat heeft een corruptie-cultuur veroorzaakt in het hele land.
Jacob Zuma zelf bijvoorbeeld. Hij is de presidentskandidaat van de ANC en was betrokken bij afpersing, smeergelden, witwasserij, en zelfs verkrachting toen hij vice-president was onder Mbeki in de jaren 1999 tot 2003 toen er grote grote wapenaankopen moesten worden gedaan.
Ik schreef in Reisbrief 38 over de 'stelselmatige vertragingstaktieken' om een veroordeling te voorkomen. Onder andere probeerde de verdediging van Zuma aan te tonen dat Mbeki ook bij die corruptie was betrokken. Dat zou de zaak grandioos hebben veranderd. Op het laatste moment legden zij het openbare ministerie enkele illegaal afgeluisterde telefoongesprekken voor. Dat ging tussen enkele topambtenaren-van-toen waaruit dat zou moeten blijken. Zij hadden de dagvaarding van Zuma proberen te beïnvloeden.
De truc is gedeeltelijk gelukt, want het openbaar ministerie verklaarde dat de vervolging van Zuma niet zou worden doorgezet. Het Zuma-kamp kraait victorie, want het grote publiek gelooft nu dat Zuma onschuldig is, en dat het 'alleen maar' een politiek complot tegen hun idool was.
De aanklager had er echter expliciet aan toegevoegd dat de aanklachten nog steeds geldig zijn, maar dat ze alleen niet voor de rechter zouden worden gebracht. Dat horen die fanatieke aanhangers niet.
Hij zei ook dat uit die telefoongesprekken niet kon worden geconcludeerd dat Mbeki bij die zaken was betrokken, maar dat er wel reden was om aan te nemen dat die twee hoge ambtenaren de aanklacht illegaal probeerden te beïnvloeden. Een dergelijke 'onzuiverheid in een aanklacht' is in een rechtsstaat niet aanvaardbaar. De gotspé! De schijnheiligheid! Zo wordt corruptie weer een beetje meer deel van de ZAse cultuur, en lijkt ZA weer een beetje meer op de 'cultuur' van het Zimbabwe van Robert Mugabe.

In de vóór-vorige brief schreef ik terloops over de Kameeldoringboom [Acacia erioloba] die prachtige boom waarvan hele bossen nabij Kuruman zijn opgestookt in de stoomketels van de diamantindustrie in Kimberley. De Kameeldoringboom is het 'Juweel van de Kalahari'. Er zijn nogal wat liedjes op geïnspireerd, zoals het in Nederland bekende Sarie Marais. Ik heb wat foto's van deze prachtboom genomen. Van veraf en van dichtbij. De peulen zijn uitstekend schapenvoer, net als het blad. Zoals je op de foto kunt zien is het een heel decoratieve boom, vooral tegen de achtergrond van de ondergaande zon, zoals op alle toeristische folders van de Kalahari.
In de dorpen en de oasen is deze breeduitwaaierende boom heel lekker voor de dorpspraatclub, of om uit te rusten in de schaduw. Met zijn hoogte tot 20 meter is hij veilig voor giraffen en olifanten. In het wild raken de takken bepaald niet de grond zoals op de foto, daar zorgen de giraffen en olifanten wel voor. De Kameeldoringboom ontleent zijn naam niet aan kamelen, althans niet rechtstreeks. Een giraffe heet in het Afrikaans een 'kameelperd', zogezegd 'een paard als een kameel'. 'Giraffedoringboom' dus eigenlijk.
Ook de voortplanting is curieus. De pitten van de peulvrucht kunnen alleen ontkiemen als ze door de maag en darmen van een giraffe zijn gegaan. De 60 meter lange wortels hebben geen nut voor de verspreiding, alleen voor water verzamelen. De takken kunnen niet gestekt worden. Op die manier is het 'Juweel van de Kalahari' totaal afhankelijk van de giraffe die hem helemaal had doodgevreten, als die niet zo hoog was geweest.
Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

Alle foto's van Zuid Afrika op schermformaat: http://white-livered/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/
Speciaal van Kuruman: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157615033855515/
Een collage van bovenstaande 16 1000x1000 px:http://farm4.static.flickr.com/3409/3417509543_1f5078375b_o.jpg
De oudere reisbrieven staan op http://mijnreisbrief.blogspot.com/. Deze binnenkort ook.

Mijn Reisbrief No 46

2009-04-03T06:30:00.000-07:00

Kuruman, Zuid-Afrika, Orivoor Gastehuis, Vrijdag 3 April 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

In de vorige brief heb ik de handel in half-edelstenen genoemd, en ik schreef dat Donald zich daarmee bezighield. Toen ik met hem over die handel praatte, stelde hij mij voor aan Pieter, een buurman die ook deze handel drijft. Hij is ex-mijningenieur.
--"Maar", vroeg ik, "waar komen die stenen vandaan? Jullie hebben mij zojuist verteld dat er geen specifieke mijnen voor zijn".
--"Dat is juist", antwoordden ze, "die stenen komen van het afval van het hoofdprodukt, asbest, mangaan, koper, of wat dan ook. Ze zouden daar best waardevolle produkten uit kunnen halen, maar dat doen ze niet. Financieel is het niet interessant, en het heeft geen volume. Bovendien kan het een stoorfactor worden voor hun hoofdlijn".
--"Is het, zogezegd, waardeloos afval?"
--"Min of meer", bevestigden ze, "sommige mijnwerkers die er een beetje kijk op hebben, leggen 'interessante stenen' apart gedurende werktijd. Later brengen zij die hierheen, en wij kopen dat... Of niet natuurlijk!"
Op die manier werd ik ingewijd in de allereerste fase van de handel in half-edelstenen.
--"Het dus eigenlijk clandestien?"
--"Nou, nee, niet ècht, maar een beetje 'informeel' is het wel. Er zijn regels dat de mijnwerkers bij de uitgang moet aanmelden wat ze meenemen. Maar er is bij lange na niet een controle vergelijkbaar met die bij goud- of diamantmijnen. Voor de mijn hebben die stenen geringe waarde, maar formeel claimen zij wèl het eigendomsrecht. In sommige gevallen moet de mijnwerker een premie betalen. Daar komt bij dat de mijnwerkers die daar verstand van hebben, dikwijls dezelfde zijn die een meer dan gemiddelde interesse hebben voor voor hun hoofdtaak. Dat is nogal zeldzaam, en daarom willen ze die niet kwijt".
Op die manier selecteren Donald en Pieter --en enkele anderen in Kuruman-- wat van hun gading is bij het aanbod. Tussen de kopers en de mijnwerkers zijn geen vaste relaties, maar natuurlijk zijn er persoonlijke voorkeuren wegens karakter, voorgaande handelservaringen, en onderling respect.
Dat is precies zo aan de verkoopkant. Ze verkopen aan iedereen, en er zijn geen vaste distributiekanalen. Wèl natuurlijk, net als aan de inkoopzijde, zijn er persoonlijke voorkeuren. Maar het 'produkt' is 'anders'. Pieter en Donald kopen bijna alles wat hun 'interessant' voorkomt in partijtjes van vaak slechts enkele kilo's. Voor de verkoop moeten ze één of twee ton van min of meer homogene --en 'benoembare'-- kwaliteit leveren. Niettemin zijn er speciale stenen die buiten deze 'regel' vallen, zoals buitengewoon grote kristallen zonder scheurtjes. Die ontlenen hun speciale waarde aan technische of magische(!) toepassingen. In zo'n geval betalen ze ook meer aan de mijnwerker, want die weet best wat hij in zijn handen heeft. Voor de rest betalen ze prijzen van 100 tot 200 Rand per kilo [12 à 24 €].

De eindbestemming van de stenen is zeer uiteenlopend. De kleine brokjes met uitgesproken kleuren of tekening, eindigen meestal als lichaams- of kledingdecoratie. Afgezien van de magische of technische toepassingen, is er nog een handel in relatief grote stenen met groteske vormen en kleuren, die als tuinversiering eindigen. Voor bepaalde kleine gekleurde stenen is er nog een handel in de richting van aquaria, voor de versiering van de bodem. Enzovoorts
Onze conversatie was begonnen met de bewering van Pieter dat er 'geen marketing' in deze handel bestond. Zoiets moet je niet tegen een ex-professor marketing zeggen! Dat hele systeem van kopen en verkopen, en van min of meer stabiele handelsrelaties is natuurlijk niet te vergelijken met het systeem waarin een supermarkt is ingebed. Pieter beschreef zijn doen-en-laten als 'kopen als je de kans krijgt' en 'verkopen als je de kans krijgt', zonder dat je dat metéén kunt koppelen. Liefst verkoop je zo snel mogelijk de helft, en je bewaart de rest voor 'later'.

--"Waarom noemen we dat niet "gelegenheidsmarketing" of "Opportunity Marketing"?", bracht ik in het midden.

En zo vonden wij een nieuw onderwerp uit voor academische bestudering. Het wachten is nu op de eerste promovendus in de wetenschap van "Opportunity Marketing". Amen.

Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

Alle foto's van Zuid Afrika op schermformaat: http://white-livered/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/
Speciaal van Kuruman: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157615033855515/
De oudere reisbrieven staan op http://mijnreisbrief.blogspot.com/. Deze binnenkort ook.

Mijn Reisbrief No 45

2009-03-26T07:29:00.000-07:00

Kuruman, Zuid-Afrika, Orivoor Gastehuis, Vrijdag 27 Maart 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Wat is de economische basis van Kuruman? Goede vraag!

Tot de jaren dat de missionaris Moffat terugging naar Engeland, in 1870, was er alleen landbouw en veeteelt op de 372 ha die ik in mijn vorige Reisbrief noemde. Dat was het eerste terrein in Zuidelijk Afrika waar irrigatie werd toegepast. Voor de Egyptenaren en de 'Moren' in Noord-Afrika was dat al lang een bekende zaak. De 'export'-produkten waren vee --schapen en koeien-- en lange tijd waren ook struisveren een zeer gewild en modieus produkt voor Europa. Toen koeltransport mogelijk werd, ook vlees en melkprodukten. Daarnaast was er al langer de handel in ivoor, en in huiden van exotische dieren.

De grote veranderingen in deze streek begon met de ontdekking van diamant bij Kimberley, in 1871, en even later van goud bij Johannesburg. Om te beginnen gingen de bossen nabij Kuruman voor de bijl, en werden opgestookt in de stoomketels van deze nieuwe industrie. Het was de speciaal Kameeldoringboom [Acacia erioloba] die veel gevraagde werd voor meubels van hoge kwaliteit. Nu is het een beschermde boom, maar ja, het was een 'economische basis' voor enige tijd. Helaas!

Later kwam de mijnbouw ook naar Kuruman. De bergen in de buurt bevatten rijke lagen asbest. Op het hoogtepunt werkten in deze tak 40 duizend zwarten, en zeven duizend blanken. Het stof van dit erts veroorzaakt een onomkeerbare en dodelijke ziekte, 'asbestosis'. Toch waren de eerste jaren niet gevaarlijk. Het erts werd toen als grote rotsblokken geëxporteerd. De problemen kwamen pas toen de molens in gebruik namen om het erts als 'gruis' te exporteren. Dat veroorzaakte veel stof, en velen stierven aan wat in het Afrikaans "die bloue dood" wordt genoemd.

In het voetspoor van de mijnbouw begon een handel in half-edelstenen waarvoor Kuruman nog steeds wereldwijd 'in the picture' is. Ik leerde een paar weken geleden een heel interessane man kennen, Donald W. Riekert, theoloog, filosoof, dichter, historicus en aartsverzamelaar van mineralen. Hij heeft zijn familie-wortels in deze streek en weet er 'alles' van. Om aan de kost te komen, houdt hij zich met deze handel bezig. Hij liet mij wat foto's nemen op zijn 'werf'. Die stapel rode stenen, bijvoorbeeld, is jaspis. Maar er is vanalles. Door de aanwezigheid van asbest, ontstaat er ook het zeer gewilde 'tijgeroog'. 'Tieroog' in het Afrikaans. Op de foto's wijst Donald mij met zijn vinger 'tijgerogen' aan is een onbewerkt rotsblok.

Maar er nòg meer: Malachiet, de groene koper-houdende steen op de foto's. Er is kwarts in vele soorten, gekleurd en ongekleurd. Er is opaline, de groen-blauw-geel gekleurde steen, en chalcedon, die gelaagde stenen in verschillende kleuren bruin en beige. Een lust om te zien, en te fotograferen, en te fantaseren hoe ze er gepolijst uit zouden zien. De stenen worden gebruikt voor opsmuk en decoratie, maar ook voor hun [vermeende] holistische, magische of geneeskrachtige werking. Aan het eind van de handelsketen is hun waarde verveelvoudigd.

Het zal jullie niet verbazen als je 'toerisme' aantreft als 'economische basis'. Speciaal avonturentochten met 4x4's zijn in trek. Paragliding verraste mij echter, vooral toen ik er achter kwam dat vijf van de negen wereldkampioenschappen op dat gebied in Kuruman zijn gerealiseerd. Toch is hier geen steile helling zoals in Iquique of Mérida, waar ik mij ooit aan zo'n vlucht heb gewaagd. Het is 'gewoon' de buitengewoon krachtige en hoge termiek. Maar die is soms zo sterk en hoog dat je 'opeens' op 5000 meter hoogte zit. Daarom is het gedurende de zomer alleen voor gevorderden [minstens 200 vlieguren]. Gedurende de winter is de termiek nog steeds 'buitengewoon', maar minder krachtig. Dan is 30 vlieguren voldoende. Kuruman is bepaald niet voor 'beginners'.

Op dit moment, zo tussen winter en zomer, is er variabel weer, zelfs met af en toe een bui. Nu is Kuruman niet interessant voor deze tak van sport. Ik zie ook niet die superhoge, torenachtige cumuluswolken die ik van vorige bezoeken aan de Kalahari ken. Maar het blijven prachtige cumuluswolken, ook al halen paragliding-kampioenen er hun neus voor op.

Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

Alle foto's van Zuid Afrika op schermformaat: http://white-livered/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/

Speciaal van Kuruman: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157615033855515/

Een collage van bovenstaande 16 1000x1000 px:http://farm4.static.flickr.com/3082/3381618871_c6e6d57969_o.jpg

De oudere reisbrieven staan op http://mijnreisbrief.blogspot.com/. Deze binnenkort ook.

