Mijn Reisbrief No 52

Iquique (Chili), Zaterdag 30 Januari 2010,
Tevens tweede reisbrief uit Zuid-Amerika
Beste Vrienden en Vriendinnen,
De grote gebeurtenis van deze week was de picnic op het strand. Maar met twee nachten overblijven, leek het meer op kamperen. We hadden een groot afdak, drie tenten om te slapen, en één voor het chemisch toilet. Die laatste zie je als meest linkse op de middelste foto hierboven. Het was een echt kampement. Gabriela noemde het 'un circo', een circus.
We kwamen Zondagmiddag aan en we hadden nog nèt tijd om voor het donker alles klaar te hebben. Je kunt aan de rode kleur van de foto van Gabriela met Rodrigo wel zien dat er al veel avondrood in de lucht was. De zonsondergangsfoto er naast heb ik kort daarna genomen.
De laatste foto van de tweede regel is van de volgende ochtend. Met de bergen zo dicht bij, en zo hoog, werd de zon pas laat zichtbaar. Het is dan al behoorlijk licht omdat het licht wordt weerkaatst door de vederwolken die je op de foto ziet.
Als de zon eenmaal boven de bergen is gekomen, zie je flinke slagschaduwen. Ik fotografeerde mijn eigen schaduw met die lange reuzenbenen. Daarnaast zie je de slagschaduwen van het afdak en van een van de slaaptenten. Het was toen heerlijk buiten, maar de hele familie sliep nog. Alleen Francisco en ik genoten ervan bij een kroes warme thee om de nieuwe dag te vieren.

Op deze breedte, zo dicht bij de evenaar, is de zon speciaal interessant voor mensen van gematigde klimaten. Daar zijn we gewend aan een zon die altijd 'ergens' boven de horizon staat, en zich gedurende de dag over een flinke afstand daarlangs verplaatst. Hier gaat die recht omhoog, staat tenslotte recht boven je hoofd, en je krijgt een gevoel van desoriëntatie. Het houvast ontbreekt, zogezegd.
Juist nu, einde Januari, staat de zon ook in Noord-Zuidrichting vertikaal. Met Kerstmis staat die boven de Kreeftskeerkring op 23º 30', en dat is ongeveer 400 km hiervandaan naar het Zuiden, want wij zitten op 20º 15'. Ik heb een benaderende berekening gemaakt waaruit blijkt dat de zon precies dezer dagen onze breedtegraad passeert.
Dat moment van vertikale zon, om 13.52 lokale tijd, fascineert mij, en ik probeer het altijd te fotograferen. Het is niet eenvoudig om dat op één sprekende foto duidelijk te maken. Nu had ik het geluk een lege vuilniszakkenkorf te treffen. Die zie je hier veel in de woonwijken. De vuilniszakken worden zo beschermd tegen honden, katten en ratten tot ze door de vuilniswagen worden opgehaald. Als die korf vol is, is een foto niet zo sprekend, maar nu trof ik een lege die bovendien goed rechtop stond. Vlak daarbij zag ik een boomtje. Dat is minder sprekend als die roostervormige schaduw aan de voet van die korf. Maar even curieus.

Op mijn wandelingen langs mijn bekende plekjes, kwam ik ook langs het schaakparkje waarvan ik in eerdere jaren ook foto's heb gemaakt. Maar nu was er meer zon. Het ligt in de wijk waar nogal wat Kroaten wonen. Dat is een groep emigranten die geleidelijk-aan een groot respect hebben verworven, zowel in bestuurlijke functies als zakelijke.
Kennelijk zijn het grote schaakliefhebbers, want ze hebben dit parkje aangelegd. De mensen die ik daar trof zeiden mij dat er 's Zondags kampioenschappen worden gespeeld. Voor de finales wordt gebruik gemaakt van het grote bestrate schaakbord zodat iedereen het goed kan volgen. Ik verbaasde mij over de 'Boeddha'-figuur, maar het blijkt geen 'Boeddha' te zijn. Het is een vrouw uit de Kroatische mythologie. Het onderschift bij het beeld zegt: La Madre Patria, de moeder van het vaderland.
De volgende reisbrief zal uit Tucumán komen. De bus vertrekt Woendagmorgen om een uur. Kort na middernacht dus. Laat in de middag zijn we in Salta, maar we komen diezelfde avond of nacht nog in Tucumán.
Tot de volgende keer, Hartelijke groet, Gérard van Eyk.