Mijn Reisbrief No 44

2009-03-20T06:43:00.000-07:00

Kuruman, Zuid-Afrika, Orivoor Gastehuis, Vrijdag 20 Maart 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Ik heb al een paar weken niet over de politiek geschreven. De presidentsverkiezingen zijn 22 april, en officieel is de propaganda deze week begonnen, maar het wapengekletter is al een paar weken bezig. Ik zie het verschil niet. In Reisbrief 41 schreef ik dat de dominante partij, het ANC, met zijn twee-derde meerderheid 'naar believen' de grondwet kon veranderen. Het is de partij van de 'vechters' en de 'bevrijders', maar sinds de vijftien jaar verstreken zijn sinds de nieuwe Grondwet, waarvoor deze partij ook alle waardering moet krijgen, hebben ze zich bepaald geen goede regeerders getoond. Er is veel corruptie, en de 'comrades of the struggle' waren inhalig en hebben aan hun aanhang comfortabele posten gegeven zonder rekening te houden met hun kwaliteiten. Het ANC kon zijn mentaliteit van illegaliteit --die nodig was voor de 'struggle'-- niet veranderen in de mentaliteit die nodig is voor een rechtsstaat.

Daardoor ging de kwaliteit van de overheidsdiensten, zoals de ministeries, het onderhoud van de wegen, de veiligheid, de scholing, de gezondheid en veel andere zaken steeds verder achteruit. Daarover, en over de aanhoudende vriendjespolitiek, schrijven de kranten, en zijn de lezers woedend. Zij hopen dat de kiezers het ANC eindelijk zal afstraffen.

Maar politiek-sociale analysten hebben ontdekt dat deze morele verontwaardiging slechts een probleem van de intellectuele klasse is, van de krantenlezers, en dat de problemen van de corruptie --en dat alles-- bij het voetvolk niet dezelfde morele verontwaardiging veroorzaakt. Daar leven ze nog steeds in de dezelfde misère als tijdens de Apartheid, en geloven nog steeds dat de bevrijders dat zal veranderen. Daarom kan de presidentskandidaat, Jacob Zuma, met zijn ontwapenende glimlach doorgaan met onhaalbare beloftes. Dat draagt bij aan de woede van de kranten en hun lezers. Maar, zo hebben de analysten ontdekt, het haalt niet uit. Want we kunnen niet anders dan 22 april afwachten. The proof of the pudding ...

Een van de lezers heeft gevraagd wat Gastehuis Orivoor betekent. Gastehuis is eenvoudig, dat is Afrikaans voor het Engelse Guesthouse, iets tussen een hotel en Bed & Breakfast. 'Orivoor' eist meer uitleg, want het is een vondst van mijn gastheer Jan om zijn huis een naam te geven. 'Orivoor' is de fonetische samentrekking van het Afrikaanse 'Oor die voor', wat in het NL zoiets als 'over de sloot' --of beter 'over het irrigatiekanaal'-- betekent. Het gaat over een historisch belangwekkend irrigatiekanaal.

Toen ik in de vorige reisbrief vertelde van de Moffat Missiestatie die hier vlakbij in 1817 werd gesticht, zei ik niets van de ontdekking van de reusachtige natuurlijke bron die de Truter-Somerville expeditie vijf kilometer zuidwaarts had gedaan in 1801. Dat is waar later het dorp Kuruman is ontstaan. Vanuit die geweldige bron stroomde een rivier naar het Noorden die de inboorlingen Kuruman noemden. Het is een enkelvoudige bron die met geweld uit een ondergrondse grot stroomt, en die dagelijks twintig miljoen liter helder water levert.

Al snel kreeg het de naam van 'Die Oog'. Een zeer constante stroom, ongehinderd door droogte, ook niet door langdurige. Die bron wordt nu gerekend tot de allergrootste natuurlijke bronnen van het Zuidelijk Halfrond. Een kleine berekening leerde mij dat het drie keer zoveel is als wat de gezamenlijke regenbekkens van La Gomera passeert [2,65 miljoen ton per jaar]. Van buiten af ziet de bron er uit als een mooie rustige stadsvijver met park. Zie foto's. Het is een toeristisch object, maar de ondergrondse grotten zijn niet meer toegankelijk voor het publiek.

De missionaris Robert Moffat was een ervaren tuinman voor hij missionaris werd, en hij zag onmiddellijk de geweldige kansen voor de ontwikkeling van landbouw. Aan beide kanten van de rivier groef hij een irrigatiekanaal tot hij vijf kilometer verder voldoende hoogteverschil met de rivier had om de tamelijk vlakke oevers de bevloeien. Op die manier ontwikkelde hij 372 ha landbouwgrond rondom de Missiestatie. Voor periodieke overstromingen die enorme ravages aanrichten, typisch voor een woestijnrivier zoals de Oranjerivier, hoefde men niet te vrezen.

Die grond is niet meer in handen van de London Missionary Society. Ze hebben die in 1918 verkocht aan de inmiddels ontstane gemeente Kuruman. Maar de boerderijen, met landbouw, met schapen, met koeien, en niet te vergeten met struisvogels die jarenlang een aanzienlijke export van struisveren opleverden, dragen nog steeds bij aan de welvaart van Kuruman.

Nu staan er niet meer uitsluitend uit boerderijen. Mijn gastheer, bijvoorbeeld, heeft indertijd een stuk van zo'n oorspronkelijk erf gekocht om er zijn huis te bouwen. Het oude irrigatiekanaal gaat dwars over zijn terrein, en zijn huis heeft hij 'aan de andere kant van dat irrigatiekanaal' gebouwd. Vandaar de naam "Oor die voor".

In Oranjerivierafrikaans wordt dat uitgesproken als "Orivoor". Op de foto's kun je zien hoe Jan en Annerie, mijn gastheer en gastvrouw die "sloot" hebben geïntegreerd in hun romantische tuin.

Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

Alle foto's van Zuid Afrika op schermformaat: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/
Speciaal van Kuruman: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157615033855515/
Een collage van bovenstaande 16 1000x1000 px:http://farm4.static.flickr.com/3655/3368160240_970cb4af32_o.jpg
De oudere reisbrieven staan op http://mijnreisbrief.blogspot.com/. Deze binnenkort ook.

Mijn Reisbrief No 43

2009-03-14T01:51:00.000-07:00

Kuruman, Zuid-Afrika, Orivoor Gastehuis, Donderdag 12 Maart 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Ik ben al een week op deze plek. Een van de redenen waarom ik naar Kuruman wilde was de missiestatie hier vlak in de buurt, de eerste ten Noorden van de Oranjerivier. Toen de Hollanders Kaapstad stichtten in de 16e eeuw als bevoorradingsplaats voor hun schepen naar "Indië", gebruikten ze alleen de gebieden vlakbij voor tuinbouw, landbouw en veeteelt. Zij hadden geen interesse in het verre Noorden.

Toen Napoleon begon met Europa te terroriseren, kwamen de Engelsen naar de Kaap om 'alles' te koloniseren. Dat wil zeggen, tot aan de Oranjerivier. Maar het waren geen 'conquistadores' zoals Hernán Cortés die Zuid-Amerika 'ontdekte' en eerst alles massaal vernielde voor hij begon met 'koloniseren'. Hier waren het betrekkelijk kleine patrouilles die voortschrijdend de gebieden in 'in bezit namen', in naam van De [Engelse] Kroon. Meer niet. Ten Noorden van de Oranjerivier kwamen ze helemaal niet. Daar waren het geïsoleerde ontdekkingsreizigers en handelaren --vaak alleen met enkele lokale gidsen-- die het onbekende gebied binnendrongen op zoek naar handelswaar. Speciaal de handel in ivoor begon op te komen.

In Londen, in 1795, was de London Missionary Society opgericht. Die stichtte in Kaapstad in 1799 een afdeling om Afrika de 'bekeren'. Zij begonnen met missiestaties langs de Oranjerivier en later ook hoger stroomopwaarts en ten Noorden daarvan in het huidige Botswana. Zo werd in 1817 de missiestatie Kuruman gesticht. Kuruman was de naam van een rivier. Het dorp Kuruman bestond nog niet. Niets van dat alles, want het waren half-zwervende volkeren. Een van die stammen, de Batlhaping had zijn 'hoofdstad' tussen 1801 en 1817 vier keer verplaatst! Ze hielden vee en hadden wat eenvoudige landbouw. Meer naar het Oosten ook nogal wat 'oorlogen' met elkaar. Zo leefden ze al eeuwenlang.

Dat was mijn uitdaging: 'Kan ik hier nog wat sporen treffen van dat tijdperk van de eerste contacten? Toen ik in 2002 in Pofadder was, langs de Oranjerivier, maar veel verder naar het Westen, had ik wat opgevangen van dat tijdperk ik die regio.
Deze Kuruman-missiestatie was lange tijd de belangrijkste 'blanke' nederzetting ten Noorden van de Oranjerivier. Vanaf hiet ontdekten de missionarissen de 'volgende' rivieren, de Limpopo en de Zambezi, en drongen Rhodesië binnen, het huidige Zimbabwe, want De Kroon had daar toen nog geen interesse in. Overigens niet alleen missionarissen. Uit de archieven blijkt dat het ook een doorgangshuis voor 'losse' handelaren en ontdekkingsreizigers was.

De missionaris Robert Moffat was de man die er in 1820 met zijn vrouw Mary kwam en er tot 1870 bleef. Hij was de kernpersoon van de statie. Zijn belangrijkste werk was de vertaling van de bijbel in de lokale taal, het Setswana of Tswana. Die taal werd toen nog niet geschreven, dat vond Moffat 'terloops' ook nog uit. Hij was een ervaren tuinder voor hij missionaris werd, en vanuit een verdergelegen reusachtige bron --waarover later-- legde hij een irrigatiesysteem aan met gegraven kanalen. Het eerste in Zuidelijk Afrika.

Moffat ging een keer terug naar Engeland. Gedurende zijn verblijf van drie jaar leerde hij een jonge missionaris kenen, David Livingstone. Die naam, evenals die van Moffat is onverbrekelijk verbonden met de geschiedenis van de Moffat Missiestatie. Moffat nodigde hem uit om naar Afrika te komen. En dat deed hij. Werkte enige tijd op de missiestatie, trouwde met de oudste dochter van Moffat, en reisde verder om de beroemde Dr David Livingstone de worden, ontdekker van de Zambezi-rivier, en Rhodesië, het huidige Zimbabwe.

Zo gezien is de geschiedenis van de Moffat Missiestatie ontroerend. Op dit moment is het een museumdorp, met een bescheiden bibliotheek, centrum voor conferenties en reflectie. Het dorp Kuruman kwam veel later, na ontwikkelingen die het gevolg waren van de ontdekking van goud en diamanten eind 19e, begin 20ste eeuw. Het dorp ontstond rondom de bovengenoemde bron op vijf kilometer afstand van de missiestatie.

Heel toevallig ligt mijn 'Gastehuis' ook op vijf kilometer van het dorp, in de verre buitenwijken. Zodoende ligt de missiestatie voor mij op twintig minuten lopen. Ik heb de gerestaureerde kerk en de huizen al een paar maal bezocht, en ook het kerkhof met zijn beroemde namen. Bekijk de foto's maar. Daarover vertel ik wel eens méér.

Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

_____________________________

Alle foto's van Zuid Afrika op schermformaat: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/

Speciaal van Kuruman: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157615033855515/

Een collage van bovenstaande 16 1000x1000 px: http://farm4.static.flickr.com/3546/3408643553_df86321c2e_o.jpg

De oudere reisbrieven staan op http://mijnreisbrief.blogspot.com/. Deze binnenkort ook.

Mijn Reisbrief No 42

2009-03-09T07:46:00.000-07:00

Kuruman, Zuid-Afrika, Orivoor Gastehuis, Vrijdag 6 Maart 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Er is veel gebeurd de afgelopen week. Ik was Donderdag in Upington aangekomen. En nu ben ik alweer in Kuruman. Upington is het centrum van de Kalahari-woestijn, maar is inmiddels tevens bekend om zijn uitstekende wijn. Het geheim is dat aldaar de Oranjerivier stroomt van Oost naar West. De rivier komt via Botswana, en daar regent het behoorlijk veel. Stroomopwaarts is in de jaren 70 van de vorige eeuw een reusachtige stuwdam gebouwd, de Vanderkloofdam, en daarom heeft de Oranjerivier tegenwoordig een vrij constante stroom over het hele jaar. Eerder leed Upington, en de hele riviergeul, van jaarlijkse destructieve overstromingen en extreme droogte in het overgrote deel van het jaar. Dat is typisch voor een 'woestijnrivier', zijn korte levensduur. Al vóór de Vanderkloofdam had Upington een goede reputatie voor zijn rozijnen --zij claimen dat de oorspronkelijke Sultana's hiervandaan komen-- en voor andere droge vruchten. Maar de wijn was toen 'niet bijzonder'.

Toen de wijn van de Oranjerivier een tiental jaar geleden 'reputatie' kreeg, verwonderde mij dat. Hoe kan dat? Het was deze nieuwsgierigheid waardoor ik Upington in 2004 als mijn winterverblijf koos. Inderdaad, aan beide kanten van de rivier, tot op een afstand van hooguit 200 meter, wordt intensief geïrrigeerd. De rivier treedt ook niet meer [ál te erg] buiten zijn oevers dank zij de Vanderkloofdam. Ik zag er behalve wijngaarden ook mais, een watervreter onder de granen. Dat is kennelijk een aanvulling op het dieet van de schapen die buiten dat enge riviergebied op basis van vijf schapen per vierkante kilometer worden gefokt zoals ik de vorige keer schreef. Er zijn twee duidelijk onderscheiden soorten. Het ene is voor vlees, het andere voor wol.

Maar in 2004, nadat ik dat wijn-mysterie had opgelost, werd mijn aandacht getrokken door een nóg interessanter probleem: Dat van de algemene waterschaarste. Traditioneel waren in Zuid-Afrika de eigenaren van de grond ook de eigenaren van het water in de ondergrond. Voor het rivierwater waren er bepaalde spelregels waardoor alleen de grondeigenaren die grensden aan het water de 'buit' mochten verdelen. Dat kwam er o.a. op neer dat de gemeente Upington het water voor zijn burgers moest kopen van de [groot]grondbezitters. Er waren alleen wetten die verdelingsconflicten regelden. Vooral toen in de laatste jaren krachtige waterpompen kwamen, en de energie relatief goedkoop werd, kon het ondergrondse water van de buurman 'gestolen' worden. Je kunt je voorstellen dat er een heel assortiment van technische en juridische problemen was, nog afgezien van kwade wil of ordinaire fraude.