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/
Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm3.static.flickr.com/2791/4370816905_0e35d32ec6_o.jpg

Mijn Reisbrief No 51

Iquique (Chili), Zondag 24 Januari 2010
Tevens eerste reisbrief uit Zuid-Amerika
Beste Vrienden en Vriendinnen,
Ik ben weer op het Zuidelijk halfrond --de zon achterna, zogezegd-- en óók begin ik weer met een reeks reisbrieven om jullie daarover te vertellen. Misschien verbaast het jullie dat ik nu in Chili zit, omdat ik de laatste tijd rondbazuinde dat ik naar Argentinië zou gaan. Maar maak je geen zorgen. Ik ben hier 'op doorreis'. Ik logeer bij de vrienden van voorgaande reizen, Gabriela, Francisco en hun koter Rodrigo.
Toen ik de laatste keer uit Iquique vertrok, April 2008, nam ik een foto van Rodrigo, toen nog een baby van acht maanden. Nu nam ik weer een foto. Je ziet het verschil. Hij is nu een allesonderzoekende kleuter van twee jaar en vijf maanden. Van die datum is ook de foto van Gabriela en mij. Voor de aardigheid maakten we nu ongeveer dezelfde foto. Je ziet het verschil ternauwernood. Ouderdom lijkt aan ons voorbij te gaan.
Maar ik kan beter bij het begin beginnen, met de transatlantische reis. Eigenlijk was die zonder verrassingen, zodat en niets valt te melden, behalve dat mijn koffer pas 24 later werd afgeleverd. Nogal vervelend, maar daartegenover herstelde ik snel van de reisvermoeienissen. Francisco, Gabriela en Rodrigo haalden mij af op het vliegveld om twee uur 's middags. Dezelfde avond had Gabriela haar verjaardagspartijtje. Dat was heel gezellig, want ik ontmoette op die manier metéén een groot deel van mijn andere kennissen in Iquique. Bovendien trof ik daar Marisa en Alejandro, vrienden van Gabriela uit Tucumán, Argentinië, die hier op dit moment 'op doorreis' zijn. Ik zal daar zeker op terugkomen, want zij zullen mij introduceren in Tucumán.

Ik heb nog geen tijd gehad om de stad weer eens lekker te verkennen, en mijn vertrouwde plekjes terug te zien. Daarvoor ben ik ook niet hier; ik ben op doorreis. Maar toch heb ik een heel bekende plek bezocht, en reusachtige markt die in de verte wat lijkt op de Les Halles in Parijs van vroeger. Officieel heet die Terminal Agropecuario.
Zowel voor de particulier als voor de winkeliers is hier groente, fruit en verder 'alles' te koop. Deze markt is heel typisch voor Iquique, en ik heb er vaak mijn inkopen gedaan in 2005 en 2008 toen ik hier een paar maanden woonde.
Nu vergezelde ik Francisco bij zijn wekelijkse inkopen. Rodrigo mocht nu ook mee, want ik kon op hem letten als de inkopen alle aandacht eisten. Ik heb van de gelegenheid gebruik gemaakt om er wat sfeerfoto's van El Terminal te nemen zoals je ziet.

En wat zijn de plannen voor de toekomst? Er was al direct sprake van een picnic op het strand dit weekend, maar nu ik de details hoor, blijkt dat we met twee families, en kinderen, vanaf vanmiddag [zondag] tot dinsdag op het strand zullen kamperen. De zomervakanties zijn dit weekend begonnen, en 'het is zo leuk voor de kinderen'. Ik ben benieuwd, speciaal naar de zonsopgang --vanaf de landzijde-- en de zonsondergang. Misschien komen daar wel mooie foto's uit voort.
Dan is er mijn reis naar Argentinië. Alejandro reist eerst terug, en we hebben al kaartjes gekocht voor ons tweeën voor de busreis op 3 en 4 februari. Marisa en de kinderen komen een paar dagen later. Gabriela, haar zus Jeannette, en nog een paar vrienden van hier, zullen ook naar Tucumán gaan om er de zomervakantie genieten. Het wordt dus een complete Chileense invasie daar in Tucumán. Ik zie wel.
En verder moet ik mijn plan om een boek over Zuid Afrika goed voor ogen blijven houden. Ik zal daarom wèl deze reisbrief blijven schrijven, maar ik zal wat uurtjes moeten afhalen van mijn gebruikelijke arbeids-intensieve politiek-culturele 'observaties'. Ik weet nog niet hoe het uitpakt. Ook dát zal blijken.
Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

Alle foto's staan met 400x400 pixels op: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157623344355603/
Collage 1000x1000px van alle foto's van deze brief http://farm5.static.flickr.com/4023/4371536756_2bf6db30ab_o.jpg

Mijn Reisbrief No 49 [de laatste over de Zuid-Afrika reis]