Maar, met het einde van de Apartheid in 1994, kwam een nieuwe Grondwet die bepaalde dat alle water, het ondergrondse, dat van de rivieren, en dat van de wolken, eigendom van De Gemeenschap was, en dat iedere gebruiker daarvoor --in principe-- moest betalen. Dat van dat water in de wolken werd in die tijd belangrijk omdat daarover helemaal geen wetgeving bestond, en het technisch mogelijk werd een wolk boven je terrein met bepaalde granaten, of met bestrooiing vanuit een vliegtuig, te dwingen tot een 'stortbui'. Het probleem van de steden en dorpen kwam tot een oplossing omdat in de Grondwet was bepaald dat per hoofd van de bevolking een bepaalde hoeveelheid voor consumptie, bewassing en [volks]tuinverzorging gratis ter beschikking werd gesteld.

Deze rigoureuze koerswijzing werd in het algemeen positief opgevat want het loste ook enkele andere problemen op. De mijnen bijvoorbeeld, grote waterzuipers en -vervuilers, begonnen het van de rivier afgetapte water opnieuw te gebruiken na reiniging op eigen terrein. Enzovoorts. In de regio van Upington zag ik weer andere problemen. Een schapenfokker die vroeger zijn schapen kon drenken aan de bron op zijn terrein moest nu voor het water betalen, en de waarde van de grond onderging forse veranderingen, want die werd sterk bepaald door het beschikbare water, van de rivier of van bronnen.

Gedurende mijn tijd in Upington in 2004 was de invoering van die Grondwet in volle gang, want allerlei bijkomende wetten waren intussen gereed. Ik had toen goed contact met de regionale nederzetting van het Ministerie van Land- en Bosbouw. Zij lieten mij de praktische problemen zien, en nodigden mij uit op excursies in de irrigatiesystemen langs de rivier. Dat alles ging mij door het hoofd gedurende mijn vijf dagen in Upington. Ik schreef er toentertijd over in Mijn Dagboek.

Ik woonde in dezelfde B&B De Bult, bij Johan en Annalise. Zie bovenste rij foto's. Donderdagmorgen vertrok ik vroeg naar Kuruman, de laatste 260km, met een introductie op zak van Johan en Annalise voor hun vrienden Jan en Annerie. Annelise leende mij ook haar grote Afrikaans-Engelse 'Woordeboek'. Op de foto ligt dat naast het 'kleintje' wat ik zelf had aangeschaft, maar wat veel te beperkt was.

Hier in Kuruman 'resideer' ik nu als enige bewoner in het gastenhuis in hun grote prachtige tuin. Een waar El Dorado, zoals je op de foto's kunt zien. Gistermiddag metéén al, werd ik verrast door een 'zeer forse' maar korte regenbui. Je ziet dat op een van de foto's. Dat is ook typische voor een woestijn: Korte hevige buien, alsof een wolk opeens helemaal leegloopt. Vaak ook destructief. De volgende keer vertel ik van Kuruman.

Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

_____________________________

Alle foto's van Zuid Afrika op schermformaat: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/

Een collage van bovenstaande 16 1000x1000 px: http://farm4.static.flickr.com/3617/3332419355_93261f24b8_o.jpg

De oudere reisbrieven staan op http://mijnreisbrief.blogspot.com/. Deze binnenkort ook.

Mijn Reisbrief No 41

2009-03-02T00:29:00.000-08:00

Upington, Zuid-Afrika, B&B Die Bult, Vrijdag 27 Februari 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Ik ben niet meer in Yzerfontein. De reserveonderdelen zijn eindelijk aangekomen. Er zijn alle mogelijke fouten gemaakt. De man in Johannesburg had mijn adres keurig van mijn fax overgeschreven ... behalve 'Yzerfontein'. Hij schreef 'Somerset West'. Dat scheelt 150 km! Na lang wachten had ik hem opgebeld; of het pakje wel was verstuurd? Hij faxte toen het reçu van het postkantoor. Hij had het 11 februari verstuurd. Daar stond óók het Track & Trace nummer op. Maar ... de Track & Trace site van de Posterijen was uitgevallen. Toen die na een paar dagen weer werkte, zag ik dat het pakketje in Somerset West lag. Het was intussen Zaterdagmiddag; na sluitingstijd van de postkantoren. Wachten tot Maandag dus. Toen ging het snel. Dinsdag 24 had ik het pakje in handen. Het had precies 13 dagen geduurd, dat was al 'magisch'. Maar de klap viel toen bleek dat het de verkeerde onderdelen waren. Ik belde de man in Johannesburg nog, maar die kon verder niets meer doen, zei hij. Ik zorgde voor een voorlopige oplossing, schreef een mail aan de fabriek in Keulen, en ik vertrok Woensdagmiddag.

Die dag maakte in nog 436 km tot Calvinia, het dorp waar de Kalahari woestijn begint. Het was een dorp van niks, nieteens Internet! De route was overigens prachtig. Ik kende dat traject van mijn eerdere bezoeken aan Zuid Afrika. Ik raakte ontroerd, want ik was de bijzondere fraaiheid van de uitzichten van de Piekenierskloofpas bijna vergeten. Je kijkt dan terug op het geel-bruine duinenlandschap met trage rivieren. Aan de andere kant leek het op Cessenon sur Orb in Augustus. Het róók er zelfs naar. Dat was het warm-groene dal van de snelstromende Olifantsrivier. De wijnoogst stond op het punt te beginnen, maar, anders dan in Cessenon, werden wijnvelden afgewisseld met reuze-boomgaarden: Citrusvruchten, perziken en appelen die in stalletjes langs de weg werden verkocht.

Dichter bij Calvinia kwam ik over de Vanrhynspas. Daar nam ik afscheid van het groene dal. Daar begon de woestijn. Ik stopte op een parking voor een nostalgische terugblik.

De resterende 600 km tot Upington en de Oranjerivier deed ik gisteren. Het is een uitgestrekte kurkdroge hoogvlakte met kleine struikjes als begroeiing. Ik kende die van mijn bezoeken in 2002 en 2004 toen ik de Kalahari via andere routes doorkruiste. Er is alleen schapenteelt. De grond verdraagt daar vijf schapen per vierkante kilometer. Als je weet dat een familie kan leven van duizend schapen, reken je snel uit dat het doorsnee bedrijf 200 vierkante kilometer moet zijn. Die percelen zijn inderdaad 10 bij 20 of 7 bij 25 km, en staan haaks op de kaarsrechte weg. Langs de weg staan eenvoudige aanduidingen, of soms een gemetselde poort, maar de gebouwen liggen ver over de horizon. Onzichtbaar. Dat lijkt heel saai, en op een bepaalde manier is het dat ook, maar toch is er die vreemde schoonheid van extreme eenzaamheid.

In de politiek krijgt de verkiezingstrijd duidelijk vorm. Het ziet er niet naar uit de het ANC zijn meerderheid zal verliezen, maar de oppositie, versterkt door de zich afsplitsende Cope, probeert ANC zijn twee-derde meerderheid af te pakken. Tot nu toe kon het ANC daarmee 'naar believen' de grondwet te veranderen. Dat maakte de mensen zo machteloos-woedend. Dat zal hopelijk veranderen.

Om afscheid te nemen van Yzerfontein heb ik enkele uren extra op het strand doorgebracht maar het lukte mij niet om de African Black Oyster Catcher, waarover ik de vorige keer schreef, te fotograferen. Gelukkig had Meraai, de gastvrouw van Kaijaiki, in het verleden mooie foto's van strandvogels gemaakt. Daaruit mocht ik er een paar kiezen. De meest rechtse foto bovenaan is het 'eeuwige paar' dat zo zeldzaam is in Zuid Afrika, maar niet in Yzerfontein. De avond voor mijn vertrek heb ik nog wat nostalgische foto's gemaakt bij ondergaande zon. "Huistoe na een avondwandeling ... "

Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard
_____________________________
Alle foto's van Yzerfontein: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/

Mijn Reisbrief No 40

2009-02-21T06:48:00.000-08:00

Yzerfontein, Zuid-Afrika, Gastenhuis Kaijaiki, Vrijdag 20 Februari 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

De reserveonderdelen voor mijn koffer zijn nog steeds niet aangekomen. Zoals ik de vorige week schreef had ik een fax naar de RIMOWA-vertegenwoordiger in Johannesburg gestuurd met de vraag om instructies bij mijn schade. Zij antwoordden dat het beste was mij de reservesloten dezelfde dag te sturen om ze zelf te monteren. Maar *niets* tot nu toe!! Als ze niet vlug komen zal ik hier vier weken moeten blijven in plaats van de vier dagen van mijn 'plan'.

Ondertussen geniet ik van het strand, de duinen en de bloemen in de voortuinen van de villa's in het dorp. Het zijn echte tuinen zoals ik die ken in de mediterrane zomer van 'mijn dorp in Frankrijk'. Ik heb foto's gemaakt om deze brief te versieren, en om mezelf op te vrolijken. Er zijn geen serieuze reden om mijn humeur te bederven door deze vertraging.

De politiek heeft gelukkig ook verrassingen. De presidentskandidaat van de dominante partij, de ANC, Jacob Zuma is een extreme populist. Mogelijk gewichtsloos, maar dat weten we niet want alleen de publiciteit schildert hem af als capabel. Dat staat in schril contrast met zijn voorganger, Thabo Mbeki. Dat was een 'intellectueel', maar die is door het ANC 'teruggeroepen' enkele maanden geleden. Tijdelijk is Kgalema Motlanthe op die plaats. Hij is ook een 'intellectueel', maar hij wil geen president zijn. Hij doet het alleen omdat hij een 'trouwe kameraad' van de strijd tegen de Apartheid is, een trouwe 'comrade of the struggle'.

Er heerst een vreemde 'solidariteit' tussen deze 'comrades of the struggle'. Ze hebben er onder geleden, en sommigen hebben in de gevangenis gezeten omdat ze actief waren als verzetsstrijder, of zelfs maar lid van 'het verzet'.

Maar ... deze 'solidariteit' gaat zover dat 'kamaraden' die in corruptie- of smeergeld-zaken betrokken zijn de hand boven het hoofd wordt gehouden. Zoals Jacob Zuma bijvoorbeeld. In zijn kwaliteit van president van het ANC [African National Congress] schaadt hij toch het aanzien van die partij? Maar het ANC, vanuit zijn dominante positie, denkt zich dat te kunnen permiteren.

Maar juist dit weekend is de woordvoorder van de partij --en van Zuma-- door de mand gevallen als een bedrieger en flessentrekker van de ergste soort. En wat doet het ANC? Zij beschermen hem --"omdat hij het toch zo erg heeft gehad"-- in plaats van zich ervan de distantiëren. Dat is wéér eens een deuk in de betrouwbaarheid van het ANC die juist 'bestrijding van corruptie' hoog in zijn verkiezingsvaandel had geschreven.

Maar de kaarten liggen niet meer als de voorafgaande jaren. Niet alleen heeft het ANC zijn [psychologische] hegemonie verloren, er is een partij op het toneel verschenen onder de naam 'Cope' [Congress of People] die grotendeels uit weglopers van het ANC bestaat, maar ook aantrekkingskracht uitoefent op buitenstaanders. En ... Cope kan een presidentskandidaat naar voren schuiven met bewezen bestuurservaring [dat heeft Zuma niet]. Zij heeft bovendien 'excellent credentials as comrade of the struggle', en boekt nu successen als presidente van de Kaapprovincie. Het 'koningsdrama' --zoals ik dat in Mijn Dagboek noem-- krijgt wellicht een heel nieuwe dimensie.

"Never a dull moment!" in dit land.

Deze 'vertraging' heeft mij ook de gelegenheid gegeven om wat dieper in te gaan op de 'toeristische objecten' in deze regio.

Vlakbij is een afgraving men pre-historische sporen van mensen van 117.000 jaar geleden. De eerste ter wereld, als ik de folder mag geloven. Dit toeristische object is heel populair, en draagt de naam van "Eve's footprints".
Later werden hier sporen achtergelaten door Bartholomeus Días [1488] die contact had met de toenmalige inboorlingen, en door Vasco da Gama die in 1497 een granieten kruis achterliet in een baai hier vlakbij. Die baai is nu deel is van een beschermd nationaal park. Deze ontdekkingsreizigers waren op zoek naar een route naar "Indië".

Daarna zijn de Hollanders gekomen die Kaap de Goede Hoop stichtten als bevoorradingsstation voor de VOC schepen op de Oost-Indië-route. Zij gebruikten deze streek tot ongeveer Yzerfontein voor de noodzakelijke landbouw, veeteelt en zout-productie. Ook de kalkovens waarvan ik in de reisbrief van twee weken geleden twee foto's liet zien, stammen uit die periode. Die staan 4 à 5 km van hier.
De kust bij Yzerfontein, door een samenloop van zeestroming en het rotsachtige uitsteeksel wat we hier hebben, is bijzonder rijk aan schelpen. Ook nu nog zie ik volle vrachtwagens wegrijden. Schelpen zijn de beste grondstof voor kalkspecie. De kalkspecie die hier geproduceerd werd ging naar de patriciërshuizen op de Kaap, als 'metselspecie', maar ook als 'stuc-specie' voor de typisch witte gevels van de Kaapse Stijl. Deze schelpenbank wordt nog steeds geëxploiteerd, maar met moderne technologieën, en niet vlak in de buurt.
Uit een meer recente periode bestaat er een kerkhof van Nederlandse walvisvaarders die waren gestationeerd in dezelfde baai waar Vasco da Gama zijn stenen kruis achterliet. Als je de grafstenen bekijkt, zie je dat die 'nederzetting' van het begin van de 19e eeuw tot ver in de 20ste heeft geduurd.
Walvissen komen hier in de winter voor de kust, maar er is een [kleiner] type dat het hele jaar zichtbaar is. Kortgeleden zag ik er een bij het havenhoofd, hij leek beschadigd en aangespoeld, maar later is hij/zij op eigen kracht weer verdwenen.
En dan is er hier een eilandje vlak voor de kust dat [nog!] vol zit met 'Afrikaanse Pinguïns' dat is een kleiner soort [Spheniscus Demersus]. In het begin van de 20ste eeuw woonde daar een Portugese vissersfamilie --al voor de derde generatie-- met enkele prachtige dochters. Trouwlustige jongelui roeiden er wel eens heen, zo vertelt de overlevering. Die dochters werden ook wel pikkewyne genoemd, Afrikaans voor pinguïns. Hier op het strand zijn er allerlei soorten meeuwen [Laridae], veel soorten loopvogels en -vogeltjes, en diverse zeezwaluwen of sterns [Genus Sterna].

Maar waar ik op het strand het meest van geniet als ik een eindje dóórloop op de 16 Miles Beach, zijn de paartjes van de African Black Oyster Catcher [Heamatopus moquini, Tobie]. Net als de NLse eksters hebben die 'eeuwige liefde'. Je ziet ze altijd met hun tweetjes. Als ik ze zie, komt een onstuitbare nostalgie over mij heen, want ik weet dat dit een snelverdwijnende soort is in Zuid-Afrika, maar hier, in Yzerfontein zijn ze nog in overvloed.

Hartelijke groet, tot de volgende week, Gérard van Eyk

_________

Alle foto's van Yzerfontein: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/

De losse foto's van de collages hierboven staan in 700x700 pixels op:
http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157613867340563/

Een collage van 500x500 pixels van de bovenstaande 25 foto's staat op http://farm4.static.flickr.com/3463/3291826587_3ab9826081_o.jpg

Mijn Reisbrief No 39

2009-02-20T06:45:00.000-08:00

Yzerfontein, Zuid-Afrika, Gastenhuis Kaijaiki, Donderdag 12 Februari 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Tot mijn verbazing, nee tot mijn ontsteltenis, ben ik nog steeds in Yzerfontein. Ik ben hier al langer blijven hangen dan mijn niet-geschreven plannen, maar eergisteren werd duidelijk dat ik nog een paar dagen langer moest blijven.

Wat is er gebeurd?

Ik heb jullie in de eerste reisbrief alleen maar verteld dat ik 24 uur vertraging hand gehad, maar niet dat ik ook nog zonder koffer in Kaapstad aankwam. Het was verdwaald. Ergens tussen Tenerife, Madrid, Londen en hier. Dat komt vaker voor, maar, gewoonlijk, krijg je het dan binnen één of twee dagen. Zo ook nu. Maar, het zag er naar uit dat het 'nogal hardhandig' was behandeld. Een van de twee cijfersloten kreeg ik in eerste instantie zelfs niet open, maar met geduld en wat trucjes lukte het toch een dag later. Ik was daarmee gelukkig, want verder waren er geen belangrijke beschadigingen. Tot eergisteren keek ik er niet verder naar om, toen wilde 'inpakken en wegwezen', werkte de sluiting niet meer. Het andere slot was ook onbruikbaar. Daarom ben ik nog hier.

Ik zocht contact met de vertegenwoordiger van RIMOWA [een bekend wereldmerk] in Zuid-Afrika via het telefoonnummer van de website. Maar het waren niet-bestaande nummers in Johannesburg. Via een mail aan het Duitse hoofdkantoor in Keulen, werd ik tenslotte opgebeld door een reparateur uit Johannesburg. Intussen heb ik een fax gestuurd met de details, en ik wacht op verdere instructies. Óf ik moet het hele koffer opsturen, óf zij sturen mij nieuwe sloten om zelf te monteren. Het andere slot kreeg ik weliswaar dicht, maar daarna kon ik de juiste code niet wegdraaien en 'sluiten'.

Hoe dan ook, ik moet blijven. Wat de zon betreft is dat wel OK, maar de soms koude zeewind is toch heel wat anders dan de temperaturen in de Kalahari, in Upington en in Kuruman mijn droomstadje van deze reis. Mijn hoofdprobleem is dus mijn ongeduld. Na de slome start had ik ècht weer reislusten. Die worden nu gefrustreerd.

Maar hier kan ik gewoon doorgaan met het ontwarren van de politiek om het zich ontvouwende 'koningsdrama' te kunnen volgen. Juist gisteren meldde Die Burger dat de verkiezingen op 22 April zullen zijn; en ik vertrek de 23ste 's avonds. De krant voorzag een pittige en interesante verkiezingsstrijd. De dominante ANC is in een interne 'struggle', hun voornaamste kandidaat, Jacob Zuma, is 'aangeschoten wild', waarvan zelfs getrouwe ANC-ers niet willen weten. Dan is er een afsplitsing genaamd Cope, die nogal wat niet-ANC-ers schijnt aan te trekken, en tenslotte zijn er bij de bestaande oppositiepartijen verfrissende bloedverversingen aan de top geweest. Het wordt dus "Never a dull moment", zoals mijn zoon Peter placht te zeggen als de gebeurtenissen over elkaar heen beginnen te vallen.

Met mijn wandelingen hoef ik ook niet tekort te komen, want ik ontdek nu allerlei onopvallende, maar boeiende details. Op het strand zijn er natuurlijk steeds vogels, zijn er altijd voetafdrukken in het zand, en zijn er talloze 'eolische vormingen' die gefotografeerd te raden laten wat hun werkelijke dimensies zijn. Ik verklap alvast dat de kleinste nog geen vijf centimeter is, en de grootste niet groter is dan dertig. In de duinen, bij wat ik in mijn eerste reisbrief "overgedimensioneerde, protserige of pedante huizen" noemde, vond ik een voortuin als een poppenhuis, of een poppenwinkel. Allemaal 'leuke dingen' om te fotograferen.

Intussen heb ik ook mijn foto's gesorteerd en op Flickr gezet. [Zie eindnoot]. Daarbij zitten ook de bouwstenen van de illustraties van mijn reisbrief in een formaat waarbij ze beter tot hun recht komen. Kortom: "Ik verveel mij niet". Ik blijf het leven ontdekken, op dit moment het Zuidafrikaanse.

Hartelijke groet, tot de volgende week, Gérard van Eyk

_________

De hele serie over Juergen en Esther:
http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157613585615968/

Alles van Yzerfontein totnutoe:
http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/

Mijn Reisbrief No 38

2009-02-20T06:42:00.000-08:00

Yzerfontein, Zuid-Afrika, Gastenhuis Kaijaiki, Vrijdag 6 Februari 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Ik ben nog steeds in Yzerfontein. Ik ben druk met kranten lezen om er achter te komen 'wie wie is', want anders begrijp ik niets van het gestoei rondom de aanstaande presidentsverkiezingen. Dat is behoorlijk gecompliceerd, al die macho-verhalen en veel 'storytelling'. Ik lees de Afrikaanse 'Die Burger' en in het weekend 'Argus', het Engelse blad van Kaapstad. Dat is een leuk duo, aanvullend, tegensprekend, en in elk geval vanuit een heel andere kijk op Zuid-Afrika. Dat is opzichzelf al boeiend.

In het kort: De dominante politieke partij, het ANC dat zich gedraagt als een soort 'Politburo', wil Jacob Zuma als president, maar die man is nogal in opspraak. Hij wordt beschuldigd van afpersing, smeergelden, witwasserij en zelfs verkrachting. Hij is 'onschuldig' omdat door stelselmatige vertragingstaktieken er nog nooit een definitieve uitspraak tot stand kon komen. Ik vind het een schande voor een rechtsstaat, en ik vraag mij af hoe het zover kon komen. Het is ingewikkeld, maar als ik niet een zeker minimum ontrafel, zal ik niets begrijpen van de presidentsverkiezingen.

Op die manier schiet het niet op met mijn reisvoorbereidingen voor het Noorden. Daarbij komt dat ik hier comfortabel zit met een restaurant naast de deur, en met René die telkens kookt wat ik lekker vind, en wat goed voor mij is. René is een bevlogen kok. Eergisteren, bijvoorbeeld, hebben we tot laat nagebabbeld over zijn menukaart. Hij heeft altijd plannen om die te veranderen met creatieve ideeën. Om te beginnen had hij mij een visschotel gemaakt die hij had verzonnen rondom een lokale vis. Iets met veel groente, zodat het wat op de Baskische keuken leek, maar dit was een ovengerecht. Het smaakte uitstekend, en ik was vooral verrast door de kleurige presentatie. René houdt van het mooi maken van de schotels die hij opdient.

Door al deze afleidingen voel ik mij 'mentaal' nog niet aangetrokken tot een verre reis. Ik heb al uitgerekend dat Kuruman nog 1139 km is. Anders, als ik een grote reis voor de boeg had, was dat een uitdaging, en werd ik ongeduldig. Nu niet. Fysiek voel ik mij lekker. Dat is het niet. Ik denk dat ik mij teveel laat meeslepen door mijn ambitie om zo snel mogelijk de lokale politiek te doorgronden.

Hoe dan ook, de omgeving van Yzerfontein is uitstekend om wandelend uit te waaien en eens rustig de 'analyse' en 'storytelling' van de kranten te herkauwen. We hebben prachtige duinen. Weliswaar schreef ik de vorige keer dat ze door protserige villa's lelijk worden gemaakt, maar er is nog heel veel over. In de omgeving staan ook nog enkele kalkovens uit het verleden. Daar heb ik meteen een paar foto's van gemaakt.

En dan het strand niet te vergeten! Yzerfontein is gebouwd op een rotsachtig uitsteeksel in een strandkust, zoals je op de foto's kunt zien. Aan de noordkant begint de '16 Miles Beach' met 25 kilometer breed strand zoals je op de foto's ziet. Om dat mooi te laten uitkomen heb ik 's morgens en 's avonds een foto genomen als de zon haaks op het perfect Noord-Zuid lopende strand staat. Geniet er maar van. Ik kan er niet méér over zeggen.

De laatste dagen ben ik enkel keren naar Darling geweest, een dorp op 23 km hiervandaan in het binnenland. Daar kan ik mijn computer op het internet aansluiten. Hier in Kaijaiki kan ik alleen maar telkens even de allerbelangrijkste zaken bekijken en regelen. Dan schiet 'onderhoud' erbij in, en nog e.e.a.
Tussen Yzerfontein en Darling rijd je door een duinenlandschap. Deels is het een natuurreservaat. Vandaar dat bord voor 'overstekende schildpadden'. Op de weg heb ik ze niet gezien, maar wel op de voetpaden door de duinen. Daar verbaas ik mij ook telkens over de prachtigste vogels en wegschietende hagedissen.

Hartelijke groet, tot de volgende week, Gérard van Eyk

_________

Ik ben er nog niet in geslaagd om mijn foto's op Flickr te zetten. Er wordt aan gewerkt!!

Je vindt deze brief --en de voorgaande-- tzt ook op mijn blog http://blog mijnreisbrief.blogspot.com

Mijn Reisbrief No 37

2009-02-20T06:38:00.000-08:00

Yzerfontein, Zuid-Afrika, Gastenhuis Kaijaiki, Vrijdag 30 Januari 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

De vorige reisbrief was een bijzonder geval, want die was tevens Nieuwjaarsbrief, maar nu begint weer een gewone serie. Ik ben Maandag in Zuid-Afrika aangekomen. Een dag later dan de bedoeling was. Vrijdagmiddag vertrok ik voor de vlucht van Zaterdagmorgen naar Madrid, maar ... na enkele uren werd die afgelast wegens dichte mist. Er was 'een kansje' dat er later op de middag een vlucht zou zijn, maar ik heb toen besloten om de reis 24 uur uit te stellen. Dat kon! Ik ging terug naar mijn hotel in La Laguna voor een behoorlijke avondmaaltijd, en een goede nachtrust in een ècht bed. De reis zou sowieso moeilijk genoeg worden. London-Cape Town alleen al was 12 uur.

Alles ging goed. Tegen de middag nam ik de huurauto in ontvangst die ik per Internet had gereserveerd. Om naar de kustweg naar het Noorden te komen moest ik mij door de 'spaggetti junctions' van de Noordelijke uitvalsroutes worstelen. En dat tegelijk met het wèn-proces aan links verkeer, èn met een niet goed uitgeslapen hoofd. Het lukte.

Gelukkig was het niet ver. Zo'n tachtig kilometer naar Yzerfontein, het plaatsje dat ik in 2000, bij mijn eerste bezoek aan Zuid-Afrika had leren kennen. Ik had toen zo'n tien dagen in de Moederstad doorgebracht, en ik zocht een plek met zuivere lucht voor de resterende maanden. Toen was het een visserdorpje_van_niets waar ook enkele strandvilla's stonden. Op weg naar het Noorden, had ik op goed geluk die afslag genomen. Het toeval wilde dat de dame van het gemeentehuis een kennis had die ... enz ... Nog dezelfde dag had ik het huisje gehuurd. De stad waar ik heen had gewild, Vredenburg, 75 km verderop, bezocht ik wel omdat daar een I-café was.

In dat dorpje leerde ik ook René en Meraai kennen die in 1997 begonnen waren met een B&B met restaurant Kaijaiki ['iki' is zoeloe voor huis, kaijaiki is 'nederig huis'].

Gedurende mijn latere bezoeken aan Zuid-Afrika --in 2002 en 2004-- ben ik er telkens voor een paar dagen op bezoek geweest.
Ik heb van de gelegenheid gebruik gemaakt om foto's te nemen van dat huisje van toen. Het is niet meer vrijstaand, maar helemaal geïncorporeerd in de villa die er achter ligt. Met de onderstaande foto-montage krijg je een indruk hoe dicht ik bij de zee woonde. Op de panorama-foto is het helemaal rechts. Alleen die visserhuizen links daarvan stonden er. Die waren toen in gebruik als gemeentehuis. De rest moet je wegdenken. Bij eb liep ik de zee in om wat mosselen te plukken.
Maar, Yzerfontein had grootse plannen, zoals ik in mijn dagboeken van toen beschreef. Een stratenplan was al afgebakend, en de straatverlichting was bijna klaar. Nu kon ik het resultaat zien. Ze zijn er in geslaagd 'rijke gepensioneerden' aan te trekken. Verspreid in de duinen staan er overgedimensioneerde, protserige of pedante huizen. Ik heb er een foto van gemaakt. [Ook enkele 'leuke', to be honest]

Deze eerste dagen rust ik wat uit, lees nationale kranten om de polsslag van de lokale politiek te voelen. Met name ben ik geïnteresseerd in de overgang van de ex-president Mbeki naar Jacob Zuma, die echter te veel processen wegens fraude en verkrachting aan zijn broek heeft hangen. Bovendien weigert hij te verschijnen voor het Hoge Gerechtshof. Het zij zo. Dat zal de politiek wel spannend maken de komende tijd. Evenals de nabijheid van Mugabe in Zimbabwe [waar ik vanmorgen over schreef] en waar toch ook eersdaags een ontknoping moet komen.

Mijn 'plan' is intussen om de resterende tijd in Kuruman door de brengen; aan de grens met Botswana. Ik weet er nog maar weinig van, maar ik had het geluk een Duits paartje te ontmoeten die aan het eind van hun tocht 'Dwars Door Afrika' waren. Zij hadden korgeleden Kuruman bezocht. Maar de verhalen over hun tocht waren zeker zo boeiend. Ze hadden 42 duizend Afrika-kilometers achter de rug, gerekend zonder het Euro-Azië traject van Duitsland via Bulgarije, Griekenland, Turkije, Lebanon, Israel en Egypte.
Hier logeerde tevens een middelbaar echtpaar uit Oostenrijk die al meer dan 15 jaar voor diverse kleine ontwikkelingsprojecten hadden gewerkt in de meest afgelegen gebieden van Afrika. Twee avonden lang wisselden ze ervaringen uit over 'zwart Afrika', en ik luisterde ademloos toe. Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

_________

Mijn internetverbing is zeer slecht. De computer van Kaijaiki weigert mijn USB-sleutel. Behelpen dus!!!