San Sebastián de La Gomera, Vrijdag 15 Mei 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Ik ben al 20 dagen op La Gomera en ik geloof dat ik nu eindelijk kan zeggen: "Ik ben er!"
Het was moeilijk. Het is altijd moeilijk. Ik moet iedere keer 'gericht wennen', mijn orientatie veranderen, en nieuwe antennes ontwikkelen, ook al kom ik terug in mijn eigen land. Aankomen in een vreemd land heeft dezelfde moeilijkheid, maar daar merk je dat niet zo. Mogelijk omdat het ontwikkelen van een nieuwe orientatie en nieuwe antennes dan vanzelfsprekend is. Terugkomend in je eigen land denk je dat je de teugels meteen weer in handen hebt, of na hoogstens 24 uur. En dat is niet zo.
Als 'afkick-truc' begon ik hooghartig alle nieuws over Zuid-Afrika te negeren, maar ik werd toch meegesleurd werd door een bijlage van The Guardian die ik op Heathrow had gekocht met vergelijkende statistieken. Daar las ik dat de levensverwachting voor man/vrouw in Zuid-Afrika 50/53 jaar is, en in Spanje 78/84. Dat komt, volgens The Guardian, van het Zuidafrikaanse AIDS-gehalte van 18,8%. Spanje heeft 0,6%. Zuid-Afrika is twee keer zo groot als Spanje, met hetzelfde aantal [50 miljoen] inwoners. In Spanje zijn er 88% 'originele spanjaarden'. 12% is 'import'. Dat lijkt wat op Zuid-Afrika waar 79% 'origineel en zwart' is, 9% 'wit', en 12% 'kleurling'. De verdeling van de godsdiensten lijkt daar op. In Spanje 79% katholiek; in ZA 80% 'christen'. Maar dat is bedriegelijk. Het Spaanse katholicisme is rigoreus 'homogeen', terwijl 'christenen' in Zuid-Afrika de allerprachtigste varianten vertonen.

Toen begon ik verwoed kranten te lezen. Alle soorten nieuws, misschien hielp dat. Zo las ik van Berlusconi, die ik al eerder 'hofnar-koning' had genoemd, dat hij Reality TV en politiek verwart. Hij zei:
--"Ik wil nieuw gezichten in de PPl in Italië en in Europa. Ik zoek jonge populaire meiden om naar het Europarlement te sturen".
Hij was alvast begonnen met een 'spoedcursus europolitiek' voor ambitieuze modellen, actrices en andere potentiële TV-celebrities. Het fantasie-koninkrijk van onze 'koning-hofnar' begint op een 19de eeuwse operette te lijken. Berlusconi verwart zijn multi-media imperium, met zijn fantasie. Dat is virtuele realiteit in het kwadraat!

Over Spanje las ik dat daar opeens een historisch-culturele interesse in ontstaan voor --nota bene-- de Eerste Wereldoorlog. Er is een uitgebreide tentoonstelling, en er is een golf van vertalingen van klassieke studies die nog nooit eerder in het Spaans waren vertaald. Interessant! Spanje heeft de grootste moeite om zijn eigen verleden te erkennen. Met hulp --en druk-- van buitenlandse historici, die niet zijn besmet met franquismo-taboe's, kwam er wat beweging in. En ditzelfde Spanje interesseert zich opeens voor de Europese geschiedenis als deel van hun eigen geschiedenis! Proficiat! Spanje heeft zich te lang afzijdig gehouden van de rest van Europa, en ik heb in de jaren dat ik hier ben regelmatig acties gezien van moderne vertalingen uit de wereldliteratuur die het Franco-Spanje vroeger niet --ongecensureerd-- bereikten.
Toch vraag ik mij af of het toeval is, of een 'doordacht plan', dat de koning Juan Carlos dezer dagen, bij gelegenheid van 200-jarige Latijnsamerikaanse bevrijding [Simon Bolivar, en zo], aankondigde dat Spanje nieuwe verbonden wil gaan sluiten met Latijns Amerika. Het beste van de ervaringen met de vorming van de Europese Unie staat hem daarbij voor de geest. Wat gebeurt hier? Is dat dóórverkoop van Euro-ervaring? Of wil Spanje zich weer opnieuw isoleren? Dromend over het wereldrijk van Philips II?
Maar ook uit Noord Europa was verrassend nieuws omdat een zelfmoordchauffeur Koningin Beatrix in levensgevaar bracht. Wat droomde die chauffeur? Dat hij een 19de eeuwse anarchist was die meende dat koningsmoord de oplossing zou brengen?
Zo begon ik mijn 'gekke Europa' zoals ik mij dat herinnerde, terug te vinden.
Geleidelijk-aan begon ik mij thuis te voelen.
Midden in die verwoede krantenleesperiode had ik echter raadselachtige dromen. In de eerste reed ik met een auto vanuit het binnenland van Afrika naar de kust. Precies als een paar weken geleden. Maar het was een reis zonder einde, en ik werd verward wakker. Ik sliep weer in, en toen droomde ik dat ik bij de Afrikaanse kust stond. Ik wachtte op mijn bagage die uit datzelfde binnenland moest komen. Dat duurde óók al dagen. En wéér werd ik verward wakker. Waar is mijn lijf? Waar zijn mijn gedachten?
Hoe dan ook: "Ik ben er!" De Afrikareis is afgelopen.