Zie www.kaijaiki.co.za voor andere foto's van deze mooie plek. Mijn foto's tzt op Flickr als Weltbummler.

Mijn Reisbrief No 36

2009-01-15T07:46:00.000-08:00

San Sebastián de La Gomera, 24 December 2008
Tevens Nieuwjaarsbrief 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Het jaar is bijna afgelopen. Wij hebben hier de donkere dagen al gehad, en nu schijnt de zon weer. Voor de meesten van jullie --daar in het koude Noorden-- is dat anders. Dat is een extra reden om jullie een

Goed en Gelukkig 2009

te wensen vanuit mijn winderig-zonnige eilandje in de Oceaan. Zo weten jullie metéén dat ik er nog ben, en, omdat je dit leest, óók dat je er zelf nog bent. Allemaal zaken die niet zo vanzelfsprekend zijn. Ik moest twee namen van mijn nieuwjaarsverzendlijst doorstrepen.
Ik had een goed jaar. Ik vierde mijn 79ste verjaardag in Eindhoven en legde meteen de datum-en-plaats vast voor mijn 80ste, want het wordt een 'iets groter' feest. Noteer maar vast: Zaterdag 19 September, de hele dag in het Academisch Genootschap. Ik ben al bezig met de muzikale omlijsting.
Het geheugenverlies dat ik in 2006 in Venezuela opliep van de dieseldampen herstelde weer een beetje meer, maar de pittige griep, waar ik mee zat toen ik de vorige Nieuwjaarsbrief schreef, is mij het hele jaar blijven achtervolgen. In Iquique (Chili) kreeg ik mijn spieren weer zover dat ik vrolijk de lokale paasberg kon beklimmen, maar in Frankrijk miste ik het uithoudingsvermogen voor de traditionele 30 km 'te voet over de berg' om mijn broer Jan in Olargues te bezoeken. Toen heb ik hard gewerkt aan die zogenaamde 'onderliggende conditie'. En met succes. Ik liep totaal 1000 km in die vier Franse zomermaanden, en maakte aan het eind weer wandelingen van meer dan drie uur. En gisteren eindigde ik als derde bij de 'veteranen' in de Cross Popular, de stadloop alhier. Niet gek dus.

Op mijn verjaardag in September, in Eindhoven, zag ik mijn broer --gezond en wel. Drie weken later, terug op La Gomera, kreeg ik het bericht dat hij een fatale hersentumor had. Haastig heb ik een afscheidsbezoek gebracht. Nostalgisch wandelde ik nog eens door mijn mistige geboortstad, en we hadden onze laatste gesprekken. Terwijl ik aan deze brief werkte, is hij overleden. Mijn grote sterke broer van vroeger is er niet meer.

In November kwam Ghislaine naar hier, en samen gingen we een paar dagen naar Tenerife, ons buureiland, om de hoogste berg van Spanje te 'beklimmen' [per kabelbaan!]. Ik zie El Teide dagelijks vanaf mijn balkon. In vogelvlucht is het 45 km waarvan 30 km zee. Maar hem zien van de andere kant, en hem aanraken, zijn intieme sensaties waar ik nu dagelijks aan wordt herinnerd als ik hem zie. Mijn horizon is warmer geworden.
Natuurlijk volgde ik het hele jaar Obama, Hillary en Sarko. Hoopgevend soms. Mijn scepsis over maatschappij-veranderingen is een paar tandjes richting 'misschien-toch-mogelijk' geschoven. De financiële instorting was niet zo verrassend. De omvang wèl. Welke maatschappij krijgen we na dit 'woest consumptiefeest'? Super Sober? Met SS-dwang en zo? Of gaat het door in kleine kring? Zoals een feest tot in de kleine uurtjes doorgaat voor verslaafden en eenzamen? Of weer slavenmaatschappij?

Tot zover het buitengebeuren. De reis van de ziel kent andere wetten en avonturen, zoals ik het vorig jaar schreef. Door die 'pittige griep' van een jaar geleden kwam ik in aanraking met de 'grenzen van mijn eigen groei'. Is de terugslag tijdelijk? Is De Grote Afdaling begonnen? Of is het de Eindeloze Hoogvlakte die voor mij ligt? Ik loop gewoon door, en ik zie wel.
Mijn verwachting dat ik genoeg zou krijgen van mijn 'street observations' is niet uitgekomen. Zeker, ik ben méér op zoek naar wortels, en ik ben selectiever met mijn nieuwsgierigheid. Maar de avonturen van de 'straat', dat wat 'iedereen' ziet, blijven mij inspireren. Tenenkrommend, hilarisch of tevreden-gelukkig, blijf ik de wandelaar-toeschouwer die ik altijd was.
Het verdwijnen van de grote religies inspireerde mij tot het bestuderen van Nietzsche, en wat hij precies bedoelde toen hij 'god is dood' schreef, en de [hele?] Verlichting in de grond boorde. De zwanenzang van de religies, en vooral hun achterhoedegevechten, houd ik goed in de gaten. Met name ben ik geïnteresseerd in herkomst van de menselijke moraal vóór de religies daar beslag op legden. Waar komt de moraal vandaan nu de grote religies zich daarvoor hebben gediskwalificeerd? Misschien kom ik er opnieuw toe Nietzsche origineel te lezen. Wie weet?
Even 'filosofisch' was het spoor dat ik volgde toen ik mij ging interesseren voor politieke 'storytelling' op de grenzen tussen fantasie, illusie en werkelijkheid. "Weapons for Mass Destruction", bijvoorbeeld, en de fameuze 'story' van de "Onzichtbare Hand". Waar ligt de grens tussen goede en slechte 'storytelling'? Herkennen we de boom aan zijn vruchten? Als jongelui 'alleen maar' de dood in worden gejaagd? Als de 'lagere volksklassen' verpauperen? Heeft de 'moraal', die de grote religies hebben aangedragen, dat onderscheid kunnen maken? Nee! Dus wat nu?

2009 wordt vast een boeiend jaar. Hou het maar in de gaten. Ik doe het ook. Iedere dag zal ik een brokje 'werkelijkheid' op de snijtafel leggen. Hou mij daarom ook maar in de gaten.

___________________________
© 2009 G. H. A. van Eyk, escritor itinerante.
Reageer per e-mail naar "zjraar apestaart van streepje eyk punt net" want ik ben nog maar even op dit adres: Camino al Faro 10 /app 3, 38800 San Sebastián de La Gomera, Canarias, Spanje. Deze Nieuwjaarsbrief zal ook verschijnen op mijn blog voor reisbrieven: http://mijnreisbrief.blogspot.com/
Web: http://www.van-eyk.net/gerard/dagboek of: http://perso.wanadoo.es/ghavaneyk/dagboek

Mijn Reisbrief No 35

2009-01-15T07:35:00.000-08:00

Santiago de La Gomera, Zondag 25 Mei 2008

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Ik schreef in mijn laatste wekelijkse reisbrief uit Iquique dat er waarschijnlijk nog een 'super-laatste' zou komen, want ik had toen nog één weekend voor de boeg, en daarin zouden we een belangrijke excursie maken. We zouden naar het noorden gaan om de historisch belangrijke baai van Pisagua te bekijken, en in de oase van Tiliviche het oude Engelse Kerkhof. Dat laatste was om nostalgische reden, want het kerkhof en de oase spelen een rol in de brieven die een jong meisje --dochter van een rijke mijnondernemer-- schreef aan haar grootmoeder in Schotland tussen 1904 en 1908. Tijdens mijn verblijf in Iquique in 2005 vertaalde ik er een aantal in Mijn Dagboek. Vandaar. *)

Pisagua ligt 165 km Noord van Iquique. Het is een baai, en er komt een riviertje in zee. Als doorvoerhaven van salpeter is het ouder dan Iquique. Toen Darwin in 1835 Iquique bezocht, noteerde hij dat Iquique het water per schip uit Pisagua kreeg aangevoerd.**) Toen was het --nèt als Iquique-- Peruaans gebied. Chili bezette dat hele gebied in 1879 in een botte economische veroveringsoorlog, wegens de salpeter. Er woonden toen al [Engelse] kolonisten en mijneigenaren. Tiliviche lag wat meer landinwaarts aan hetzelfde riviertje. Op de bovenstaande foto's***) staan de 'iconen' van Pisagua uit dit tijd. De brandweerkazerne, de klokketoren en het theater. Allemaal gebouwd van het allerfijnste Oregon Pine dat als retourlading van de salpeter-export uit Noord-Amerika terugkwam. Later werd het overvleugeld door Iquique, dat weliswaar geen water had, maar wèl betere

havenmogelijkheden. Ik was er met Lorenzo, zijn vrouw Mary-Eugenia, en een vriend van Lorenzo in een huurauto. We wandelden eerst door het plaatsje --één lange straat met 'álles'-- en zagen o.a. ook het 'Hotel', de eufemistische naam voor de grote gevangenis die er in de jaren '50 was gebouwd. Pinochet maakte er gebruik van, en zodoende werd Pisagua een van de belangrijke martelcentra van zijn dictatuur. We wandelden daarna langs het strand naar het Noorden, naar het oorspronkelijke kerkhof van Pisagua waar ook het massagraf --één daarvan, want de andere zijn niet gevonden cq niet geïdentificeerd-- van 1973 is. Op de bovenstaande foto zie je Mary-Eugenia en Lorenzo en een blik op de baai. De rechtse foto is genomen vanaf het oorspronkelijke kerkhof met een grafkruis op de

voorgrond. De volgende foto toont het geopende massagraf uit 1973, met op de achtergrond het gedachtenismonument voor Los Heróes de 1973 [de helden van 1973] dat --overigens-- pas tijdens de regering van Michelle Bachelet 'politiek mogelijk' werd; dat is twee jaar geleden.

Op onze wandeling kwamen we nog langs een andere begraafplaats die ik als buitenstaander niet kon identificeren; wèl goed verzorgd, maar géén uitleg. Dat waren Los Heróes de 1948 wisten mijn reisgenoten. De 'radicale president' van toen, Videla 1946-1952, was weliswaar met stemmen van communisten aan de macht gekomen, maar stelde de communisten in 1948 buiten de wet en 'voerde ze af' naar concentratiekampen. Dat had de goedkeuring van De Kerk. Welicht niet dat hij er een vernietigingskamp van maakte, en wellicht óók niet --maar wie weet-- dat hij meteen zigeuners en homosexuelen massaal 'vernietigde'.

Onderweg kwamen we groepen kinderen tegen onder leiding van onderwijzers. Die gingen echter naar 'nòg' een andere 'vernietigingsplek'. In dit geval van jonge mannen die in 1879 een landing uitvoerden waardoor het Peruaanse leger werd afgesloten van zijn aanvoerlijnen. Dit staaltje van heldenmoed is een 'must' voor de schooljeugd en wordt --nèt als andere beroemde veldslagen her en der-- uitgebreid uitgelegd met militair-strategische details en al. De plek heet Los Heróes de 1879. Kennelijk zijn deze twee soorten heldenmoed nodig bij het vestigen van een natie die zich bevrijdt uit het kolonialisme. Laat ik hopen dat de onderwijzers óók de twee andere 'heldenmoedplaatsen' laten zien aan hun leerlingen.

Mijn terugreis begon toen Francisco mij op een vroege Donderdagmorgen achterliet op het vliegveld, niet wetend dat mijn vlucht naar Santiago op dat moment vertrok. Zonder mij te informeren was de vlucht veertig minuten vervroegd. Met de volgende vlucht van de LAN zou ik te laat in Santiago komen voor mijn vlucht naar Madrid van 12.00, maar een haastig gekocht kaartje voor een vlucht van een kleine maatschappij bracht mij op tijd in Santiago om pas dáár de vernemen dat ook híer de dienstregeling een paar weken geleden was gewijzigd. Niet om 12.00 maar om 16.00 kon ik vertrekken. ¡Caramba! Ze rekenden mij echter voor dat ik tòch mijn aansluiting in Madrid naar Brussel zou halen. I.p.v. vijf uur wachttijd in Madrid zou ik die tijd in Santiago moeten verdoen. Logisch. Ten bewijze daarvan kreeg ik al de instapkaart, en de acceptatie door de computer van mijn bagage naar Brussel.

Maar zo was het niet. Toen we aan het eind van de lange nachtvlucht ergens boven de Canarische Eilanden en Noord Afrika zaten, bekeek ik die instapkaart wat beter: Over een half uur moest ik instappen!! Nogmaals ¡Caramba!

Uiteindelijk kwam ik vijf uur later in Brussel, en met een treintje naar Knokke kon ik aldaar Ghislaine omarmen. Samen reden we naar Cadzand, waar de andere dag 'de hele familie' kwam voor een reunie-weekend.

Zoals de foto's laten zien, hadden we 'bewolking met opklaringen'. Aan de vlag met oranje wimpel kun je zien dat die op koninginnedag zijn genomen. Dat was de bekende miskleun van 'het weer op koninginnedag' dat altijd zonnig is.

Maar het landschap, ondanks de kou en het gebrek aan zon, geeft mij nostalgische gevoelens. Het is mooi. Of, zoals Jacques Brel zingt:

--"Le plat pays qui est le mien. Avec des cathédrales pour uniques montagnes"

De reunie verwarmde het hart, mijn lijf miste echter zon en warmte. Ik 'overleefde' met moeite de jet lag en de uitputting. Ik haalde La Gomera op het nippertje --dacht ik-- maar een griep haalde mij in. Zo lag ik om te beginnen een week in bed. Gelukkig niet zo erg als in December toen ik ook de euvele moed had NL te bezoeken op een ongeschikt moment:

--"Lang leve het NLse klimaat!"

Intussen ben ik aan het eind van mijn periode in La Gomera. Morgen vertrek ik naar Barcelona. Na één of twee nachtjes reis ik dóór naar Cessenon sur Orb.

Hartelijke groeten, Gérard van Eyk

*) Brieven aan Oma, Mijn Dagboek: 2 11 15 19 27 feb en 15 16 18 23 mrt 2005
**) In Mijn Dagboek van 4 februari 2005 staat een uittreksel van het dagboek van Charles Darwin van 12 juli 1835, toen de Beagle op de rede van Iquique lag.
***) Mijn (andere) foto's van Pisagua staan op http://www.fototime.com/inv/15D56AD8DD4BB1E
Op de camping van het strand van Pisagua ontmoetten wij Oscar Romero Gallo. Hij is historicus en concentreert zich op de geschiedenis van Pisagua. Hij heeft een boek gepubliceerd --er komen er meer-- en hij publiceert archieffoto's als YouTubes [zoekwoord Romerafrica].
Hij geeft meer informatie dan de gebruikelijk toeristische
http://www.youtube.com/watch?v=gdTB7PcukBc en http://www.youtube.com/watch?v=_sDfanmCOdA
Ik schrijf deze zomer misschien enkele 'Brieven uit Cessenon' of iets dergelijks, maar zeker niet wekelijks

Mijn Reisbrief No 34

2008-04-17T14:57:00.000-07:00

Iquique, Chili, Vrijdag 18 April 2008

Beste Vrienden en Vriendinnen,

In Mijn Reisbrief No 26 schreef ik over geoglifos [Engels: geoglyphs]: "... die reusachtige figuren die de berghellingen in deze regio sieren. Op de hoogvlakte, de woestijn, is het zicht buitengewoon helder, en kunnen die tekens op zeer grote afstand worden onderscheiden".

Ze zijn ontstaan in de pre-Inca-tijd*) toen de grote karavanen de woestijn begonnen dóór te trekken. Bij 'grote karavanen' moet je denken aan 600 lama's en 200 mensen in één stoet. Er zijn sporen van [veel] oudere voetpaden, maar dat heeft betrekking op jagers, verzamelaars en vissers. Er waren vaste pleisterplaatsen, maar ook tijdelijke, de zgn paskanas. Die zijn de laatste jaren met koolstofdatering onderzocht. Daarmee is een deel van de eerdere speculaties onderuit gehaald. Deze geoglifos horen bij de zgn Desarrrollo Regional -periode, de eerste 'regionale ontwikkeling' van 900-1400 AD [rond 1400 kwamen de Inca's, rond 1500 de Spanjolen]. In die tijd kregen diverse kleinere 'koninkrijkjes' hun vorm.

Afgelopen Zondag --en de Zondag ervóór in aansluiting op het bezoek aan de salpetermijnen-- heb ik twee vindplaatsen bezocht, allebei, overigens, a-typisch.

Die van vóórverleden Zondag is een heuvelgebied --Los Pintados-- waar 420 geoglifos gegroepeerd staan in 60 'panelen'. De bovenstaande foto is zo'n 'paneel'. We maakten al grappen dat het hier om een 'tekenschool' zou gaan, en dat blijkt nieteens zo ver bezijden de waarheid. Hoewel de totale betekenis niet duidelijk is, was dat heuvelgebied een knooppunt van woestijnroutes uit de verste uithoeken. Er moet sprake zijn geweest van 'culturele uitwisseling'. Andere plausibele suggesties verwijzen naar het 'votief'-karakter en wellicht ook 'pelgrimage'.

Langs het gebied loopt een weg die met de familie-4x4 begaanbaar was. Aan het eind was zelfs een picknick gebied. Daar hebben we de meegebrachte maaltijd genoten onder het wakend oog van eeuwenoude raadselachtige tekens.

Het maken van foto's is eenvoudig, maar om te benaderen wat het blote oog ziet, is moeilijk. Ik heb daarvoor de kleuren moeten 'oppeppen'. Dit kleurengamma heeft de woestijn niet. In de felle zon zijn het allemaal varianten van "licht-beige". De bovenstaande foto's zijn van hetzelfde object, maar met verschillende telelens-instelling om zowél details als het effect-op-afstand te tonen.

Bij de onderstaande foto heb ik iets dergelijks toegepast, en daardoor wordt

iets zichtbaar van de teken-techniek die 'raspaje' wordt genoemd. De heuvels bestaan uit een mengsel van donkergekleurde stenen en lichtgekleurd woestijnzand. Door de zwarte stenen opzij te leggen, blijft er een oppervlak van lichtgekleurd zand over. Op een afstand zie je een persoon met een harpoen; met een andere instelling van de telelens zie je hoe de stenen zijn 'weggelegd'. Dit is de 'negatieve methode'. Steentekeningen elders in de wereld, bijvoorbeeld in Australië, zijn gemaakt met de 'positieve methode'.

De mens- en diervormen kunnen gemakkelijk worden herkend, al weten we weinig van hun betekenis. Met de geometrische figuren, met name de "rombo" [ruit] en de cirkel, die samen het grootste aandeel vormen, is dat moeilijker.

Geometrisch is de "rombo" opgebouwd uit trapsgewijs met de punten aan elkaar gelegde rechthoeken als zijde. Het aantal rechthoeken variëert, en dat heeft waarschijnlijk hiërarchische betekenis. De kleinste 'rombo' bestaat aldus uit vier rechthoeken --en lijkt op een kruis-- en dát moet worden beschouwd als een abstractie van een mensfiguur. [Op de eerste foto, boven, rechts op de achtergrond, staat ook een 'rombo'.] Vrij zeker is dat de 'rombo' betekenis heeft bij de demarcatie van etnische groepen, en dat het een 'heilige' betekenis heeft.

De cirkel wordt geassociëerd met de aanwezigheid van water, maar ook de cirkel kent subtiele varianten met een onderlinge hierarchie. Hoewel wetenschappers enig begrip hebben van de individuele betekenis van diverse tekens, is de betekenis van het tezamen voorkomen, een soort grammatica dus, onbekend.

Zeker is dat de verzameling van Los Pintados 'speciaal' is gezien vanuit hun betekenis als ze 'gewoon' langs de routes staan.

In die zin is ook de bovenstaande "Gigande de Atacama", 'Reus van de Atacama', een 'apart geval'. Door zijn grootte --84 meter hoog-- is die verreweg de grootste, en ook zijn complexiteit is bijzonder: Het stralende hoofd en het grote aantal andere symbolen er omheen komt zelden voor. Het blijft een raadselachtig object van speculaties. Eigenlijk weet men alléén zeker dat die rond 900 AD is gemaakt.

De foto links-boven is een ander 'paneel' van Los Pintados. De rechtse heb ik gemaakt in het perspectief van de familie-4x4, maar er gaat niets boven het blote oog [wèl zonnebril] om een totaalindruk te krijgen van deze eenzame heuvel in een zeer vlak gedeelte van de woestijn ver buiten de bekende routes.

Na het bezoek aan de 'Reus' reden we naar het dal van Tarapacá, het epicentrum van de grote aardbeving van Juni 2005. In het hele dal worden nog steeds huizen en kerken herbouwd. We eindigden in het dorpje Laonzana. Je ziet het ingestorte middenschip, het overeind staande voorportaal, en het scheefgezakte altaargedeelte. Met provisorische middelen gaan de diensten door, want de herbouw-prioriteit ligt bij de totaal ingestorte school aan de andere kant.

Wij vonden een schaduwrijk plekje naast het riviertje, de levensader van het hele dal. Het regent er nooit, het water komt van de verweggelegen Andes. Het is verdampt vóór het de zee bereikt, maar hier maakt het een 'groen dal'.

Dit is mijn laatste [wekelijkse] reisbrief uit Iquique. Precies over een week land ik in Brussel. Waarschijnlijk schrijf ik over enkele weken nog eens een 'super-laatste', met terugblik en de laatste avonturen.

Hartelijke groeten, Gérard van Eyk

____________________

*) In Mijn Reisbrief No 26 schreef ik 'Azteken', dat was verkeerd. De Azteken waren meer in het huidige Mexico.

De bovenstaande foto's en de andere van dit thema staan in het subalbum 'Geoglifos' van het subalbum 'Iquique' op http://www.fototime.com/inv/498934C175C67AF

Je vindt deze brief --en de voorgaande-- ook op mijn blog http://blog mijnreisbrief.blogspot.com

Mijn Reisbrief No 33

2008-04-11T09:49:00.000-07:00

Iquique, Chili, Vrijdag 11 April 2008

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Toen ik nog geen definitieve beslissing had genomen over het 'Hoe & Wat' van mijn toeristische escapades om mijn verblijf hier af te sluiten, nodigde Gabriela mij uit om mee te gaan met de familie-picknick in de woestijn. Niet helemaal toevallig gingen ze naar de salpetermijnen cq -fabrieken zo'n vijftig km hiervandaan, en naar een bergrug met een overvloed van 'geoglifen' zo'n 120 km verderop.

Allebei 'objecten' van mijn verlanglijstje, dus ik zei niet 'nee'!

Het 'salpetererts' ligt nogal aan de oppervlakte want het is overgebleven van het verdampende ondergrondse water dat --op zijn beurt-- van de Andes afstroomde richting zee, maar hier géén rivieren aantrof. Het erts ziet er uit als op de onderstaande foto: brokken zoutkristal met zand.

Er is --overigens-- nog genoeg erts, maar in de loop van de vorige eeuw is de ammoniak-synthese uitgevonden, en die kreeg om economische reden de voorkeur als kunstmest. In de tijd heette dat "Chili-salpeter"; niet de verwarren met 'guano' die ook uit deze streek kwam, maar van de zgn 'schijtvogels' [Pato guanay. Latijn: Phalacrocorax bougainvillii] die hele berghellingen hadden bescheten. Dat was óók een kaliumnitraat-houdende mest. Maar dat is een ander verhaal.

Hoe dan ook, ik werd met de familie-4x4 afgehaald. Gabriela, die graag een gulle gastvrouw is, vertelde enthousiast van de koelboxen die ze samen met haar zus Jeannette hadden klaargemaakt. Ook voor de zesmaandse Rodrigo --die nog grotendeels op borstvoeding is-- had ze 'alles alles bij zich', zei ze lacherig.

Zo'n salpetermijn heet hier 'Oficina'. Het is een complete nederzetting die ergens in Het Verre Niets is opgebouwd, met fabrieken, woonwijk, scholen en kerk, en, inmiddels, verlaten. De grootste en de interessantse zijn 'musea', de andere liggen 'te grijp' voor avontuurlijke industriële archeologen. We begonnen met de Santa Laura die in 1872 door een zekere Guillermo de Wendell is gesticht. In de toptijd van de 20-er jaren produceerde die 3500 ton/maand salpeter en 4 ton/maand jodium. Op de onderstaande foto zie je hoe 'de techniek' dwars door 'het wonen' gaat, maar op de plattegrond verderop kun je zien hoe wonen en werken, ruimtelijk althans, gescheiden waren. Er waren woonstraten voor 'arbeiders', 'voorlieden', chefs, en administrateurs. Op bovenstaande foto zie je Jeannette [links] met Gabriela op twee middenklassewoningen afstevenen; die met die verandas. Die hadden --bv-- WC en douche binnenshuis, maar in de arbeiders-

wijken, en de vrijgezellenwijken, zijn het 'openbare' WC's en douches per straat.

Je kunt er een stuk sociale geschiedenis uit aflezen. De [blauwe] woonwijk heet 'campamento'. Er is een 'plaza' en en markt [groen], en iets daaronder staat [grijs]

het theater, de school, de bakker [panadería] en de bazar [pulpería]. Het nabijgelegen Humberstone, dat een stuk groter is, heeft ook een kerk en een middelbare school, maar heeft in hoofdtrekken dezelfde opzet.

In die winkels moest je betalen met 'peniques', een soort fiches waarin het loon werd uitbetaald. Die waren alléén geldig in de eigen 'Oficina', en hadden een dubieuze koers in de buitenwereld. Deze praktijk van 'gedwongen negotie' was wijdverbreid, en was o.a. de inzet van de beruchte staking van 1907 die werd neergemitrailleerd. Méér dan 300 doden in twee minuten. De 'peniques' bleven, en zijn pas verdwenen met het verdwijnen van de 'Oficinas'.

Bij de bouw werd ruimschoots gebruik gemaakt van een kostbare en duurzame houtsoort uit Canada en de VS, de zgn Oregon Pine. De afgelegen 'Oficinas' zijn geleidelijk helemaal daarvan ontdaan /beroofd. Op de bovenstaande foto zie je hoe ze de machinekamer ermee hadden geconstrueerd.

Ook in de stad werden de huizen daarvan gebouwd. Dat kon zo goedkoop omdat het hout als retourlading terugkwam van de Chili-salpeter leveringen, en dat ze aldaar juist bezig waren die bossen massaal te kappen voor landbouwdoeleinden.

Ook de kerk, de meubels en het schoolmeubilair werd van dat kostbare hout gemaakt, zoals op de bovenstaande foto's. In de betere-standwoningen, was het meubilair helemaal à la mode, zoals je kunt zien.

Zo zat dat hier in deze verlaten woestijn --de Atacama, de allerdroogste van de wereld-- met deze kunstmatige oases van vergankelijke westerse 'cultuur'.

Op de bijna verlaten parkeerplaats van Humberstone, want het toeristenseizoen is voorbij, werden de koelboxen met koude kip, 'vurrukkelukke' salades, en nog veel meer opengemaakt.

Daarna reden we verder naar het tweede deel van onze woestijnexcursie, naar een bergrug met reuzetekeningen uit de pre-Incatijd. Ik zal dezer dagen, op de volgende weekend-excursie, waarschijnlijk nog veel meer --en veel mooiere(?)-- zien, dus ik bewaar dat verslag tot de volgende reisbrief.

Hartelijke groeten, Gérard van Eyk

____________________

De bovenstaande foto's en de andere van dit thema staan in mijn subalbum 'Salitres Santa Laura y Humberstone' op http://www.fototime.com/inv/498934C175C67AF

Je vindt deze brief --en de voorgaande-- ook op mijn blog http://blog mijnreisbrief.blogspot.com

Daar kun je ook deze foto's in een groter formaat bekijken door slim aanklikken.

Mijn Reisbrief No 32

2008-04-04T09:17:00.000-07:00

Iquique, Chili, Vrijdag 4 April 2008

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Een 'architectonisch ornament' dat je onmiddellijk opvalt als je hier rondloopt is de 'mirador', een soort uitkijktorentje bovenop een woonhuis. De oorspronkelijke functie was dat de koopman-reder vandaar uit de aankomst van 'zijn' clipper kon zien. Dat was in de rijke salpetertijd. Voor mij is het een symbool van de vooruitziende blik van de lokale politici en ondernemers: "Zorg dat je ver vooruit kunt kijken". Dat leek mij een mooie illustratie van deze reisbrief, want verder kan ik van die miradores alleen laten zien hoe mooi ze zijn.