Ik weet niet of het tevens het einde van De Reis is. Zo te zien nog niet.
Hartelijke groet, Gérard

Alle foto's van Zuid Afrika op schermformaat: http://white-livered/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/
Speciaal van Kuruman: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157615033855515/
Een collage van bovenstaande 16 1000x1000 px: http://farm4.static.flickr.com/3663/3444099717_3d9dc37e64_o.jpg De oudere reisbrieven staan op http://mijnreisbrief.blogspot.com/

Mijn Reisbrief No 48

Kuruman, Zuid-Afrika, Orivoor Gastehuis, Vrijdag 17 April 2009

Waar staan de blanke Zuid-Afrikanen politiek gesproken? Waar hebben ze hun politiek tehuis? Hebben ze een eigen politieke partij? Om te beginnen met de laatste vraag, Inderdaad is er een kleine Afrikaander partij met een parlementszetel, de VF+. De andere blanken in het parlement behoren tot diverse partijen: het ANC, de oppositie, en andere partijen van links en rechts. Totaal gesproken zijn de in de minderheid, en dat klopt met de bevolking van 4 miljoen blanken tegenover 40 miljoen niet-blanken. Maar er zijn partijen met [veel] meer of minder blanken dan het gemiddelde. Historisch en cultureel vallen de blanken uiteen in Afrikaanders, die Afrikaans spreken, die taal met wortels in het hollands van de 16e eeuw, welke taal tevens de moedertaal is van grote groepen zwarten en kleurlingen. Speciaal aan de westkust. Aan de andere kant zijn er de Engelssprekende blanken. Heel weinig niet blanken hebben --vooralsnog-- Engels als moedertaal. De Afrikaanders zijn geen kolonisten. Zij zijn ontstaan uit Hollanders en Fransen [Hugenoten] die voor de geloofsvervolging vluchtten in het Europa van die tijd.

De Engelsen kwamen veel later; aan het eind van de 18e eeuw, ten tijde van Napoleon en zo, vlak voor 1800. Zij waren 'èchte' kolonisten, al was hun verovering niet zo bloedig als die van Zuid-Amerika door de Spanjaarden. Zij namen 'eenvoudigweg' de grond in bezit in naam van De Kroon: "Goddelijk Recht" dachten ze waarschijnlijk. De Boeren vluchtten gedeeltelijk naar het Noorden en het Oosten om er nieuwe boerderijen en staten te stichten, maar aan het eind van de 19e eeuw, toen daar goud en diamanten werden ontdekt werden de Boeren door de Engelsen verslagen in enkele bloedige [guerilla-]oorlogen en veldslagen. Het culturele verschil is heden en dage nog merkbaar. De Afrikaanse sprekende blanken hebben alleen een Zuidafrikaans paspoort. Van de Engelssprekenden heeft meer dan 60% ook een Engels paspoort. De Engelssprekenden hebben zowel commercieel als familiaal een achterland. De Afrikaanssprekenden hebben dat al lang niet meer. Zij zijn als de oorspronkelijke stammen die Zuid-Afrika bewonen. Zuma ... Ik moet die term 'niet-blanke' beter definiëren. Het gaat niet alleen om 'zwarten' zoals de Zulu, de Xhosa of de Tswana en die andere originele stammen. Onder de term niet-blankes werden ook de kleurlingen verstaan die afstamden van de seksuele vruchtbaarheid van de eerste hollandse .... settlers. Die hebben ook nu nog vaak Afrikaans als moedertaal. Maar het Apartheidsregime rekende daarbij ook de Indiërs en Chinezen die toentertijd werden 'geimporteerd' als contractarbeiders, een net woord voor slaven. De Engelsen noemden alle niet-blanken 'kaffer', een woord dat afstamt van het Arabisch en dat 'ongelovige' betekent. Het officiële woord werd later Bantoe, een woord dat afstamt van het Nguni en waarmee de 'niet-blanken' zichzelf benoemden. Maar dat hele op een hoop vegen van alle niet-blanken was deel van de politieke ideologie 'Apartheid', een gescheiden ontwikkeling van diverse velkleuren. Gescheiden van de blanke, niet onder elkaar. De niet-blanken werd de toegang tot allerlei openbare plaatsen ontzegd. Een treinstation had bijvoorbeeld twee ingangen, twee perronsystemen en gescheiden wagons. En nog veel meer van deze nonsense en onrechtvaardigheden. Maar in de boezem van de blanke gemeenschap heerste daarover geen eenstemmigheid. Het was een conservatieve en fundamentalistische groep die dat doordreef. Toch was er nog een scheidingslijn de meer algemeen erkend werd, namelijk die tussen 'rijk' en 'arm', of die tussen 'gecultiveerd' en 'ongegcultiveerd'.