Het andere 'architectonisch ornament' waarmee ik deze brief wil illustreren is niet typisch voor Iquique, maar het valt op door aantal en verscheidenheid. Het gaat om kerktorens die verwijzen naar "hoger! hoger! hoger!" Dat sluit ook mooi aan bij de ondernemende houding van politici en ondernemers, vooral als het om verkoop- en winstcijfers gaat. Kerktorens waren trouwens vaker onderwerp van competitie: de hoogste en de mooiste [en met hun nuttigheid als 'interessante bijkomstigheid'].

Laat ik daarom eens kijken naar de dromen van de huidige generatie politici en ondernemers over de ontwikkeling van Iquique. Ik schreef al eerder dat met het wegvallen van de salpeterproductie alleen de rol van 'haven' overbleef, maritiem-technisch van bijzondere kwaliteit, maar vooralsnog zonder 'hinterland'. Voorzover dat 'hinterland' bestond was het in handen van de havens van Arica [300km noord] en Santiago [2000km zuid].

Dat 'hinterland' bestaat uit de zeven 'buurlanden', de rest van Chili, Peru, Bolivië en Argentinië als naaste buren, en Brazilië, Paraguay en Uruguay verderop. Behalve wat diplomatieke vaagheden en liefdesverklaringen over de 'eenheid' van Latijns-Amerika, was er niet veel tot aan de jaren 60. Ze maakten op ouderwets-europees-nationalistische manier ruzie --trouwens nu nóg vaak. Daarna werd 'integratie' wat krachtiger ter hand werd genomen. Iquique zag toen onmiddellijk zijn kansen en heeft als krachtige moter gewerkt.

Toen in de jaren 90 de politieke situatie in de regio wat stabiliseerde, zag men ook in dat het niet alleen om 'algemene' economische vraagstukken ging, of om douanetarieven, maar dat die liefdesverklaringen 'dode letter' zouden blijven als de landen niet 'fysiek' verbonden zouden worden met autowegen, treinen, waterwegen en andere zaken zoals gas- en oliepijpen. Wat Iquique betreft is dat vrachtauto's.

In het binnenland liggen weliswaar belangrijke spoorlijnen, maar voor Iquique lag dat moeilijk. Technisch enerzijds, maar ook politiek, want Arica en Santiago hadden spoorverbindingen. Verder was de 'mode' er niet naar. De autolobby is/was bijzonder sterk met populaire steun wegens het opkomende particuliere autobezit.

Op dit moment denkt met aan vijf autowegen vanuit Iquique dwars door het continent waarvan er twee gereed zijn. De meest noordelijke [oranje op de kaart] naar het zuiden van Peru en het noordelijke topje van Bolivia, en de meest zuidelijke [groen op de kaart] naar Buenos Aires die in 2005 gereedkwam.

De drie tussengelegen routes bedienen al belangrijke ontwikkelingsgebieden in het binnenland, maar de Atlantische Oceaan bereiken ze nog niet zonder dure omwegen. Een interessant detail is daarbij dat de meest naar het binnenland gekeerde ontwikkelingsgebieden van Brazilië [groen op de kaart] efficiënter via Iquique dan via hun eigen havens met 'de zee' worden verbonden.

Van deze drie zal de Corredor Norte [geel op de kaart] als eerste gereedkomen: Hooguit in twee jaar. Dan zullen Sao Paulo en haar haven Santos rechtstreeks kunnen worden bereikt. Overigens zijn de Braziliaanse en Chileense trajecten perfect in orde, het gaat om de Boliviaanse trajecten die nu met spoed in orde worden gebracht, o.a. met Europees geld.

Het betreft bovendien [zeer] oude [Inca] wegen over de hoogvlakte --dus geringe hoogteverschillen en weinig kunstwerken-- die 'alleen maar' verbreed en geasfalteerd moeten worden. Dat vereeenvoudigt het karwei. Het niet te onderschatten Boliviaanse belang is dat het binnenland wordt ontsloten.

Met de Corredor Norte Central [rood op de kaart] zal Iquique daarna de Antlantische Oceaan kunnen bereiken, in Vitoria. Dat is een stuk verder dan naar Sao Paulo, maar deze route gaat via de belangrijke steden Brasilia en Belo Horizonte. Dáár zit het belang van de 'rode'.

Tot slot is er nog de wèrkelijke droom van Iquique, linea recta via Zuid Bolivië, met zijn gasvelden, en dwars door Uruguay óók naar Sao Paulo en Santos. Dat is de Corredor Central [zwart op de kaart]. Chili heeft daarvoor al eerder een aparte autoweg en grensovergang gemaakt --veel korter dan die voor de 'gele', en ook geldig voor de 'rode'. Het Boliviaanse traject heeft dezelfde voordelen als de 'gele' --over oude wegen, met geringe hoogsteverschillen. Het geheel is nog een beetje 'toekomstmuziek' want de financiering is nog niet rond voor alle trajecten.

Intussen profiteert Uruguay al goed van de gereedgekomem stukken; Bolivia óók .

Laat ik eens naar de afstanden kijken. Mijn documentatie is nogal gedetailleerd over de tussengebieden, maar de totale afstand tot de Atlantische Oceaan moet ik schatten. De 'rode' route naar Vitoria is het langst, alleen tot Brasilia is het al 3200 km. De 'gele' zal tussen 2500 en 3000 km zijn, en de 'zwarte' wordt minder dan 2500. Wellicht ook minder dan die naar Buenos Aires die officiëel als 2420 km te boek staat.

Om een idee te geven aan NLse lezers: van Amsterdam naar Alicante, Elche en de andere gebieden waar onze 'hollandse' tomaten en aardbeien vandaan komen is 2400 km. Dat wordt dagelijks door honderden vrachtauto's gereden.

Hartelijke groeten, Gérard van Eyk

____________________

De bovenstaande foto's en de andere van dit thema staan in mijn subalbum 'Torres y Miradores' op http://www.fototime.com/inv/A7C8A68E0FDAE72

De bovenstaande kaart, maar op formaat 1200 x 378 pixels, staat op

http://farm4.static.flickr.com/3219/2384017262_49c7703df1_o.jpg

De originele complete kaart van 3000 x 1910 pixels waaruit ik die heb 'geknipt' staat op

http://farm3.static.flickr.com/2072/2385568438_cc978d1bd9_o.jp

Daar staat ook veel [spaanse] detailinformatie bij. Maar opgepast die is bijna 1Mb!!

Mijn Reisbrief No 31

2008-03-28T13:05:00.000-07:00

Iquique, Chili, Vrijdag 28 Maart 2008

Beste Vrienden en Vriendinnen,

De voorbereidingen om de Cerro Esmeralda te beklimmen, waarover ik de vorige keer schreef, zijn inderdaad uitgemond in een succesvolle klim. Ik wilde niet deelnemen aan de massale klim op Goede Vrijdag omdat Woensdag mijn laatste trainingsdag was geweest. Ik wilde mij nog een paar dagen extra rust gunnen voor de 'grote sprong'. Het werd Zondag, en het was nog steeds druk.

Wèl ben ik Goede Vrijdag naar de voet van de berg gegaan om foto's te nemen van de Grote Uittocht. De eerste foto is een gedeelte van de 700 meter hoge 'muur' die de baai van Iquique --of het 'strand' zo je wil-- afsluit aan de achterkant. Dit gedeelte heet Cerro Esmeralda, de Smaragden Berg. Helaas kun je op de foto niet goed zien dat ik de hoogtes van 500 resp. 700 meter erbij heb geschreven.

Op de eerste foto zie je ook niet zo goed de reusachtige processie die de berg op trekt. Dat is beter op de tweede. Dat is alleen het bovenste gedeelte; genomen met de telelens. Eerlijkheidshalve moet ik erbij zeggen dat het niet allemaal religieuze motieven zijn. Het is een 'sportieve gelegenheidsdaad', een zekere 'must' zelfs onder jongeren. Toch zie je ook groepjes die biddend of mediterend stilstaan bij de kruiswegstaties.

Gedurende het hele jaar is dat pad afgebakend met 14 witte kruisen, zoals op de foto's enigszins zichtbaar is, maar voor de gelegenheid waren deze kruiswegstaties bevlagd met witte vlaggen, en waren óók de reusachtige palmtakken ververst.

Je ziet ook goed dat de paden op het bovenste stuk steiler zijn. Dat kan omdat het daar rotsachter is. In het benedentraject kan dat eenvoudig niet. Het zand is daar aangewaaid en vormt een helling in zijn --zgn-- 'natuurlijke talud'. Volgens diezelfde natuurwetten kun je zo'n helling niet 'haaks' beklimmen. Je moet zo'n helling op zijn diagonaal 'aanvallen', èn ... met goede 'rul-zandklimtechniek'. Dat heb ik wel geleerd tijdens mijn tien oefentochten op dit traject. De andere kant van de medaille is dat rul zand ideaal voor afdalen. Ik had 40 pittige minuten nodig voor dat traject, maar ik was telkens in 10 minuten beneden!!

Dat effect is nòg sterker vlak bij de top; op die licht-gekleurde windsleuf die je op de foto's goed kunt zien. Daar is het zand veel fijner, bijna stoffig. Dat kun je verklaren met wetten uit de aerodynamica. Alleen de allerfijnste deeltjes worden zo hoog door de wind meegenomen. De grove korreltjes vallen eerder uit de luchtstroom. Hoe grover, hoe eerder. Logisch! Net als duinen, noemen geologen dit 'een eolische formatie': door de wind gevormd.

De tweede en de derde foto laten nogal wat mensen zien in dat lichtgekleurde gebied. Dat zijn dus allemaal afdalers. Klimmen is daar onmogelijk! Aan het eind van de brief kom ik terug op die fascinerende helling, maar eerst nog wat aandacht voor de andere geneugten van deze klim.

Van beneden-af gezien, lijkt het alsof dat grote kruis op de top staat. Dat is niet zo. De eerste en de tweede foto geven echter wèl die indruk. Vanaf het grote kruis tot aan de werkelijke top is een korte maar steile helling die je op de vijfde foto ziet. Het loont wèrkelijk de moeite. Méér nog dan vanaf het

'terras' van het grote kruis --waar ook de nachtwake is, en het altaar-- heb je prachtige vergezichten. Het was moeilijk de mooiste foto's te kiezen voor deze brief. Gelukkig staan ze allemaal, samen met de niet-verkozenen, en bovendien in mooier formaat, op mijn fototime.com. Zie voetnoot.

Voor mij was er nog een héél onverwachte verrassing. Ik was vroeg uit mijn hostal vertrokken om niet onderweg te verbranden. Iquique lag nog grotendeels in de ochtendschaduw van de berg. Toen ik boven kwam --daar waar de hoogvlakte begint-- zag ik niet alleen de zon, maar ik zag opeens óók een zonsopgang boven een 'normale' horizon, 'gewoon' horizontaal. Ik realiseerde mij met een schok dat ik de laatste weken achter een donkere muur van 700 meter had gewoond, met de zon al betrekkelijk hoog als je die eindelijk ziet. Ik was daar al bijna aan gewend geraakt! Dat was een heel andere beleving dan La Gomera, waar ik de zon uit de zee zie opkomen. De zonopkomst boven de hoogvlakte was helaas niet fotografeerbaar met zoveel tegenlicht. Ik heb alleen de lange slagschaduw van mezelf op de onderstaande foto; als sentimentele herinnering.

En nu zijn we toe aan het laatste avontuur van de Cerro Esmeralda: De Afdaling!!

Zoals ik hierboven uiteenzette --en je ziet het ook goed op de foto's-- ligt er tussen de twee 'bulten' van de cerro een windsleuf met heel fijn, haast stoffig, zand. Omhoog kun je er niet, maar afdalen is een genot! Iedere stap telt voor twee of drie, zeker als je dat 'rennend' doet. Ik kende het nog van de vorige keer, in 2005. Nu zette ik mij midden op de helling neer om 'voorbijgangers' te fotograferen. Technisch zijn niet alle foto's 'moeder's mooiste', maar de collage die ik ervan maakte, ondanks het kleine formaat, geeft een goede indruk. Wellicht nodigt het je uit om de originele foto's op fototime.com te bekijken, of, beter nog, daar het volgend jaar te gaan zitten, in de Semana Santa, met een video-camera.

Tot slot ging ik zelf naar beneden op diezelfde manier tot het 500-meterniveau. Daar waar Ricardo woont, de onderhoudstechnicus van de reuze-klok van Iquique van de vorige brief. Hij maakte voor mij een heerlijke kop thee, en ik genoot nog eens van zíjn uitzicht op 500 meter.

Nu nog even een woordje voor de lieve lezers die mij bezorgd waarschuwden toch maar vooral voorzichtig te zijn met knie- en heupgewrichten die 'protesteren', zoals ik schreef. "Wees verstandig", schreven ze.

Ik had ook de nodige twijfels; vandaar mijn 'Geduldige Onderbrekingen' van mijn oefeningen in de na-griepse tijd. Afgelopen Maandag kon ik een fysio consulteren. Een broer van mijn gastvrouw Gabriela is zo'n vakman, en die had ik ook sociaal al eens ontmoet. Dat scheelde, want ik het altijd aarzelingen bij het betreden van het (para-)medische circuit. Hij trok en boog aan de gewrichten dat het een lieve lust was, maar toen ik daarbij helemaal geen extra pijn voelde concludeerde hij dat het pure spierpijnen waren geweest: Je hebt knieën van een 20-jarige.

--"Spierpijnen zijn 'gezonde' pijnen", lachte hij: "Die moet je behandelen met een beetje warmte, een beetje massage, een beetje geduld, en een beetje liefde. En boven alles: Dóórgaan met bewegen!"

Dat stelde mij niet alleen gerust, het maakte mij ook gelukkig. Ik had geleidelijk toch méér-en-méér twijfels gekregen over die pijnen die mij zo vaak van mijn hersteloefeningen hadden afgehouden.

Hartelijke groeten, Gérard van Eyk

_________

De bovenstaande foto's en alle andere van dit evenement staan op
http://www.fototime.com/inv/A7C8A68E0FDAE72

Mijn Reisbrief No 30

2008-03-21T08:31:00.000-07:00

Iquique, Chili, Vrijdag 21 Maart 2008

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Woensdag klom ik voor de tiende keer tot 500 meter van de 700 meter van de 'cerro'. Daar is een oude spoorbaan zonder biels en rails. Nu is het een bijzonder stoffige rijbaan waar af en toe grote vrachtauto's en reusachtige graafmachines rijden van en naar de afgravingen voor ertsen, en nu vooral steenslag voor de 'boom'ende bouwindustrie van Iquique.

Daar woont ook Ricardo Lopez als half-kluizenaar in een caravan naast zijn 'digitaal laboratorium' dat al even stoffig is als zijn verblijf.

--"Waarom?", zul je vragen. [De vraag 'waarom ik daar ben', laat ik even rusten]

Ricardo is namelijk de technicus-bewaker van de enorme digitale klok, die, als ik de verhalen moet geloven, in Guinness Book of Records staat als grootste digitale klok ter wereld. Ieder avond, vanaf negen uur tot middernacht kunnen de Iquiqueños tegen de berg --die hun stad omringt en van de hoogvlakte afsluit-- de tijd aflezen samen met wat reklame in 'lopende letters'. Het is deze Ricardo die voor de programmering zorgt op zijn computer, zoals je op de foto kunt zien. En verder zorgt hij voor het onderhoud, vervangt lampen of zekeringen, en bewaakt het terrein met zijn vier honden tegen malafide bezoekers of voorbijgangers.

Om te zorgen dat de cijfers en letters zichtbaar zijn vanaf het verstgelegen puntje van het Cavancha-schiereiland, dat op bijna vier kilometer afstand ligt vanaf de klok, moeten dat gigantische cijfers zijn.

Uit de informationele ergonomie van het lezen weten kennen we de vuistregel dat de grens van de leesbaarheid onder gunstige omstandigheden van belichting en contrast ligt bij ongeveer vierhonderd maal de letterhoogte. Volgens Bartjens moeten die cijfers dus tien meter hoog zijn. Maar opgepast! Het zicht is weliswaar goed, maar niet ideaal. De ogen van de doorsnee toeschouwer zijn natuurlijk ook niet 20 op 20. En je moet ook rekenen dat de toeschouwer de volle letterhoogte niet ziet, want die ligt achterover op de helling van ongeveer 35 graden. De toeschouwer kijkt er dus schuin op, en ziet het vertekent.

De ontwerpers hebben daarom vier rechthoeken van ieder 35 bij 30 meter gekozen voor de vier cijfers van de klok, en lampen van 40 Watt. Voor de reklame-regel zijn er tien rechthoeken van 20 bij 18 meter met lampen van 25 Watt. Dat kun je op de onderstaande foto's zien.

Toen ik de zandige helling bekeek, werd ik echter verrast door de super-eenvoud, om niet te zeggen, extreme knulligheid van de "installatie" en de bedrading. Nu heb ik mij in dit soort klimaten al vaker 'gestoord' aan provisorische montage van electrische bedrading. In een vochtiger klimaat zou dat onmiddellijk worden afgestraft. Maar die feedback ontbreekt hier.

Kortom, mijn íngenieursgeweten is gegroeid in een vochtig klimaat. Niet hier.

Die klok verklaart de aanwezigheid van Ricardo in deze eenzaamheid, maar zocht ík daar? Waarom klom ik tien keer tot 500 meter?

Dat heeft te maken met de Semana Santa. Vanmiddag, Goede Vrijdag, gaat een groep jongelui naar de top. Daar staat al een paar dagen een groot verlicht kruis, daar is een altaar, en er zijn religieuze diensten. Er is een nachtwake tot Zaterdagmorgen, er zijn paasvuren, en morgenvroeg zijn er weer kerkdiensten.

Het is niet mijn ambitie om die tocht en die nachtwake mee te maken, maar in het kielzog daarvan gaan Zaterdag en Zondag hele families-met-kinderen de berg op, hoewel het een pittige tocht is. Het is een familie-uitje met picknick en zo. Het is een duidelijke traditie om zó de laatste vakantiedag te vieren. Zo zag ik dat in 2005 toen ik als argeloos wandelaar de eerste keer die tocht maakte.

Maar wat is er gebeurd? In 2005 maakte ik de klim zonder speciale voorbereiding. Mijn conditie van toen was OK. Maar zo is het nu niet. De griep van December, en mijn Oefeningen Van Geduld van Januari maakten het de hóógste tijd om weer 'pittige wandelingen' te maken. Maar toen ik daar hier in Iquique aan begon, deed ik dat kennelijk 'ietsje' te fors, want mijn gewrichtsbanden protesteerden met irritatie en ontsteking. Dus wéér 'Oefeningen Van Geduld' tot ik het eindelijk --drie weken geleden-- kon dóórzetten met één dag klimmen naar 500 meter en één dag rusten. Het ging steeds beter, en gisteren èn vandaag neem ik rust. Zonodig morgen ook, en dan ga ik inééns naar te top. Dan heb ik mezelf ingehaald.

Het tweede stuk is beduidend steiler, maar niettemin gemakkelijker denk ik. Het eerste stuk bestaat uit een steile helling van zéér rul stofzand. Iedere stap wordt gehalveerd. Het vergt een speciale rul-zandklimtechniek. Héél vermoeiend.

Zo ontmoette ik Ricardo. Hij was de enige levende ziel op die hoogte. Hij zag mij van verre aankomen. Hij legde mij zijn klok uit, hij bood mij warme thee om bij te komen, hij liet mij zijn digitaal laboratoriun zien, zijn tuintje naast de stoffige rijbaan, en de gedenksteen voor het dodelijk ongeval op die plek van een jonge man enkele jaren geleden. Hij onderhoudt dat monumentje.

Zo heb ik mij voorbereid op de klim naar 700 meter. Duim maar voor mij!!

Hartelijke groeten, Gérard van Eyk

_________
De foto's van El Reloj de Cerro staan op http://www.fototime.com/inv/721AC32279E8156

Mijn Reisbrief No 29

2008-03-14T13:03:00.000-07:00

Iquique, Chili, Vrijdag 14 Maart 2008

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Het is niet erg duidelijk wanneer hier de Carnaval begint, want het lijkt dat ze alle feesten waar verkleden bij te pas komt 'Carnaval' noemen. En er zijn hier nogal wat 'carnavals', iedere wijk en iedere club schijnt er een te hebben. Maar mijn NLse lezers moet niet vergeten dat we hier hoog-zomer beleven, met schoolvakanties en het begin van het nieuwe schooljaar begin maart. Dat is andere kost dan Noord-Europa waar de oudere Carnavalstradities tot ontwikkeling kwamen.

Ook het einde van de Carnaval is hier niet duidelijk. Aswoensdag, bijvoorbeeld, gaat totáál ongemerkt voorbij. Per slot was dát de oorsprong van het feest, de mogelijkheid om nog eens lekker de vreten en te zuipen.

Wat hier óók ontbreekt is het halfvastenfeest, dat zelfs in de Katholieke Kerk aandacht krijgt in het Romeins Missaal met enkele speciale gebeden die markeren dat we halfweg het Hoogfeest van Pasen zijn gekomen. Het feest is niet alleen onbekend, ik heb er zelfs geen wóórd voor gevonden. Hier niet, in Spanje niet, en ook niet in mijn woordenboeken.

Maar het is dát halfvastenfeest dat hier in Iquique het einde van 'Carnaval' markeert. In de dagen die er aan voorafgaan wordt in de Cavancha-wijk een schoonheidkoninging gekozen, de Koningin de Koninginnen kennelijk, want ook het kiezen van zo'n koningin is hier zéér 'à la mode'. Toch is het hier niet zo erg als in Mérida, in Venezuela, waar ik twee jaar geleden was, en waar het kiezen van schoonheidskoniginnen zo'n rage was aan het eind van de zomervakanties, dat je van 'carnaval' zo goed als niets meer merkte.

De eer om de Definitieve Punt te zetten aan alle Carnavals van Iquique heeft de wijk El Morro; een volkswijk dicht bij de haven. De oudste van de stad van vóór de rijke jaren van de Chili-salpeter. In die rijke jaren was het de buurt van het 'stappen' en van de wildste en meest 'spontane' feesten. Tevens hoerenbuurt.

De verkleedtraditie van El Morro eist 'sexuele' elementen. Bijvoorbeeld mannen die zich als vrouwen verkleden --of omgekeerd-- zoals op bovenstaande foto's waar een peleton vrouwen zich als 'commandotroepen-in-de-aanval' hebben verkleed. Ook het homo-thema wordt bespeeld. Op die manier wordt dat allergrootste taboe van deze macho-maatschappij alsnog nog een beetje bespreekbaar.

Maar het slotsymbool van Iquique'se carnaval van El Morro is een grote pop die in optocht met veel ceremoniëel door de straten gaat, en die op een vlot in zee wordt gezet, in brand wordt gestoken aan het spel der golven wordt overgelaten.

Dan komt het aller-allerlaatste ritueel. Iedereen duikt in de zee om zich af te spoelen, want het voorlaatste ritueel, tijdens de optocht, hield in om elkaar met meel en water te 'behandelen'. Zoals je op de allereerste foto kunt zien, ben ik er

ook niet aan ontkomen. De ergste kwak "meel-met-water" kwam even later, maar toen ging het redden van mijn camera vóór op [laten] fotograferen.

Maar dit aller-allerlaatste ritueel is voor NL-ers moeilijk voor te stellen. Die zijn al blij dat het niet al te koud is met Carnaval, of dat het sneeuwt of andere ongein. Zulke Carnavals herinner ik mij helaas, maar gelukkig ook dezulken met een mooi winterzonnetje.

Hartelijke groeten, Gérard van Eyk

_________
Meer foto's van de Carnaval van El Morro op http://www.fototime.com/inv/789527F84072599

Mijn Reisbrief No 28

2008-03-13T07:59:00.000-07:00

Iquique, Chili, Vrijdag 7 Maart 2008

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Laat ik --na mijn escapade naar 'eten'-- terugkeren naar de waterfront van Iquique, want daar wordt nu het geld verdiend. Iquique dankte zijn rijkdom aan de salpetermijnen in het achterland vanaf het eind van de 19e, met een hoogtepunt aan het begin van de 20e eeuw. Het was een uitzonderlijke rijkdom. Die werd niet zozeer beëindigd door uitputting van die mijnen --de gebruikelijke neergang van een mijnstreek-- maar doordat in Duitsland de ammoniak-synthese werd uitgevonden. Toen kon de bekende "Chili-salpeter" [=kaliumnitraat] opdoeken voor zijn belangrijkste toepassing: de bemesting. Iquique bleef achter met wat chemische industrie: 'Interessant' maar klein, en óók met een veel te grote haven.

Vergetelheid en verpaupering dreigde, maar dank zij de creatieve fantasie --en vooral het doorzettingsvermogen-- van enkele lokale politici, weet de halve wereld nu van de bijzondere eigenschappen en ligging van "Iquique als doorvoerhaven" aan de Stille Zuidzee. De haven is 'van nature' diep, en kan sinds 2005 de allergrootste constainerschepen [9000 containers] met een diepgang van 18 meter en meer verwerken. Die komen van China, Taiwan en Japan, en hoeven zodoende niet door het Panamakanaal of door de Straat van Magelhean. Dat kúnnen ze ook niet.

De bereikbaarheid van het achterland met trein- en autoverbindingen had nogal wat [diplomatieke] voeten in aarde, en is ook nog lang niet compleet, maar het is nu al 'economisch' om via Iquique containers tot zelfs Brazilië en de Atlantische kust te brengen. Op die manier wordt Iquique een soort Rotterdam-Antwerpen-Hamburg van Zuid-Amerika.

Natuurlijk gesproken, is de haven een rots ongeveer een kilometer uit de kust. Vandaar die 'natuurlijke diepte'. De modernisering van de haven hield in dat een brede autoweg moest worden gelegd tussen het vasteland en de havenrots.

Dat is goed zichtbaar op bovenstaande foto's.

Aan de haven grenst een vrijhandelszone, waar ik nog wel eens een aparte brief aan zal wijden, die eveneens heeft bijgedragen aan de 'wederopbloei'. Het eerste bewijs daarvoor is de snel groeiende bevolking, het aantrekken van allerlei industrie, en de hoogste groeicijfers van Chile zijn die van Iquique en de regio.

Het 'jongste' bewijs is de 'boom' in de bouwnijverheid die zich nu aftekent.

De oude pier, die hier Muelle de Pasageros heet, is gereduceerd tot toeristische attractie. De zeewolven komen er tegen de avond om uit te rusten, en de pelicanen zitten er de hele dag. De nieuwste attractie is dat je met een bootje een haventochtje kunt maken.

Dan bezoek je ook de boei --La histórica Boya-- die de "Zeeslag van Iquique" herdenkt. Die was 21 Mei 1879 en doet de nationalische harten in Chili sneller kloppen. Het was het keerpunt in de Guerra del Pacífico [Zuidzeeoorlog] waarbij Chili een stuk van Peru en Bolivia afpakte; Het stuk dat nu de Noordelijkste 600 km van Chili vormt, met Iquique en Arica. De dapperheid van de comandant, en van de matrozen wordt nog steeds als voorbeeld gesteld. De zeeslag is heel instructief geanalyseerd in het lokale Marine Museum, dat daarom ook veel nationale bezoekers aantrekt. Minder duidelijk wordt gemaakt dat het ging om de rijke salpetervelden, en dat de winsten daarvan vooral in Londen terecht zijn gekomen.

Dat ik bij deze brief een paar foto's kan voegen die vanuit het omringende gebergte zijn genomen, dank ik aan mijn verbeterende conditie. De eerste keer, bovenste foto, haalde ik maar 300 meter, maar later kwam ik op 500. Oók uitgeput, maar

niet zó dat ik niet een tweede foto kon maken. Bovendien met de ochtendzon in de rug. Die eerste maakte ik 's middags. Toen was het ook te heet geworden.

Ik oefen verder voor top van 700 meter. Met Pasen is daar een Paasdienst. Daar wil ik bij zijn, net als in 2005. Toen liep ik dat zonder speciale oefening. Dàt is de uitdaging. Ieder keer gaat het beter. Ik ben vol goede moed.

Hartelijke groeten, Gérard van Eyk

____________________
Meer foto's van de haven staan op http://www.fototime.com/inv/DB0106F365C1D71

Iquique.

2008-03-03T15:45:00.001-08:00

Iquique.
Originally uploaded by rianvanu

Andere foto vanaf de cerro

Iquique.Chile.

2008-03-01T07:20:00.001-08:00

Iquique.Chile.
Originally uploaded by www.grafiq.cl Diseño y Fotografía.

Iquique, (Chile) Playa Cavancha

2008-03-01T06:44:00.001-08:00

Iquique, (Chile) Playa Cavancha
Originally uploaded by http://www.flickr.com/people/wwwgrafiqcl_fotos/

Zo'n mooie foto heb ik niet zelf kunnen maken van het strand. Je ziet er goed 'de groene terpen' die ik in Mijn Reisbrief 25 noemde.