Kortom een geformaliseerde scheiding van sociale klassen. Vanuit de middel- en hogere sociale klassen was dat rolbevestigend. Maar de sociale ontwikkeling stond niet stil. Met name de Indische en Chinese 'import' ontwikkelde snel een gecultiveerde en intellectuele middenklasse die niet deze onderdrukking niet duldden. Na het einde van de Apartheid in 1994, en speciaal na het einde van de regering van Nelson Mandela die een groot 'verbinder' was, werd meer en meer de beschuldigende vinger naar 'de blanken' gewezen. Gedeeltelijk kwam dat voort uit de slachtofferhouding en het werd de 'verklaring' voor het falen van de ANC-regering. Het is allemaal de schuld van de Apartheid. Ik lees het nu nog regelmatig van bestuurders, terwijl het ANC toch vijftien jaar een tweederde meerderheid had in het parlement. En de daders zijn de blanken!! Deze rancune treft de Afrikaanders nog eens extra want men wil ook de plaats die het Afrikaans in de maatschappij heeft aantasten in deze haatcampagnes. Dat geldt niet voor het Engels waarvan men wel inziet dat het internationaal nodig is. Begrijp je nu waarom de Afrikaanders verward zijn? Waarom zij geen vast politiek tehuis hebben? Zij vechten op verschillende fronten voor hun land en, ook, is er een politieke partij die 'alleen maar' voor zichzelf opkomt. Dat is geen conservatisme. Dat is 'overleving'. Zij hebben geen 'achterland'.
Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

Mijn Reisbrief No 47

---

Kuruman, Zuid-Afrika, Orivoor Gastehuis, Vrijdag 10 April 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,

Ik heb al een paar keer over 'de politiek' geschreven, jullie weten dus dat er de 22ste van deze maand verkiezingen zijn, en dat de twee-derde meerderheid van de ANC wellicht zal worden gereduceerd tot een gewone meerderheid. De ANC moet hoog worden gewaardeerd voor zijn strijd tegen de Apartheid, en voor de nieuwe Grondwet van 1994, maar voor de vijftien regeringsjaren sindsdien geldt het tegendeel. De kwaliteit van de overheidsdiensten, vanaf het onderhoud van de wegen tot het onderwijs, is steeds achteruitgegaan. De ANC kan kennelijk zijn mentaliteit van 'illegaliteit' --die bij de ondergrondse 'struggle' hoorde-- niet inruilen tegen de mentaliteit die nodig is voor een transparante rechtsstaat.
Ook heb ik geschreven dat er veel corruptie is, en dat er een vreemde 'solidariteit' heerst tussen deze 'comrades of the struggle' die zover gaat dat 'kamaraden' die in corruptie- of smeergeld-zaken betrokken zijn tot in hoogste instantie de hand boven het hoofd wordt gehouden. Dat heeft een corruptie-cultuur veroorzaakt in het hele land.
Jacob Zuma zelf bijvoorbeeld. Hij is de presidentskandidaat van de ANC en was betrokken bij afpersing, smeergelden, witwasserij, en zelfs verkrachting toen hij vice-president was onder Mbeki in de jaren 1999 tot 2003 toen er grote grote wapenaankopen moesten worden gedaan.
Ik schreef in Reisbrief 38 over de 'stelselmatige vertragingstaktieken' om een veroordeling te voorkomen. Onder andere probeerde de verdediging van Zuma aan te tonen dat Mbeki ook bij die corruptie was betrokken. Dat zou de zaak grandioos hebben veranderd. Op het laatste moment legden zij het openbare ministerie enkele illegaal afgeluisterde telefoongesprekken voor. Dat ging tussen enkele topambtenaren-van-toen waaruit dat zou moeten blijken. Zij hadden de dagvaarding van Zuma proberen te beïnvloeden.
De truc is gedeeltelijk gelukt, want het openbaar ministerie verklaarde dat de vervolging van Zuma niet zou worden doorgezet. Het Zuma-kamp kraait victorie, want het grote publiek gelooft nu dat Zuma onschuldig is, en dat het 'alleen maar' een politiek complot tegen hun idool was.
De aanklager had er echter expliciet aan toegevoegd dat de aanklachten nog steeds geldig zijn, maar dat ze alleen niet voor de rechter zouden worden gebracht. Dat horen die fanatieke aanhangers niet.
Hij zei ook dat uit die telefoongesprekken niet kon worden geconcludeerd dat Mbeki bij die zaken was betrokken, maar dat er wel reden was om aan te nemen dat die twee hoge ambtenaren de aanklacht illegaal probeerden te beïnvloeden. Een dergelijke 'onzuiverheid in een aanklacht' is in een rechtsstaat niet aanvaardbaar. De gotspé! De schijnheiligheid! Zo wordt corruptie weer een beetje meer deel van de ZAse cultuur, en lijkt ZA weer een beetje meer op de 'cultuur' van het Zimbabwe van Robert Mugabe.

In de vóór-vorige brief schreef ik terloops over de Kameeldoringboom [Acacia erioloba] die prachtige boom waarvan hele bossen nabij Kuruman zijn opgestookt in de stoomketels van de diamantindustrie in Kimberley. De Kameeldoringboom is het 'Juweel van de Kalahari'. Er zijn nogal wat liedjes op geïnspireerd, zoals het in Nederland bekende Sarie Marais. Ik heb wat foto's van deze prachtboom genomen. Van veraf en van dichtbij. De peulen zijn uitstekend schapenvoer, net als het blad. Zoals je op de foto kunt zien is het een heel decoratieve boom, vooral tegen de achtergrond van de ondergaande zon, zoals op alle toeristische folders van de Kalahari.
In de dorpen en de oasen is deze breeduitwaaierende boom heel lekker voor de dorpspraatclub, of om uit te rusten in de schaduw. Met zijn hoogte tot 20 meter is hij veilig voor giraffen en olifanten. In het wild raken de takken bepaald niet de grond zoals op de foto, daar zorgen de giraffen en olifanten wel voor. De Kameeldoringboom ontleent zijn naam niet aan kamelen, althans niet rechtstreeks. Een giraffe heet in het Afrikaans een 'kameelperd', zogezegd 'een paard als een kameel'. 'Giraffedoringboom' dus eigenlijk.
Ook de voortplanting is curieus. De pitten van de peulvrucht kunnen alleen ontkiemen als ze door de maag en darmen van een giraffe zijn gegaan. De 60 meter lange wortels hebben geen nut voor de verspreiding, alleen voor water verzamelen. De takken kunnen niet gestekt worden. Op die manier is het 'Juweel van de Kalahari' totaal afhankelijk van de giraffe die hem helemaal had doodgevreten, als die niet zo hoog was geweest.
Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

---

Alle foto's van Zuid Afrika op schermformaat: http://white-livered/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/
Speciaal van Kuruman: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157615033855515/
Een collage van bovenstaande 16 1000x1000 px:http://farm4.static.flickr.com/3409/3417509543_1f5078375b_o.jpg
De oudere reisbrieven staan op http://mijnreisbrief.blogspot.com/. Deze binnenkort ook.

---

Mijn Reisbrief No 46

---

Kuruman, Zuid-Afrika, Orivoor Gastehuis, Vrijdag 3 April 2009


Beste Vrienden en Vriendinnen,

In de vorige brief heb ik de handel in half-edelstenen genoemd, en ik schreef dat Donald zich daarmee bezighield. Toen ik met hem over die handel praatte, stelde hij mij voor aan Pieter, een buurman die ook deze handel drijft. Hij is ex-mijningenieur.
--"Maar", vroeg ik, "waar komen die stenen vandaan? Jullie hebben mij zojuist verteld dat er geen specifieke mijnen voor zijn".
--"Dat is juist", antwoordden ze, "die stenen komen van het afval van het hoofdprodukt, asbest, mangaan, koper, of wat dan ook. Ze zouden daar best waardevolle produkten uit kunnen halen, maar dat doen ze niet. Financieel is het niet interessant, en het heeft geen volume. Bovendien kan het een stoorfactor worden voor hun hoofdlijn".
--"Is het, zogezegd, waardeloos afval?"
--"Min of meer", bevestigden ze, "sommige mijnwerkers die er een beetje kijk op hebben, leggen 'interessante stenen' apart gedurende werktijd. Later brengen zij die hierheen, en wij kopen dat... Of niet natuurlijk!"
Op die manier werd ik ingewijd in de allereerste fase van de handel in half-edelstenen.
--"Het dus eigenlijk clandestien?"
--"Nou, nee, niet ècht, maar een beetje 'informeel' is het wel. Er zijn regels dat de mijnwerkers bij de uitgang moet aanmelden wat ze meenemen. Maar er is bij lange na niet een controle vergelijkbaar met die bij goud- of diamantmijnen. Voor de mijn hebben die stenen geringe waarde, maar formeel claimen zij wèl het eigendomsrecht. In sommige gevallen moet de mijnwerker een premie betalen. Daar komt bij dat de mijnwerkers die daar verstand van hebben, dikwijls dezelfde zijn die een meer dan gemiddelde interesse hebben voor voor hun hoofdtaak. Dat is nogal zeldzaam, en daarom willen ze die niet kwijt".
Op die manier selecteren Donald en Pieter --en enkele anderen in Kuruman-- wat van hun gading is bij het aanbod. Tussen de kopers en de mijnwerkers zijn geen vaste relaties, maar natuurlijk zijn er persoonlijke voorkeuren wegens karakter, voorgaande handelservaringen, en onderling respect.
Dat is precies zo aan de verkoopkant. Ze verkopen aan iedereen, en er zijn geen vaste distributiekanalen. Wèl natuurlijk, net als aan de inkoopzijde, zijn er persoonlijke voorkeuren. Maar het 'produkt' is 'anders'. Pieter en Donald kopen bijna alles wat hun 'interessant' voorkomt in partijtjes van vaak slechts enkele kilo's. Voor de verkoop moeten ze één of twee ton van min of meer homogene --en 'benoembare'-- kwaliteit leveren. Niettemin zijn er speciale stenen die buiten deze 'regel' vallen, zoals buitengewoon grote kristallen zonder scheurtjes. Die ontlenen hun speciale waarde aan technische of magische(!) toepassingen. In zo'n geval betalen ze ook meer aan de mijnwerker, want die weet best wat hij in zijn handen heeft. Voor de rest betalen ze prijzen van 100 tot 200 Rand per kilo [12 à 24 €].

De eindbestemming van de stenen is zeer uiteenlopend. De kleine brokjes met uitgesproken kleuren of tekening, eindigen meestal als lichaams- of kledingdecoratie. Afgezien van de magische of technische toepassingen, is er nog een handel in relatief grote stenen met groteske vormen en kleuren, die als tuinversiering eindigen. Voor bepaalde kleine gekleurde stenen is er nog een handel in de richting van aquaria, voor de versiering van de bodem. Enzovoorts
Onze conversatie was begonnen met de bewering van Pieter dat er 'geen marketing' in deze handel bestond. Zoiets moet je niet tegen een ex-professor marketing zeggen! Dat hele systeem van kopen en verkopen, en van min of meer stabiele handelsrelaties is natuurlijk niet te vergelijken met het systeem waarin een supermarkt is ingebed. Pieter beschreef zijn doen-en-laten als 'kopen als je de kans krijgt' en 'verkopen als je de kans krijgt', zonder dat je dat metéén kunt koppelen. Liefst verkoop je zo snel mogelijk de helft, en je bewaart de rest voor 'later'.

--"Waarom noemen we dat niet "gelegenheidsmarketing" of "Opportunity Marketing"?", bracht ik in het midden.

En zo vonden wij een nieuw onderwerp uit voor academische bestudering. Het wachten is nu op de eerste promovendus in de wetenschap van "Opportunity Marketing". Amen.

Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

---

Alle foto's van Zuid Afrika op schermformaat: http://white-livered/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/
Speciaal van Kuruman: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157615033855515/
De oudere reisbrieven staan op http://mijnreisbrief.blogspot.com/. Deze binnenkort ook.

Mijn Reisbrief No 45

---

Kuruman, Zuid-Afrika, Orivoor Gastehuis, Vrijdag 27 Maart 2009

Beste Vrienden en Vriendinnen,



Wat is de economische basis van Kuruman? Goede vraag!

Tot de jaren dat de missionaris Moffat terugging naar Engeland, in 1870, was er alleen landbouw en veeteelt op de 372 ha die ik in mijn vorige Reisbrief noemde. Dat was het eerste terrein in Zuidelijk Afrika waar irrigatie werd toegepast. Voor de Egyptenaren en de 'Moren' in Noord-Afrika was dat al lang een bekende zaak. De 'export'-produkten waren vee --schapen en koeien-- en lange tijd waren ook struisveren een zeer gewild en modieus produkt voor Europa. Toen koeltransport mogelijk werd, ook vlees en melkprodukten. Daarnaast was er al langer de handel in ivoor, en in huiden van exotische dieren.

De grote veranderingen in deze streek begon met de ontdekking van diamant bij Kimberley, in 1871, en even later van goud bij Johannesburg. Om te beginnen gingen de bossen nabij Kuruman voor de bijl, en werden opgestookt in de stoomketels van deze nieuwe industrie. Het was de speciaal Kameeldoringboom [Acacia erioloba] die veel gevraagde werd voor meubels van hoge kwaliteit. Nu is het een beschermde boom, maar ja, het was een 'economische basis' voor enige tijd. Helaas!

Later kwam de mijnbouw ook naar Kuruman. De bergen in de buurt bevatten rijke lagen asbest. Op het hoogtepunt werkten in deze tak 40 duizend zwarten, en zeven duizend blanken. Het stof van dit erts veroorzaakt een onomkeerbare en dodelijke ziekte, 'asbestosis'. Toch waren de eerste jaren niet gevaarlijk. Het erts werd toen als grote rotsblokken geëxporteerd. De problemen kwamen pas toen de molens in gebruik namen om het erts als 'gruis' te exporteren. Dat veroorzaakte veel stof, en velen stierven aan wat in het Afrikaans "die bloue dood" wordt genoemd.


In het voetspoor van de mijnbouw begon een handel in half-edelstenen waarvoor Kuruman nog steeds wereldwijd 'in the picture' is. Ik leerde een paar weken geleden een heel interessane man kennen, Donald W. Riekert, theoloog, filosoof, dichter, historicus en aartsverzamelaar van mineralen. Hij heeft zijn familie-wortels in deze streek en weet er 'alles' van. Om aan de kost te komen, houdt hij zich met deze handel bezig. Hij liet mij wat foto's nemen op zijn 'werf'. Die stapel rode stenen, bijvoorbeeld, is jaspis. Maar er is vanalles. Door de aanwezigheid van asbest, ontstaat er ook het zeer gewilde 'tijgeroog'. 'Tieroog' in het Afrikaans. Op de foto's wijst Donald mij met zijn vinger 'tijgerogen' aan is een onbewerkt rotsblok.


Maar er nòg meer: Malachiet, de groene koper-houdende steen op de foto's. Er is kwarts in vele soorten, gekleurd en ongekleurd. Er is opaline, de groen-blauw-geel gekleurde steen, en chalcedon, die gelaagde stenen in verschillende kleuren bruin en beige. Een lust om te zien, en te fotograferen, en te fantaseren hoe ze er gepolijst uit zouden zien. De stenen worden gebruikt voor opsmuk en decoratie, maar ook voor hun [vermeende] holistische, magische of geneeskrachtige werking. Aan het eind van de handelsketen is hun waarde verveelvoudigd.

Het zal jullie niet verbazen als je 'toerisme' aantreft als 'economische basis'. Speciaal avonturentochten met 4x4's zijn in trek. Paragliding verraste mij echter, vooral toen ik er achter kwam dat vijf van de negen wereldkampioenschappen op dat gebied in Kuruman zijn gerealiseerd. Toch is hier geen steile helling zoals in Iquique of Mérida, waar ik mij ooit aan zo'n vlucht heb gewaagd. Het is 'gewoon' de buitengewoon krachtige en hoge termiek. Maar die is soms zo sterk en hoog dat je 'opeens' op 5000 meter hoogte zit. Daarom is het gedurende de zomer alleen voor gevorderden [minstens 200 vlieguren]. Gedurende de winter is de termiek nog steeds 'buitengewoon', maar minder krachtig. Dan is 30 vlieguren voldoende. Kuruman is bepaald niet voor 'beginners'.

Op dit moment, zo tussen winter en zomer, is er variabel weer, zelfs met af en toe een bui. Nu is Kuruman niet interessant voor deze tak van sport. Ik zie ook niet die superhoge, torenachtige cumuluswolken die ik van vorige bezoeken aan de Kalahari ken. Maar het blijven prachtige cumuluswolken, ook al halen paragliding-kampioenen er hun neus voor op.



Tot de volgende keer .... Hartelijke groet, Gérard

---

Alle foto's van Zuid Afrika op schermformaat: http://white-livered/photos/weltbummler/sets/72157613558185607/

Speciaal van Kuruman: http://www.flickr.com/photos/weltbummler/sets/72157615033855515/

Een collage van bovenstaande 16 1000x1000 px:http://farm4.static.flickr.com/3082/3381618871_c6e6d57969_o.jpg

De oudere reisbrieven staan op http://mijnreisbrief.blogspot.com/. Deze binnenkort ook.